Interpelacja w sprawie ustawy kaucyjnej

Szanowny Pani Ministro,

działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt. 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora niniejszym kieruję do Pani interpelację w sprawie obaw podmiotów gospodarczych co do poziomu zaawansowania prac związanych z realizacją założeń systemu kaucyjnego.

Polscy przedsiębiorcy prowadzący lokalne sklepy, które codziennie obsługują miliony klientów, są źródłem utrzymania rodzin jak i tysięcy rodzin pracowników i tych którzy zapewniają zbyt towarów lokalnych dostawców są skrajnie zaniepokojeni informacjami o wejściu w życie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi tworzącej nowy system kaucyjny.

Obawy budzi niski poziom zaawansowania prac związanych z realizacją założeń systemu kaucyjnego. Doświadczeni przedsiębiorcy są przekonani, że wejście ustawy w obecnym kształcie już 1 stycznia 2025 roku stworzy ogromny chaos i bezpośrednio uderzy w polskich małych i średnich przedsiębiorców. System będzie eskalował problemy finansowe i organizacyjne sklepów. Z przykrością stwierdzają, że w obecnym kształcie ustawa preferuje duże i bogate sieci zachodnie, które stać na szybką organizację i automatyzację tych procesów.

Sytuacja jest tym trudniejsza, że ustawa z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw jest dokumentem ogólnym, w którym brakuje wielu istotnych zapisów co skutkuje tym, że organizacja procesu zarówno po stronie producentów, potencjalnych operatorów, a przede wszystkim sklepów jest w zasadzie niemożliwa.

Przedmiotowa regulacja w głównej mierze dotyka sklepy spożywcze. Mali przedsiębiorcy będą musieli się zmierzyć z obowiązkiem pobierania i zwracania kaucji, fizycznym odbiorem opakowań od konsumentów, ich logistyką oraz współpracą z operatorami systemu kaucyjnego. Jak również przechowywaniem zebranych surowców. Niestety dziś, na dziesięć miesięcy przed wejściem w życie nowych przepisów brakuje najważniejszych informacji:

1. Kim są operatorzy, którzy mają ustalić zasady współpracy i podpisać umowę ze sklepem?

2. Jak będzie wyglądała logistyka, w tym częstotliwość odbiorów?

3. Jak ma być przygotowany materiał do przekazania (zgnieciony czy nie, puszka z butelką czy odrębnie, itp.)?

4. Jak pogodzić odbiór opakowań po produktach mlecznych by nie naruszać przepisów Państwowej Inspekcji Sanitarnej?

5. Jak będą wyglądały rozliczenia sklepów z operatorem, operatorów między sobą, operatorów z producentami?

6. Jak mamy w związku z tym zorganizować pracę w sklepie (dodatkowe obowiązki)?

7. Ile musimy ponieść dodatkowych kosztów przygotowując swój sklep do systemu kaucyjnego (przestrzeń, automat, dodatkowa praca do wykonania)?

8. Czy została dokonana analiza skutków w powyższych kwestiach i są proponowane regulacje dotyczące powyższych kwestii?

Proszę Panią Ministrę o odpowiedź na powyższe pytania:

9. Czy istnieje możliwość:

• wydłużenia do 1 stycznia 2026 roku wprowadzenia systemu kaucyjnego; • stopniowe wprowadzanie systemu kaucyjnego na kolejne frakcje; • usunięcie z systemu kaucyjnego opakowań po mleku i produktach mlecznych; • jak najszybszego zapewnienia operatora i systemu do rozliczania kaucji między sklepami i operatorami?

Każdy z tych elementów jest niezbędny do tego, aby przedsiębiorcy prowadzący sklepy mogli przygotować się do wejścia w życie nowego obowiązku prawnego. Podpisać stosowne umowy z operatorem, zaopatrzyć się w stosowne urządzenia do recyklingu, dostosować oprogramowanie sprzedażowe i przeszkolić pracowników do nowych obowiązków.

Przy obecnych bardzo wysokich obciążeniach finansowych dla przedsiębiorców, niepewności rynkowej i niskiej rentowności biznesu, dodatkowe obciążenia związane z systemem kaucyjnym, a przede wszystkim brak jasnych uregulowań funkcjonowania całego systemu kaucyjnego doprowadzi do problemów organizacyjnych oraz finansowych sklepów i kolejnych upadłości w branży.

Z poważaniem

Małgorzata Gromadzka