Interpelacja nr 20952

Interpelacja w sprawie bezpieczeństwa żywności w Polsce, kontroli pozostałych antybiotyków i pestycydów oraz skuteczności państwowego nadzoru nad jakością produktów spożywczych

Adresat: minister rolnictwa i rozwoju wsi, minister zdrowia

Data wpływu: 2026-11-06

W skrócie

Posłowie zwracają uwagę na wątpliwości dotyczące skuteczności kontroli bezpieczeństwa żywności w Polsce, w tym monitorowania pozostałości antybiotyków i pestycydów, oraz nierównomiernego nadzoru nad produktami importowanymi spoza UE. Podnoszą również kwestie rozproszenia kompetencji między instytucjami oraz brak przejrzystości i odpowiedzialności rządu za ochronę zdrowia konsumentów.

Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI

Treść interpelacji

Szanowni Państwo Ministrowie!

Bezpieczeństwo żywności jest jednym z podstawowych obowiązków państwa wobec obywateli. Każdy konsument ma prawo oczekiwać, że produkty spożywcze trafiające na jego stół są bezpieczne dla zdrowia, odpowiednio przebadane, a informacje o ich pochodzeniu i składzie są rzetelne oraz przejrzyste.

Tymczasem coraz częściej pojawiają się pytania dotyczące skuteczności kontroli stosowania antybiotyków w hodowli zwierząt, środków ochrony roślin w produkcji rolnej oraz monitorowania pozostałości tych substancji w żywności.

Szczególny niepokój budzi możliwość występowania w produktach spożywczych pozostałości substancji chemicznych, które przy przekroczeniu dopuszczalnych norm mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia konsumentów.

Problem ten jest szczególnie istotny w odniesieniu do dzieci, kobiet w ciąży, seniorów oraz osób przewlekle chorych.

Nie można również pomijać kwestii rosnącego importu produktów rolno-spożywczych spoza Unii Europejskiej. Polscy rolnicy zobowiązani są do przestrzegania rygorystycznych norm dotyczących produkcji żywności, stosowania środków ochrony roślin, dobrostanu zwierząt oraz ochrony środowiska.

Powstaje zatem zasadnicze pytanie, czy produkty importowane są kontrolowane z odpowiednią skutecznością i czy spełniają wszystkie wymagania bezpieczeństwa obowiązujące na rynku Unii Europejskiej?

Niepokój budzi również rozproszenie kompetencji pomiędzy instytucjami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo żywności, w tym Państwową Inspekcją Sanitarną, Inspekcją Weterynaryjną, Państwową Inspekcją Ochrony Roślin i Nasiennictwa oraz Inspekcją Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.

Obywatele powinni mieć pewność, że system nadzoru działa sprawnie, a poszczególne instytucje współpracują ze sobą i dysponują odpowiednimi środkami finansowymi oraz kadrowymi.

Państwo nie może przerzucać odpowiedzialności za bezpieczeństwo żywności wyłącznie na konsumentów. To obowiązkiem właściwych instytucji jest skuteczne kontrolowanie produktów, zanim trafią one do sprzedaży.

W związku z powyższym zwracam się do Państwa Ministrów z następującymi pytaniami:

1. Ile kontroli dotyczących pozostałości antybiotyków w mięsie, mleku, jajach i innych produktach pochodzenia zwierzęcego przeprowadzono w Polsce w latach 2023, 2024, 2025 oraz w okresie od 1 stycznia do 30 września 2026 roku? W ilu przypadkach stwierdzono naruszenie obowiązujących norm?

2. Ile kontroli dotyczących pozostałości pestycydów w owocach, warzywach, zbożach i innych produktach roślinnych przeprowadzono w analogicznym okresie? Ile próbek wykazało przekroczenie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości?

3. Jakie substancje najczęściej wykrywano w produktach spożywczych w ilościach przekraczających dopuszczalne normy? Proszę o przedstawienie danych z podziałem na poszczególne grupy produktów.

4. Ile partii żywności zostało w latach 2023–2026 wycofanych z obrotu z powodu przekroczenia dopuszczalnych poziomów pozostałości antybiotyków, pestycydów lub innych substancji mogących stanowić zagrożenie dla zdrowia?

5. Czy produkty rolno-spożywcze importowane spoza Unii Europejskiej podlegają równie skutecznemu nadzorowi jak produkty wytwarzane przez polskich producentów? Jaki odsetek importowanych partii żywności poddawany jest badaniom laboratoryjnym?

