Interpelacja nr 20904

Interpelacja w sprawie rosnącej liczby cudzoziemców wpisanych do wykazu osób, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, skuteczności kontroli granicznej oraz weryfikacji przeszłości kryminalnej cudzoziemców

Adresat: minister spraw wewnętrznych i administracji

Data wpływu: 2026-11-05

Autorzy: Lidia Czechak

W skrócie

Posłanka Lidia Czechak interpeluje ministra spraw wewnętrznych w sprawie rosnącej liczby cudzoziemców wpisanych do wykazu osób niepożądanych oraz skuteczności kontroli granicznych i weryfikacji ich przeszłości kryminalnej, podnosząc wątpliwości dotyczące bezpieczeństwa obywateli. Zadaje pytania dotyczące braku kontroli nad osobami z przeszłością kryminalną, w tym konkretnego przypadku obywatela Ukrainy, który z nożem wszedł do szkoły w Witaszycach, oraz skuteczności wymiany informacji między służbami krajowymi i zagranicznymi.

Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI

Treść interpelacji

Szanowny Panie Ministrze!

Bezpieczeństwo obywateli Rzeczypospolitej Polskiej powinno być bezwzględnym priorytetem każdego rządu. Państwo ma obowiązek skutecznie kontrolować, kto przekracza nasze granice, kto przebywa na terytorium Polski oraz czy wobec osób naruszających obowiązujące przepisy podejmowane są odpowiednie działania.

Tymczasem dane dotyczące liczby cudzoziemców wpisanych do wykazu osób, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, budzą poważne pytania o skuteczność prowadzonej polityki migracyjnej oraz egzekwowanie obowiązującego prawa.

Jak wynika z informacji opublikowanych 30 października 2026 roku przez dziennik „Rzeczpospolita”, powołujący się na dane Urzędu do Spraw Cudzoziemców, w przedmiotowym wykazie figuruje 40 971 osób.

Wśród nich znajdują się między innymi:

- około 14,3 tys. obywateli Ukrainy,

- ponad 4 tys. obywateli Gruzji,

- około 3,5 tys. obywateli Rosji,

- około 2,3 tys. obywateli Białorusi.

Szczególnie niepokojące są informacje dotyczące skali nowych wpisów do wykazu. Według przywołanych danych w okresie od stycznia do września 2026 roku dokonano blisko 20 tysięcy wpisów.

Należy podkreślić, że wpis do wykazu nie jest równoznaczny z popełnieniem przestępstwa, a podstawy umieszczenia w nim cudzoziemca mogą mieć zarówno charakter administracyjny, jak i związany z ochroną bezpieczeństwa państwa oraz porządku publicznego.

Szczególny niepokój budzi zdarzenie, do którego doszło w ostatnim tygodniu w miejscowości Witaszyce, na terenie gminy Jarocin, w powiecie jarocińskim, w której mieszkam.

Według przekazanych mi informacji obywatel Ukrainy wszedł z nożem do sklepu, a następnie udał się na teren szkoły, również posiadając przy sobie niebezpieczne narzędzie. Mężczyzna został zatrzymany przez odpowiednie służby.

Co szczególnie niepokojące, według uzyskanych informacji po zatrzymaniu miało się okazać, że mężczyzna już wcześniej miał problemy z prawem na terytorium Ukrainy.

Jeżeli informacje te zostaną potwierdzone, rodzi się zasadnicze pytanie: jak to możliwe, że osoba mająca wcześniej konflikt z prawem w swoim kraju znalazła się na terytorium Polski, a następnie mogła z nożem wejść na teren placówki oświatowej?

Czy polskie służby posiadały informacje o jego przeszłości? Czy zostały one zweryfikowane podczas przekraczania granicy? Czy istniały podstawy prawne do odmowy wjazdu lub podjęcia innych działań zapobiegawczych?

Jako poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, ale również mieszkanka gminy Jarocin, nie mogę przejść obojętnie wobec zdarzenia, które mogło stworzyć zagrożenie dla bezpieczeństwa dzieci, nauczycieli, pracowników szkoły oraz mieszkańców.

Szkoła musi być miejscem bezpiecznym. Rodzice, odprowadzając swoje dzieci na lekcje, muszą mieć pewność, że państwo robi wszystko, aby chronić je przed zagrożeniami.

Nie można dopuścić do sytuacji, w której ewentualny brak skutecznej wymiany informacji pomiędzy służbami różnych państw prowadzi do zagrożenia bezpieczeństwa polskich obywateli.

Polska ma prawo udzielać pomocy osobom potrzebującym, ale pomoc ta nie może oznaczać rezygnacji z kontroli, przestrzegania prawa i ochrony bezpieczeństwa własnych obywateli.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Ile dokładnie osób figurowało w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, na dzień 30 września 2026 roku? Proszę również o przedstawienie danych za lata 2022, 2023, 2024 i 2025, według stanu na koniec każdego roku.

2. Ile nowych wpisów do przedmiotowego wykazu dokonano w poszczególnych latach 2022-2025 oraz w okresie od 1 stycznia do 30 września 2026 roku? Jakie są przyczyny ewentualnego wzrostu liczby wpisów?

3. Jakie były najczęstsze podstawy prawne i faktyczne dokonywania wpisów? Ile wpisów wynikało z przesłanek dotyczących zagrożenia bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego, ile z naruszenia przepisów pobytowych, a ile z innych przyczyn?

4. Ilu cudzoziemców figurujących obecnie w wykazie faktycznie przebywa na terytorium Polski, a ilu znajduje się poza jej granicami? Czy ministerstwo dysponuje takimi danymi i w jaki sposób monitoruje sytuację tych osób?

5. Ilu cudzoziemców wpisanych do wykazu zatrzymano na terytorium Polski w latach 2024, 2025 i w okresie od stycznia do września 2026 roku?

6. Wobec ilu osób figurujących w wykazie wydano decyzje zobowiązujące do powrotu, a wobec ilu decyzje te zostały faktycznie wykonane? Proszę o podanie danych z podziałem na lata 2024, 2025 i 2026.

7. Ile osób objętych zakazem wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej próbowało ponownie przekroczyć polską granicę? Ile takich prób skutecznie udaremniła Straż Graniczna?

8. Ilu cudzoziemców wpisanych do wykazu zostało skazanych prawomocnymi wyrokami za przestępstwa popełnione na terytorium Polski? Proszę o przedstawienie danych według obywatelstwa i kategorii przestępstw, o ile takie zestawienia są prowadzone.

9. Czy ministerstwo analizuje przyczyny dużej liczby wpisów dotyczących obywateli Ukrainy, Gruzji, Rosji i Białorusi? Jakie są najczęstsze podstawy wpisów w przypadku obywateli poszczególnych państw?

10. Czy odnotowano przypadki, w których cudzoziemiec figurujący w wykazie, mimo obowiązującego zakazu wjazdu lub pobytu, przebywał na terytorium Polski i dopuścił się przestępstwa? Jeśli tak, ile było takich przypadków w latach 2024-2026?

11. Czy Straż Graniczna, Policja oraz inne właściwe służby dysponują odpowiednimi narzędziami, zasobami kadrowymi i systemami wymiany informacji, aby skutecznie identyfikować osoby objęte wpisami oraz egzekwować wydane wobec nich decyzje?

12. Jakie konkretne działania podjął minister spraw wewnętrznych i administracji od początku 2024 roku w celu zwiększenia skuteczności wykonywania decyzji zobowiązujących cudzoziemców do powrotu oraz ograniczenia nielegalnego pobytu na terytorium Polski?

13. Czy ministerstwo planuje zmiany legislacyjne lub organizacyjne mające na celu usprawnienie procedur wydalania cudzoziemców, którzy stanowią rzeczywiste zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego?

14. Jakie są koszty ponoszone przez budżet państwa w związku z zatrzymywaniem, pobytem w strzeżonych ośrodkach oraz organizowaniem przymusowych powrotów cudzoziemców? Proszę o dane za lata 2024 i 2025 oraz pierwsze dziewięć miesięcy 2026 roku.

15. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę skuteczności obecnej polityki migracyjnej w kontekście rosnącej liczby wpisów do wykazu cudzoziemców niepożądanych? Jeżeli tak, jakie wnioski z niej wynikają i jakie działania naprawcze zostały wdrożone?

16. Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji posiada szczegółowe informacje dotyczące zatrzymania obywatela Ukrainy w Witaszycach w gminie Jarocin, który według przekazanych informacji miał wejść z nożem do sklepu, a następnie na teren szkoły? Jakie okoliczności tego zdarzenia zostały dotychczas potwierdzone?

17. Czy prawdą jest, że zatrzymany w Witaszycach obywatel Ukrainy miał wcześniej problemy z prawem na terytorium Ukrainy? Czy był wcześniej karany, poszukiwany lub odnotowany w rejestrach ukraińskich organów ścigania?

18. Czy polskie służby posiadały przed tym zdarzeniem informacje o ewentualnej przeszłości kryminalnej zatrzymanego? Jeżeli nie, z jakiego powodu informacje takie nie były dostępne?

19. Kiedy zatrzymany mężczyzna po raz pierwszy przekroczył granicę Rzeczypospolitej Polskiej i czy podczas kontroli granicznej dokonano sprawdzenia jego danych w dostępnych krajowych i międzynarodowych bazach osób poszukiwanych oraz osób stanowiących zagrożenie dla bezpieczeństwa?

20. Jak obecnie wygląda współpraca polskich i ukraińskich służb w zakresie wymiany informacji o osobach karanych, poszukiwanych lub mogących stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego? Czy ministerstwo dostrzega luki w tym systemie?

21. Czy w związku ze zdarzeniem w Witaszycach podjęto działania zmierzające do ustalenia, czy wobec zatrzymanego istnieją podstawy do wydania decyzji zobowiązującej go do powrotu lub zastosowania innych środków przewidzianych prawem?

22. Ile przypadków zatrzymania cudzoziemców posiadających niebezpieczne narzędzia lub broń na terenie polskich szkół i placówek oświatowych odnotowano w latach 2024-2026? Proszę o przedstawienie danych według obywatelstwa, jeżeli są gromadzone.

23. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie dodatkowych procedur weryfikacji cudzoziemców, wobec których istnieją uzasadnione przesłanki wskazujące na wcześniejszą działalność przestępczą lub zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego?

Panie Ministrze!

Nie wystarczy prowadzić rejestry i wydawać decyzje administracyjne. Kluczowe jest to, czy państwo potrafi skutecznie egzekwować własne przepisy.

Jeżeli cudzoziemiec otrzymał ostateczną i wykonalną decyzję zobowiązującą go do opuszczenia Polski, a nie istnieją przeszkody prawne do jej wykonania, państwo powinno zapewnić skuteczną realizację tej decyzji.

Bezpieczeństwo polskich obywateli nie może pozostawać wyłącznie przedmiotem deklaracji politycznych. Musi znajdować odzwierciedlenie w konkretnych działaniach odpowiedzialnych instytucji.

Oczekuję szczegółowych odpowiedzi popartych danymi statystycznymi, a nie ogólnych zapewnień o skuteczności podejmowanych działań.

Z poważaniem

Lidia Czechak

poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Inne interpelacje: Lidia Czechak

Wszystkie interpelacje

Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji