Interpelacja w sprawie uznania rozbudowy drogi krajowej nr 16 za inwestycję o znaczeniu strategicznym

Zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie informacji dotyczących drogi ekspresowej nr 16 biegnącej przez województwo warmińsko-mazurskie na planowanym do realizacji odcinku Mrągowo–Ełk.

Jednym z celów priorytetowych strategii rozwoju terenów Warmii i Mazur jest usprawnienie komunikacji oraz poprawa stanu dróg. Droga ekspresowa nr16 jest drogą o największym znaczeniu dla województwa warmińsko-mazurskiego. Jest głównym szlakiem komunikacyjnym oraz trasą najczęściej uczęszczaną. Znaczenia strategicznego dodaje również oddziaływanie militarne – niezmiernie istotne w kontekście aktualnej sytuacji międzynarodowej. Jest to również droga o charakterze obronnym, tzw. droga rokadowa, przebiegająca wzdłuż potencjalnej linii frontu. Z racji dużej liczby zgrupowań wojska na Warmii i Mazurach, jak i jednostek wojskowych droga ta ma charakter stricte militarny. Droga ekspresowa nr 16 to także szybkie przemieszczanie się wojsk, logistyki, zaopatrzenia względem przesmyku suwalskiego, a w szczególności krajów bałtyckich.

W grudniu 2023 r. RDOŚ wydał postanowienie, w którym wskazano, że ze względów środowiskowych nie można wydać decyzji administracyjnej ustalającej przebieg drogi zgodnie z wariantem rekomendowanym przez GDDKiA we wniosku, czyli wariantem B.

Jako podstawową i najważniejszą przesłankę organ wskazał znaczące negatywne oddziaływanie drogi na środowisko naturalne, w tym w szczególności na siedliska żółwia błotnego objętego ochroną poprzez ustanowienie w tym rejonie obszaru Natura 2000, i to pomimo zastosowania działań ochronnych i zabezpieczających.

Jednocześnie organ ten jako wariant przebiegu drogi możliwy do realizacji w jego ocenie wskazał wariant C.

31 października 2024r. RDOŚ w Olsztynie wezwał GDDKiA do weryfikacji i zaktualizowania danych zawartych w raporcie w zakresie m.in. obecnego zagospodarowania terenu, oddziaływania akustycznego i na środowisko przyrodnicze.

Samorząd gminy Ryn, przez którą przechodzi wariant C, nie zgadza się z tym wariantem, jak również organizacje społeczne, takie jak Komitet Ochrony Krajobrazu Ziemi Mrągowskiej i Komitet Ochrony Ziemi Ryńskiej. Instytucje te popierają wariant B jako, ich zdaniem, najmniej szkodliwy dla środowiska mieszkańców.

Powyższe wskazuje, że nie ma idealnego rozwiązania pasującego wszystkim. Mając to wszystko na uwadze, a także analizując zmieniającą się cały czas sytuację geopolityczną, zwracam się z zapytaniem:

Czy w ocenie ministerstwa nie zaszły przesłanki, by podjąć działania w kierunku zakwalifikowania inwestycji drogi ekspresowej nr 16 na odcinku Mrągowo–Ełk jako inwestycji strategicznej ze względów militarnych i nadać jej szybki tryb procedowania, wykorzystując możliwości, jakie daje tzw. ustawa o inwestycjach strategicznych?

Obowiązująca ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko może usprawnić realizację wspomnianej inwestycji. Wdraża ona przepisy dyrektywy unijnej 2011/92/UE w sprawie oceny skutków niektórych przedsięwzięć publicznych i prywatnych na środowisko. Zgodnie z nią państwo członkowskie w wyjątkowych okolicznościach może zwolnić dane przedsięwzięcie ze stosowania regulacji unijnych w kontekście wymogu posiadania decyzji środowiskowej i przeprowadzenia uproszczonej oceny środowiskowej na etapie decyzji inwestycyjnej. Obowiązująca ustawa może być punktem wyjściowym do dyskusji o realizacji inwestycji ważnych dla obronności kraju i zapewne wymagać będzie zmian legislacyjnych.

Z wyrazami szacunku

Katarzyna Królak Poseł na Sejm RP