6. Ile przypadków niespełnienia wymagań bezpieczeństwa żywności stwierdzono w produktach importowanych spoza Unii Europejskiej w latach 2023–2026? Proszę o wskazanie krajów pochodzenia, kategorii produktów oraz rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości.

7. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje zwiększenie liczby kontroli produktów importowanych, szczególnie pochodzących z państw, w których obowiązują odmienne standardy produkcji rolnej?

8. Czy obecny system oznaczania kraju pochodzenia żywności zapewnia konsumentom pełną i czytelną informację? Czy planowane jest rozszerzenie obowiązku oznaczania pochodzenia produktów, również w przypadku żywności przetworzonej, w granicach dopuszczonych prawem Unii Europejskiej?

9. Czy ministerstwa przeprowadziły analizę skuteczności współpracy instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo żywności? Czy stwierdzono przypadki nakładania się kompetencji lub występowania luk w systemie kontroli?

10. Czy rząd planuje reformę systemu urzędowej kontroli żywności, w tym uporządkowanie kompetencji poszczególnych inspekcji i usprawnienie wymiany informacji między nimi?

11. Jak zmieniały się wydatki budżetowe na urzędową kontrolę bezpieczeństwa żywności w latach 2023–2026? Czy liczba pracowników i wyposażenie laboratoriów są wystarczające do realizacji ustawowych zadań?

12. Ile laboratoriów wykonuje obecnie badania żywności w zakresie pozostałości pestycydów, antybiotyków i innych substancji niebezpiecznych? Czy planowane jest zwiększenie ich możliwości badawczych?

13. Jakie działania podejmowane są w celu ograniczenia nieuzasadnionego stosowania antybiotyków w hodowli zwierząt oraz przeciwdziałania rozwojowi antybiotykooporności?

14. Jakie programy wspierające rolnictwo ekologiczne oraz produkcję żywności wysokiej jakości są obecnie realizowane? Jakie środki finansowe przeznaczono na ten cel w latach 2024–2026?

15. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi działania edukacyjne dotyczące wpływu pozostałości pestycydów i nieprawidłowego stosowania antybiotyków na zdrowie człowieka? Czy planowane są ogólnopolskie kampanie informacyjne skierowane do konsumentów?

16. Czy rząd rozważa stworzenie ogólnodostępnego, przejrzystego systemu publikowania wyników kontroli żywności, umożliwiającego obywatelom łatwe sprawdzanie informacji o produktach, w których wykryto nieprawidłowości?

17. Jakie sankcje nakładano na producentów, importerów i dystrybutorów wprowadzających do obrotu żywność niespełniającą wymagań bezpieczeństwa? Ile takich sankcji zastosowano w latach 2023–2026?

18. Czy w ocenie Państwa Ministrów obecny system kontroli bezpieczeństwa żywności zapewnia wystarczającą ochronę zdrowia obywateli? Jeżeli tak, na podstawie jakich analiz i wskaźników sformułowano taką ocenę?

Szanowni Państwo Ministrowie!

Bezpieczeństwo żywności nie może być przedmiotem kompromisów ani oszczędności budżetowych kosztem zdrowia Polaków.

Polscy konsumenci mają prawo wiedzieć, co kupują, skąd pochodzi żywność i czy została ona właściwie przebadana.

Jednocześnie polscy rolnicy, którzy ponoszą wysokie koszty dostosowania produkcji do rygorystycznych norm, powinni mieć zapewnione uczciwe warunki konkurencji.

Nie może dochodzić do sytuacji, w której od polskiego rolnika wymaga się przestrzegania najwyższych standardów, a jednocześnie na rynek trafiają produkty importowane, których bezpieczeństwo nie zostało dostatecznie zweryfikowane.

Ochrona zdrowia obywateli, bezpieczeństwo żywnościowe państwa oraz uczciwe traktowanie polskich producentów rolnych powinny stanowić priorytet działań rządu.

Oczekuję szczegółowych odpowiedzi na przedstawione pytania, popartych konkretnymi danymi statystycznymi, z podziałem na poszczególne lata i kategorie produktów.

Z poważaniem

Lidia Czechak

Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Inne interpelacje: Robert Warwas

Wszystkie interpelacje

Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji