Interpelacja w sprawie zmiany zasad finansowania jednostek samorządu terytorialnego, w szczególności gmin, na terenie których znajdują się parki narodowe, krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu i inne formy ochrony przyrody
Data wpływu: 2025-02-14
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka pyta o szczegóły finansowania gmin z obszarami chronionymi w ramach nowej ustawy o dochodach JST, wyrażając obawę o wystarczalność środków i efektywność ich wykorzystania. Chce wiedzieć, jak ministerstwo zamierza monitorować wykorzystanie środków i czy przewidziano dodatkowe wsparcie dla tych gmin.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie zmiany zasad finansowania jednostek samorządu terytorialnego, w szczególności gmin, na terenie których znajdują się parki narodowe, krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu i inne formy ochrony przyrody Interpelacja nr 8106 do ministra finansów w sprawie zmiany zasad finansowania jednostek samorządu terytorialnego, w szczególności gmin, na terenie których znajdują się parki narodowe, krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu i inne formy ochrony przyrody Zgłaszający: Agnieszka Maria Kłopotek Data wpływu: 14-02-2025 Szanowny Panie Ministrze, w związku z uchwaloną przez Sejm ustawą o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, która wprowadza nową strukturę finansowania samorządów, pragnę zwrócić uwagę na szczególne potrzeby gmin, na terenie których znajdują się parki narodowe, krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu oraz inne formy ochrony przyrody.
Ustawa, która wejdzie w życie od 2025 roku, przewiduje, że przychody samorządów z CIT i PIT będą zależne od dochodów podatników mieszkających na terenie danej JST. Zgodnie z zapowiedziami rządu zmiana ta ma przynieść wzrost przychodów JST o ponad 25 mld zł w 2025 roku, a w kolejnej dekadzie o ponad 345 mld zł. Istotnym elementem wprowadzonej ustawy jest także kategoryzacja "potrzeb finansowych" JST, w tym tzw. potrzeb ekologicznych. Zgodnie z tymi zapisami JST znajdujące się na terenach chronionych, w tym parki narodowe i obszary Natura 2000, otrzymają dodatkowe środki finansowe.
Chociaż ta zmiana stanowi krok w stronę poprawy sytuacji finansowej samorządów, szczególnie tych mniej zamożnych, to nadal pojawiają się obawy dotyczące tego, czy środki te będą wystarczające, by wyrównać trudności, z jakimi borykają się gminy na obszarach chronionych. Samorządy te, mimo że posiadają ogromny potencjał w zakresie turystyki przyrodniczej oraz ochrony środowiska, borykają się z mniejszymi możliwościami inwestycyjnymi z powodu ograniczeń wynikających z ochrony przyrody.
Co więcej, gminy te, często słabiej rozwinięte gospodarczo, wciąż muszą ponosić wysokie koszty związane z utrzymaniem terenów chronionych oraz realizowaniem działań edukacyjnych czy proekologicznych. Jako posłanka, która mieszka w regionie, w którym znajdują się liczne obszary chronione, na terenie powiatów: tucholskiego, świeckiego, sępoleńskiego, inowrocławskiego, mogileńskiego, żnińskiego czy bydgoskiego, czuję się zobowiązana do monitorowania, czy nowa ustawa rzeczywiście odpowiada na potrzeby naszych gmin.
Obecność tych form ochrony przyrody w tych regionach wiąże się z unikalnymi wyzwaniami, które wymagają szczególnego wsparcia finansowego i rozważenia specyficznych potrzeb tych samorządów. Z tego względu pragnę zapytać Pana Ministra o kilka kwestii związanych z nową ustawą i jej wpływem na gminy na obszarach chronionych: Jakie dokładnie środki finansowe będą przyznawane gminom, w których znajdują się parki narodowe, krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu oraz obszary Natura 2000, w ramach tzw. potrzeb ekologicznych?
Czy wysokość wsparcia finansowego będzie wystarczająca, by zrównoważyć straty dochodów wynikające z ograniczeń w zagospodarowaniu terenów objętych ochroną przyrody? W jaki sposób Ministerstwo Finansów zamierza monitorować efektywność wykorzystania tych dodatkowych środków, zwłaszcza w kontekście wspierania rozwoju turystyki i "zielonych miejsc pracy" w gminach objętych ochroną przyrody? Czy przewidziano dodatkowe formy wsparcia finansowego lub fundusze celowe dla gmin, które muszą zmierzyć się z unikalnymi wyzwaniami związanymi z zarządzaniem obszarami chronionymi, a także z potrzebą rozwoju infrastruktury i poprawy jakości życia mieszkańców?
Z poważaniem
Posłanka Kłopotek zwraca uwagę na dramatyczną sytuację finansową specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej, która zagraża ich funkcjonowaniu. Pyta o planowane działania rządu w celu zwiększenia finansowania, wprowadzenia systemowych zmian i poprawy sytuacji kadrowej w tych ośrodkach.
Posłanka interpeluje w sprawie wyłączenia funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej z dodatku mieszkaniowego dla służb mundurowych oraz z projektowanej ustawy o Karcie Rodziny Mundurowej, argumentując to nierównym traktowaniem i potencjalnym negatywnym wpływem na motywację. Pyta o przyczyny takiego wyłączenia, analizę skutków oraz plany włączenia SCS do tych programów.
Posłanka Agnieszka Kłopotek wyraża zaniepokojenie drastycznym ograniczeniem środków Funduszu Pracy na 2026 rok, co grozi paraliżem powiatowych urzędów pracy i ograniczeniem wsparcia dla bezrobotnych oraz przedsiębiorców, pytając o przesłanki takiej decyzji i planowane działania naprawcze. Pyta dlaczego utrzymywane są wysokie nadwyżki środków Funduszu Pracy, jednocześnie ograniczając finansowanie na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu.
Posłanka pyta o stanowisko Ministerstwa Rolnictwa i KOWR w sprawie dalszego zaangażowania kapitałowego w budowę portu przeładunkowego w Emilianowie, podkreślając znaczenie inwestycji i potrzebę jasnych decyzji. Wyraża zaniepokojenie brakiem klarowności, który opóźnia realizację przedsięwzięcia.
Posłanka Kłopotek pyta Ministerstwo Klimatu i Środowiska o jego stanowisko w sprawie budowy portu przeładunkowego w Emilianowie, podkreślając potrzebę jasnych decyzji dotyczących gruntów Lasów Państwowych i wymogów środowiskowych. Wyraża obawę, że brak klarowności ze strony ministerstwa i Lasów Państwowych może opóźnić lub uniemożliwić realizację tej ważnej inwestycji.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o ochronie przyrody, ustawie o ochronie zwierząt oraz ustawie o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej. Najważniejszą zmianą jest umożliwienie umyślnego płoszenia niedźwiedzi brunatnych, wilków i żubrów przy użyciu broni gładkolufowej z pociskami niepenetracyjnymi przez osoby posiadające pozwolenie na broń, w tym broń do celów łowieckich, po uzyskaniu odpowiedniego zezwolenia. Celem jest zapewnienie bezpieczeństwa ludzi w obszarach, gdzie dzikie zwierzęta mogą stanowić zagrożenie. Dodatkowo, doprecyzowano zasady użycia i wykorzystania środków przymusu bezpośredniego w kontekście płoszenia tych zwierząt oraz wyłączono płoszenie zwierząt z definicji znęcania się nad nimi w określonych przypadkach.
Projekt ustawy zmienia ustawę o finansach publicznych oraz inne ustawy, wprowadzając poprawki zgłoszone w drugim czytaniu. Poprawki dotyczą m.in. definicji zasobów własnych Unii Europejskiej, zasad realizacji inwestycji o wysokiej wartości kosztorysowej, przenoszenia wydatków majątkowych, upoważnień do zmian limitów zobowiązań oraz terminów przekazywania dochodów budżetowych przez jednostki samorządu terytorialnego. Celem zmian jest doprecyzowanie i uelastycznienie przepisów dotyczących finansów publicznych w kontekście realizacji inwestycji i współpracy z Unią Europejską. Dodatkowo doprecyzowuje kwestie związane z darowiznami na rzecz JST.
Projekt ustawy zmienia zasady finansowania jednostek samorządu terytorialnego (JST) w związku z obszarami chronionymi. Celem jest zwiększenie powierzchni obszarów prawnie chronionych w Polsce, przy jednoczesnym zapewnieniu zrównoważonego rozwoju i sprawiedliwości społecznej. Zmiany dotyczą głównie gmin z dużymi parkami narodowymi i rezerwatami, które borykają się z ograniczeniami rozwojowymi. Ustawa ma zachęcać do tworzenia i rozszerzania obszarów chronionych poprzez poprawę sytuacji finansowej samorządów, na terenie których się one znajdują, przy neutralnym wpływie na budżet państwa.
Projekt ustawy zmienia Prawo łowieckie, umożliwiając osobom poniżej 18 roku życia bierny udział w polowaniach za zgodą rodziców lub opiekunów prawnych. Celem jest zainteresowanie młodych osób łowiectwem, zwiększenie liczby potencjalnych myśliwych w przyszłości oraz umożliwienie przekazywania tradycji łowieckich w rodzinach. Aktualnie Polska jest jedynym krajem w Europie z bezwzględnym zakazem udziału nieletnich w polowaniach. Nowelizacja ma również dostosować polskie prawo do standardów panujących w innych krajach europejskich.
Projekt ustawy zakłada zastąpienie dotychczasowej opłaty miejscowej opłatą turystyczną, co ma na celu zwiększenie dochodów gmin, szczególnie tych silnie obciążonych ruchem turystycznym, niezależnie od spełnienia kryteriów klimatycznych i krajobrazowych. Ustawa wprowadza obowiązek poboru opłaty turystycznej przez pośredników (np. platformy rezerwacyjne) i przekazywania jej gminie, a także umożliwia gminom różnicowanie stawek opłaty w zależności od lokalizacji i sposobu płatności. Ma to na celu rekompensatę kosztów zewnętrznych generowanych przez turystykę, takich jak utrzymanie czystości, ochrona środowiska i ograniczenie dostępności mieszkań. Wprowadzenie opłaty turystycznej ma wspierać równowagę między potrzebami mieszkańców a rozwojem sektora turystycznego.