Interpelacja nr 21074
Interpelacja w sprawie działań Krajowej Administracji Skarbowej wobec przedsiębiorców działających w rejonie Małaszewicz oraz zagrożenia funkcjonowania strategicznego centrum logistycznego na wschodniej granicy Unii Europejskiej
Adresat: minister finansów i gospodarki
Data wpływu: 2026-11-16
Treść interpelacji
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana w związku z bardzo niepokojącymi informacjami dotyczącymi działań podejmowanych przez Krajową Administrację Skarbową wobec przedsiębiorstw transportowych, kolejowych, spedycyjnych i logistycznych prowadzących działalność na terenie Małaszewicz.
Według przekazanych mi informacji w latach 2021-2022 doszło do procederu polegającego na nieprawidłowym deklarowaniu towarów importowanych z Chin. Zamiast rowerów stacjonarnych, objętych niższymi należnościami celnymi, sprowadzano rowery elektryczne, podlegające znacznie wyższym stawkom celnym, w tym cłom antydumpingowym i wyrównawczym. Z przekazanych informacji wynika, że proceder miał zostać ujawniony w 2024 roku w następstwie działań Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF). Szacowana wartość niezapłaconych należności może wynosić około 120 mln euro. Szczególny niepokój budzi jednak sposób dochodzenia należności przez polskie organy celno-skarbowe. Według przedstawicieli branży odpowiedzialnością za powstały dług celny obejmowane są również przedsiębiorstwa uczestniczące w obsłudze transportu i przeładunku towarów, mimo że nie były ich importerami ani rzeczywistymi beneficjentami procederu.
W konsekwencji przedsiębiorcy wykonujący usługi logistyczne mogą zostać zobowiązani do zapłaty wielomilionowych należności, nawet jeśli nie uczestniczyli świadomie w nieprawidłowościach i nie mieli rzeczywistej możliwości weryfikacji zawartości przewożonych kontenerów. Zgodnie z art. 84 rozporządzenia (UE) nr 952/2013 odpowiedzialność kilku dłużników za ten sam dług celny ma charakter solidarny. Nie zwalnia to jednak organów administracji z obowiązku wykazania podstaw prawnych uznania konkretnego podmiotu za dłużnika.
Dodatkowo art. 45 wspomnianego rozporządzenia przewiduje możliwość wstrzymania wykonania decyzji, w szczególności w przypadku zagrożenia wystąpieniem nieodwracalnej szkody. Tymczasem docierają do mnie informacje o blokowaniu rachunków bankowych, egzekwowaniu należności i przypadkach utraty płynności finansowej przez przedsiębiorstwa działające w Małaszewiczach. Małaszewicze nie są zwykłym centrum logistycznym. To strategiczny punkt obsługi kolejowego transportu towarowego między Azją a Unią Europejską, mający fundamentalne znaczenie dla gospodarki Polski, województwa lubelskiego oraz bezpieczeństwa łańcuchów dostaw. Nie można dopuścić do sytuacji, w której skutkiem działań administracji państwowej będzie upadłość polskich przedsiębiorstw, utrata miejsc pracy i przekierowanie międzynarodowych przewozów towarowych do zagranicznych konkurentów.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Ile przedsiębiorstw transportowych, kolejowych, spedycyjnych i logistycznych objęto postępowaniami dotyczącymi nieprawidłowości celnych przy imporcie rowerów elektrycznych z Chin w latach 2021-2022? Jaka jest łączna wartość należności dochodzonych od tych przedsiębiorstw?
2. Na jakiej dokładnie podstawie prawnej KAS przypisuje odpowiedzialność za dług celny poszczególnym kategoriom przedsiębiorców, w szczególności przewoźnikom kolejowym, operatorom terminali przeładunkowych oraz agencjom celnym? Proszę o wskazanie, w jakich przypadkach stosowane są art. 77, 79 i 84 unijnego kodeksu celnego.
3. Czy w każdym postępowaniu indywidualnie ustalono zakres obowiązków danego przedsiębiorcy, jego rzeczywistą rolę w operacji celnej oraz okoliczności uzasadniające przypisanie mu odpowiedzialności? W których przypadkach ustalono, że przedsiębiorca wiedział lub powinien był wiedzieć o nieprawidłowościach?
4. Dlaczego organy KAS nie wykryły nieprawidłowości podczas dokonywania odpraw celnych w latach 2021-2022? Ile kontroli fizycznych kontenerów przeprowadzono w tym okresie i czy dokonano analizy prawidłowości działań funkcjonariuszy oraz procedur kontroli celnej?
5. Czy prawdą jest, że OLAF oszacował wartość niezapłaconych należności na około 120 mln euro, a Polska może zostać zobowiązana do rozliczenia tej kwoty z budżetem Unii Europejskiej w 2027 roku? Jaka jest rzeczywista wysokość ustalonych należności oraz stan rozliczeń z Komisją Europejską?
6. Wobec ilu przedsiębiorstw wydano decyzje będące podstawą egzekucji należności celnych? W ilu przypadkach dokonano zajęcia rachunków bankowych, zabezpieczenia majątku lub innych czynności egzekucyjnych? Jaka jest łączna wartość wyegzekwowanych dotychczas środków?
7. W ilu przypadkach przedsiębiorcy występowali o wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 45 unijnego kodeksu celnego? Ile takich wniosków uwzględniono, a ile odrzucono? Czy badano ryzyko bankructwa i utraty miejsc pracy?
8. Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło analizę skutków gospodarczych podejmowanych działań, obejmującą ryzyko upadłości przedsiębiorstw, ograniczenia kolejowych przewozów towarowych, utraty miejsc pracy oraz osłabienia konkurencyjności Małaszewicz?
9. Jakie działania podjęto wobec importerów, odbiorców oraz osób i podmiotów będących rzeczywistymi organizatorami i beneficjentami procederu? Jaką część należności udało się odzyskać bezpośrednio od tych podmiotów?
10. Czy KAS prowadzi współpracę z administracjami celnymi innych państw członkowskich Unii Europejskiej, w szczególności Belgii, Węgier i Czech, w celu identyfikacji odbiorców towarów i dochodzenia należności od właściwych podmiotów?
11. Czy minister finansów i gospodarki zamierza dokonać pilnego przeglądu prowadzonych postępowań oraz zapewnić indywidualną ocenę zasadności egzekucji i możliwości wstrzymania wykonania decyzji wobec przedsiębiorstw zagrożonych nieodwracalną szkodą gospodarczą?
12. Czy rząd podjął lub zamierza podjąć rozmowy z Komisją Europejską i OLAF w celu wypracowania rozwiązania, które pozwoli skutecznie dochodzić należności celnych, a jednocześnie zapobiegnie likwidacji polskich przedsiębiorstw logistycznych działających w Małaszewiczach?
Panie Ministrze, sprawa ma charakter pilny i wykracza poza indywidualne problemy poszczególnych przedsiębiorstw. Dotyczy przyszłości jednego z najważniejszych węzłów logistycznych na wschodniej granicy Unii Europejskiej. Oczekuję przedstawienia konkretnych danych, podstaw prawnych podejmowanych działań oraz informacji o rozwiązaniach, które rząd zamierza wdrożyć w celu ochrony przedsiębiorców przed nieodwracalnymi skutkami prowadzonych postępowań.
Państwo ma obowiązek skutecznie zwalczać oszustwa celne, ale równie ważnym obowiązkiem jest niedopuszczenie do sytuacji, w której ekonomiczne skutki tych przestępstw poniosą przedsiębiorcy niemający rzeczywistego udziału w procederze.
Z poważaniem
Dariusz Stefaniuk
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Inne interpelacje: Dariusz Stefaniuk
- Interpelacja w sprawie drastycznych cięć w finansowaniu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) i Funduszu Solidarnościowego w…
16.11.2026 · nr 21080 · minister rodziny, pracy i polityki społecznej
- Interpelacja w sprawie dalszego odtwarzania i modernizacji posterunków i komisariatów Policji, stanu kadrowego, współpracy z samorządami oraz bezpieczeństwa…
16.11.2026 · nr 21079 · minister spraw wewnętrznych i administracji
- Interpelacja w sprawie zagrożonej ciągłości państwowych i samorządowych inwestycji drogowych w związku z drastycznym deficytem i wzrostem cen lepiszcza…
16.11.2026 · nr 21078 · minister infrastruktury
- Interpelacja w sprawie wdrożenia unijnych przepisów dotyczących substancji pochodzenia ludzkiego (SoHO), nowelizacji ustawy o publicznej służbie krwi oraz…
16.11.2026 · nr 21072 · minister zdrowia
- Interpelacja w sprawie strategicznej roli, stanu kadrowego oraz wizji rozwoju Straży Ochrony Kolei w kontekście ochrony infrastruktury krytycznej państwa
16.11.2026 · nr 21071 · minister infrastruktury
Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji