Interpelacja nr 20989

Interpelacja w sprawie opracowania i wdrożenia powszechnego, wieloletniego programu praktycznej edukacji ratowniczej w szkołach oraz systemu szkoleń dla dorosłych mającego zniwelować lukę pokoleniową w zakresie umiejętności ratowania życia

Adresat: minister edukacji

Data wpływu: 2026-11-09

W skrócie

Poseł Andrzej Śliwka zwraca się do rządu z żądaniem opracowania i wdrożenia powszechnego, praktycznego programu edukacji ratowniczej w szkołach oraz szkoleń dla dorosłych, aby zniwelować lukę pokoleniową w umiejętnościach ratowania życia. Podkreśla brak skutecznych działań rządowych w tym zakresie, pomimo deklaracji dotyczących ochrony ludności i obrony cywilnej.

Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI

Treść interpelacji

Szanowny Panie Premierze,

w sobotę 7 listopada 2026 r., około godz. 15.00, w rejonie Rynku Głównego w Krakowie doszło do tragicznego ataku z użyciem broni palnej. Sprawca oddawał strzały do przypadkowych osób. Zginęło sześć osób, a kilkanaście zostało rannych, w tym dwóch funkcjonariuszy Policji. To zdarzenie po raz kolejny pokazało, że o przeżyciu poszkodowanych w pierwszych minutach decydują ci, którzy są na miejscu: ich wyszkolenie, opanowanie i umiejętność udzielenia pierwszej pomocy.

Szczególnie wymowna była postawa jednego z rannych policjantów, byłego żołnierza 6 Brygady Powietrznodesantowej. Mimo odniesionych obrażeń natychmiast założył sobie stazę taktyczną i zatamował krwotok. Nie była to improwizacja, lecz efekt wyszkolenia, wielokrotnie powtarzanych ćwiczeń i wypracowanej pamięci mięśniowej. Ogromne znaczenie miała także pomoc udzielona przez osoby, które przypadkowo znalazły się na miejscu, wśród nich prof. Michała Pędziwiatra, dr. Mateusza Wierdaka oraz pielęgniarkę ze szpitala w Jarocinie. Ich wiedza i natychmiastowa reakcja mogły zdecydować o życiu rannych.

Bezpieczeństwa obywateli nie można jednak opierać na założeniu, że przy każdym wypadku czy zamachu przypadkiem znajdzie się lekarz, ratownik medyczny lub pielęgniarka. Państwo musi zadbać o to, by umiejętność ratowania życia stała się powszechną kompetencją każdego obywatela.

Ochrona ludności zaczyna się od przygotowanego obywatela

Rząd w sferze propagandowej wiele mówi o ochronie ludności, obronie cywilnej i odporności państwa. Wciąż jednak brakuje profesjonalnych, powszechnych i praktycznych szkoleń dla obywateli. Obecne rozwiązania w szkołach, w tym przedmiot edukacja dla bezpieczeństwa, mają wymiar teoretyczny i nie obejmują nabywania niezbędnych umiejętności.

W czasie zagrożenia wojennego, sabotażu czy aktów dywersji, z którymi Polska już dziś ma do czynienia, ochrona ludności nie może opierać się wyłącznie na służbach. Eksperci są zgodni, że służby nie będą w stanie dotrzeć wszędzie od razu. System będzie skuteczny tylko wtedy, gdy obywatele będą potrafili zareagować sami i wspólnie: udzielić pierwszej pomocy, zatamować krwotok, ewakuować poszkodowanych i współdziałać ze służbami. Im lepiej przygotowane społeczeństwo, tym pewniejszy i bezpieczniejszy cały system.

Rola Państwowej Straży Pożarnej i Ochotniczych Straży Pożarnych

Istotną rolę w realizacji takiego programu powinna odgrywać Państwowa Straż Pożarna, przy wsparciu Ochotniczych Straży Pożarnych. Druhowie OSP są obecni niemal w każdej gminie, dysponują doświadczeniem z realnych akcji ratowniczych, często mają uprawnienia z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy i cieszą się dużym zaufaniem społecznym.

Luka pokoleniowa: szkolenia dla dorosłych

Równie istotne jest zniwelowanie luki pokoleniowej. Wielu dorosłych nigdy nie przeszło praktycznego szkolenia z pierwszej pomocy albo ich umiejętności dawno się zdezaktualizowały. Dlatego zmiany nie mogą ograniczać się do szkół. Potrzebne są powszechne, cykliczne szkolenia praktyczne dla pracowników administracji rządowej i samorządowej, ministerstw i urzędów centralnych, a także spółek Skarbu Państwa, które powinny dawać przykład. Państwo powinno również zachęcać pracodawców prywatnych, w tym duże przedsiębiorstwa, do regularnego szkolenia pracowników, np. poprzez standardy, rekomendacje czy certyfikację „miejsca pracy przygotowanego na zagrożenia“.

Propozycja programu dla szkół

Proponuję, aby Ministerstwo Edukacji Narodowej, we współpracy z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwem Obrony Narodowej, Ministerstwem Zdrowia oraz Komendą Główną Państwowej Straży Pożarnej, opracowało i wdrożyło powszechny, wieloletni program praktycznej edukacji ratowniczej, realizowany w ramach wyodrębnionej puli godzin lekcyjnych, z treściami dostosowanymi do wieku uczniów i regularnie powtarzanymi ćwiczeniami.

Program powinien obejmować w szczególności:

Nie chodzi o kolejną lekcję teoretyczną, lecz o rzeczywiste przygotowanie młodych ludzi do działania w sytuacjach, w których liczą się sekundy, wiedza i opanowanie. Zakres szkolenia powinien być oczywiście dostosowany do wieku i etapu edukacji uczniów. Szkoła powinna mniej energii poświęcać na wdrażanie zmian o charakterze ideologicznym, na czym niestety obecnie koncentruje się Pani Minister Barbara Nowacka, a więcej na budowanie kompetencji, które realnie chronią życie i są niezbędne we współczesnym świecie.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:

Bezpieczeństwo obywateli buduje się wiedzą, praktyką i umiejętnością działania pod presją. Ochrona ludności i obrona cywilna nie mogą kończyć się na dokumentach i deklaracjach. Muszą oznaczać przygotowanych obywateli, którzy wiedzą, jak ratować życie. Czas przejść od deklaracji do konkretnych działań.

Z poważaniem Andrzej Śliwka Poseł na Sejm RP

Inne interpelacje: Andrzej Śliwka

Wszystkie interpelacje

Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji