Interpelacja w sprawie politycznego charakteru nominacji w państwowych instytutach
Data wpływu: 2024-09-06
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłowie pytają ministra o liczbę dyrektorów instytutów powołanych pozakonkursowo po grudniu 2023 oraz o planowane zmiany w ustawie o instytutach badawczych, mające na celu przywrócenie konkursowego trybu powoływania dyrektorów. Krytykują brak systemowych zmian i kontynuację praktyki politycznych nominacji.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie politycznego charakteru nominacji w państwowych instytutach Interpelacja nr 4644 do ministra nauki w sprawie politycznego charakteru nominacji w państwowych instytutach Zgłaszający: Adrian Zandberg, Daria Gosek-Popiołek, Maciej Konieczny, Dorota Olko, Marta Stożek, Joanna Wicha, Marcelina Zawisza Data wpływu: 06-09-2024 Szanowny Panie Ministrze, jesienią 2023 roku partie obecnej koalicji rządzącej szły do wyborów z obietnicą wprowadzenia w sektorze publicznym transparentnych konkursów, w których decydują kompetencje, a nie znajomości rodzinne czy partyjne.
Po latach rządów PiS jest jasne, że dobór kadr inny niż konkursowy prowadzi do fatalnych wyników. Widać to było szczególnie mocno w instytutach badawczych. Przed rządami PiS-u ustawa o instytutach badawczych zobowiązywała do powoływania dyrektorów instytutów w trybie konkursowym, po zaopiniowaniu kandydatury przez radę naukową instytutu (art. 24 ust. 2). Przyjęta w 2016 roku nowelizacja ustawy zlikwidowała procedurę konkursową oraz odebrała radom naukowym wpływ na powoływanie dyrektora instytutu. Cała władza trafiła więc w ręce ministra nadzorującego instytut. Nowelizacja z 2016 roku obniżyła również drastycznie wymagania wobec dyrektorów.
Dziś dyrektorem instytutu badawczego może być osoba, która legitymuje się tytułem magistra. Za rządów PiS zrezygnowano z przepisu, który wymagał od dyrektora stopnia naukowego doktora, a także znajomości języka obcego w stopniu umożliwiającym swobodne komunikowanie się w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych. Usunięto także limit kadencji, betonując pozycję osób zależnych od polityków, a zarazem często niekompetentnych. Po zmianie władzy jesienią 2023 roku wśród pracowników instytutów badawczych powszechne było oczekiwanie systemowych zmian. Niestety, takie zmiany nie zostały wprowadzone.
Obowiązuje nadal ustawa, która daje władzę nad nominacjami politykom. Do mojego biura poselskiego zgłaszają się pracownicy naukowi, którzy alarmują, że jedyne, co się w ich instytutach zmieniło, to fakt, że polityczni nominaci są obecnie wskazywani przez inną partię. Czy na pewno o taką zmianę chodziło? W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz.
907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Ilu dyrektorów podległych ministerstwu instytutów zostało powołanych w trybie pozakonkursowym, z pominięciem rad naukowych, od grudnia 2023 roku? Proszę o wyszczególnienie tych instytutów. Jeśli do takich sytuacji doszło, jakie merytoryczne wymogi postawiło ministerstwo przy pozakonkursowym doborze osób na stanowiska dyrektorów? Czy ministerstwo przygotowało zapowiadane wcześniej zmiany w ustawie o instytutach badawczych? Jeśli tak, proszę o odpowiedź na pytania: a) Jaki jest zakres planowanych zmian w ustawie? b) Czy zmiany obejmą tryb powoływania dyrektorów?
c) W jakiej perspektywie czasowej można oczekiwać wprowadzenia tych zmian?
Posłanka Gosek-Popiołek pyta o działania ministerstwa w związku z problemami lokatorów programu "Mieszkanie Plus", którzy nie mogą dojść do własności mieszkań na obiecanych warunkach. Pyta także, czy rozważane jest wprowadzenie mechanizmu odszkodowań dla poszkodowanych najemców.
Posłanka pyta o stanowisko MSZ wobec przyjęcia przez Kneset ustawy rozszerzającej stosowanie kary śmierci, wskazując na potencjalną sprzeczność z prawem międzynarodowym i standardami ochrony praw człowieka. Wyraża zaniepokojenie i oczekuje od MSZ potępienia tych rozwiązań oraz podjęcia działań dyplomatycznych.
Posłanka pyta o działania rządu RP na rzecz utworzenia korytarzy humanitarnych w Strefie Gazy i wsparcia polskich organizacji humanitarnych działających w tym regionie. Wyraża wątpliwości co do spójności polskiej polityki pomocowej wobec tego obszaru i pyta o konkretne działania i środki finansowe.
Posłanka Daria Gosek-Popiołek wyraża zaniepokojenie praktyką stosowania procedur wobec cudzoziemców ubiegających się o ochronę międzynarodową na przejściu granicznym w Terespolu, szczególnie w kontekście osób wrażliwych i przepisów ograniczających dostęp do azylu. Pyta o statystyki dotyczące identyfikacji osób wrażliwych, szkolenia funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz mechanizmy nadzoru nad przestrzeganiem prawa.
Posłowie pytają o trudności w uzyskiwaniu stopni i tytułów naukowych przez osoby zajmujące się dydaktyką przedmiotową oraz o działania ministerstwa w celu rozwiązania tego problemu, w tym o stanowisko wobec propozycji zmiany przepisów. Interpelacja zwraca uwagę na negatywny wpływ obecnej sytuacji na rozwój dydaktyk przedmiotowych i kształcenie nauczycieli.
To sprawozdanie komisji w sprawie poprawek Senatu do ustawy o języku polskim i NAWA. Dokument rekomenduje Sejmowi przyjęcie części poprawek, a część odrzucenie, czyli porządkuje ostateczny kształt ustawy. Ma charakter legislacyjny, ale nie tworzy samodzielnie nowych zasad.
To sprawozdanie komisji sejmowej dotyczące poselskiego projektu uchwały upamiętniającej 120. rocznicę urodzin profesora Tadeusza Wacława Korzybskiego. Dokument ma charakter symboliczny i organizacyjny, a nie normatywny. Służy doprowadzeniu projektu do dalszego etapu prac parlamentarnych.
Projekt uchwały dotyczy działań mających na celu zapewnienie, że Trybunał Konstytucyjny spełnia wymogi sądu ustanowionego na mocy prawa, niezawisłego i bezstronnego. Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka, po ponownym rozpatrzeniu wniosku, wnosi o odrzucenie projektu uchwały. Inicjatywa ustawodawcza związana jest z postulatami niezależności i bezstronności Trybunału Konstytucyjnego. Proponowane odrzucenie sugeruje brak zgody na interwencję w obecny stan prawny lub sposób funkcjonowania TK.
Druk sejmowy nr 2334 dotyczy zgłoszenia kandydatury Pana Artura Kotowskiego na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Pan Kotowski jest profesorem nauk prawnych, specjalistą w dziedzinie prawa publicznego i teorii prawa, z bogatym dorobkiem naukowym i doświadczeniem w praktyce prawniczej. Wnioskodawcy, grupa posłów Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, argumentują, że jego wykształcenie, wiedza i doświadczenie czynią go bardzo dobrym kandydatem na to stanowisko. Kandydaturę popiera szereg posłów z Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość.
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2291). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu wnioskuje o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm bez poprawek. Projekt ten ma na celu deregulację w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, jednak szczegółowe zmiany nie są w tym sprawozdaniu wymienione.