Interpelacja w sprawie Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich w Ukrainie im. Rafała Lemkina

Szanowna Pani Ministro,

w pierwszych dniach inwazji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę w Instytucie Pileckiego powstało Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich w Ukrainie im. Rafała Lemkina – jednostka, której zadaniem było i jest zbieranie świadectw zbrodni rosyjskiej na Ukraińcach i Ukrainkach i ich opracowywanie.

W Centrum Lemkina w grudniu 2024 zatrudnione były 3 osoby na umowę o pracę (wykonujące zadania administracyjne) i 7 osób wykonujących zadania w ramach umów zlecenia (osoba z polskim obywatelstwem, jak również obywatele Ukrainy). Do kwietnia 2024, część zespołu zbierała świadectwa zbrodni w miejscowościach wyzwolonych spod rosyjskiej okupacji i na terenach przyfrontowych, a następnie wraz z częścią zespołu przebywającą w Warszawie zajmowała się ich opracowywaniem. W ten sposób powstał raport: „Podoba ci się, nie podoba, cierp, moja piękna – nieukarane zbrodnie. Przemoc seksualna rosyjskich wojsk okupacyjnych wobec ukraińskich kobiet”. W raporcie znalazły się relacje 60 świadków przemocy seksualnej. Raport został sporządzony w języku ukraińskim, a przetłumaczony na język polski, angielski i niemiecki i cieszył się ogromnym zainteresowaniem w mediach zarówno polskich, jak i zagranicznych.

Na publikację czekają kolejne trzy raporty, a na opracowanie świadectwa i materiały źródłowe. Zespół Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich w Ukrainie im. Rafała Lemkina wykonuje niezwykle ważną pracę i kluczowe jest to, by praca ta była kontynuowana.

W grudniu 2024 osoby wykonujące zadania dla Centrum Lemkina dowiedziały się, że Instytut Pileckiego w porozumieniu z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego ma zamiar wprowadzić zmiany w funkcjonowaniu Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich w Ukrainie im. Rafała Lemkina.

W związku z powyższym uprzejmie proszę o informacje:

Czy i w jakiej formie w roku 2025 będzie kontynuowana działalność Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich w Ukrainie im. Rafała Lemkina?

Czy osoby dotąd wykonujące działalność dokumentacyjną oraz opracowujące zebrane materiały będą mogły w roku 2025 kontynuować współpracę z Centrum Lemkina na dotychczasowych warunkach?

Z wyrazami szacunku

Daria Gosek-Popiołek