← Archiwum interpelacji

Interpelacja nr 8661

Interpelacja w sprawie restytucji zabytkowych dzwonów kościelnych zrabowanych przez Niemcy

Data wpływu: 2025-03-16

Autorzy: Michał Woś
Załączniki: 5

Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.

Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.

Streszczenie sprawy

Poseł Michał Woś pyta Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego o działania związane z restytucją zabytkowych dzwonów kościelnych zrabowanych przez Niemcy w czasie II wojny światowej, szczególnie dzwonu z Makowa. Wyraża przekonanie o konieczności odzyskania tych zabytków i liczy na zaangażowanie ministerstwa w tej sprawie.

Fragment treści interpelacji

HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript

Interpelacja w sprawie restytucji zabytkowych dzwonów kościelnych zrabowanych przez Niemcy Interpelacja nr 8661 do ministra kultury i dziedzictwa narodowego w sprawie restytucji zabytkowych dzwonów kościelnych zrabowanych przez Niemcy Zgłaszający: Michał Woś Data wpływu: 16-03-2025 Szanowna Pani Minister, w czasie II wojny światowej niemieckie władze okupacyjne prowadziły masową konfiskatę dzwonów kościelnych z terenów okupowanej Polski, w tym z Górnego Śląska.

Wiele z tych zabytkowych obiektów zostało przetopionych na potrzeby przemysłu zbrojeniowego III Rzeszy, jednak część – ze względu na swoją wartość historyczną – została ocalona i do dziś znajduje się na terenie Niemiec. Jednym z takich przypadków jest dzwon z kościoła pw. św. Jana Chrzciciela w Makowie (powiat raciborski) pochodzący z 1496 roku. Z dokumentacji wynika, że został on zarekwirowany przez Niemców pod koniec 1941 roku i uznany za obiekt o znaczącej wartości historycznej. Dzwon ma średnicę 85 cm, wysokość 88 cm, a jego waga wynosi 340 kg. Jest wykonany z brązu i zawiera inskrypcję łacińską: O rex glorie veni cum pace. Jesus. Maria.

Inri. A. D. MCCCCLXXXXVI (co można tłumaczyć jako: „O Królu chwały, przyjdź z pokojem. Jezus. Maria. Inri. Rok 1496“). Dokumentacja wskazuje, że dzwon został przewieziony do Niemiec, gdzie do dziś najprawdopodobniej znajduje się w jednym z tamtejszych kościołów. Sprawę tę podnosił m.in. radny powiatu raciborskiego Szymon Bolik, który wskazywał na konieczność podjęcia działań zmierzających do odzyskania tego oraz innych dzwonów sakralnych.

W związku z powyższym proszę, aby Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wystąpiło do strony niemieckiej o przedłożenie pełnej, posiadanej przez nią, informacji na temat aktualnego miejsca przechowywania dzwonu z kościoła św. Jana Chrzciciela w Makowie. Niemieckie archiwa oraz dokumentacja dotycząca wojennej konfiskaty dzwonów powinny umożliwić jednoznaczne ustalenie jego losów. Ustalenie tej informacji stanowi niezbędny pierwszy krok do podjęcia działań restytucyjnych i sprowadzenia zabytku na jego pierwotne miejsce. Zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami: 1.

Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego prowadzi inwentaryzację zabytkowych dzwonów kościelnych zrabowanych przez Niemcy w czasie II wojny światowej? 2. Czy ministerstwo podejmowało dotychczas jakiekolwiek działania w celu ustalenia lokalizacji dzwonu z kościoła św. Jana Chrzciciela w Makowie lub innych dzwonów z terenów Górnego Śląska? 3. Czy ministerstwo rozważa stworzenie zespołu lub instytucji zajmującej się restytucją zabytkowych obiektów sakralnych, które w wyniku działań wojennych znalazły się poza granicami Polski?

Dzwony, podobnie jak inne dzieła sztuki, stanowią część dziedzictwa narodowego i powinny powrócić na swoje pierwotne miejsce. Liczę na zaangażowanie ministerstwa w tę sprawę i podjęcie działań, które pozwolą na odzyskanie cennych polskich zabytków. Z poważaniem Michał Woś Poseł na Sejm RP

Inne interpelacje tego autora

Michał Woś
2026-04-15
Interpelacja nr 16597: Interpelacja w sprawie systemowej reformy finansowania i organizacji dyżurów nocnych oraz świątecznych aptek ogólnodostępnych jako centrów opieki farmaceutycznej

Posłowie pytają o reformę finansowania dyżurów aptek nocnych i świątecznych, wskazując na trudną sytuację w regionie sądeckim, gdzie brak dostępu do aptek zagraża bezpieczeństwu pacjentów. Domagają się przejęcia pełnej odpowiedzialności przez NFZ i wprowadzenia standardów finansowania oraz organizacji dyżurów aptecznych.

Zobacz szczegóły →
Michał Woś
2026-04-15
Interpelacja nr 16594: Interpelacja w sprawie standardów ochrony małoletnich, funkcjonowania systemu pomocy osobom pokrzywdzonym przestępstwami oraz sytuacji Funduszu Sprawiedliwości w kontekście ujawnionej afery pedofilskiej w środowisku Koalicji Obywatelskiej w Kłodzku

Poseł pyta o standardy ochrony małoletnich, funkcjonowanie systemu pomocy ofiarom przestępstw i sytuację Funduszu Sprawiedliwości w kontekście afery pedofilskiej w Kłodzku. Kwestionuje skuteczność działania instytucji państwa i dostępność wsparcia dla ofiar.

Zobacz szczegóły →
Michał Woś
2026-04-15
Interpelacja nr 16593: Interpelacja w sprawie odpowiedzialności środowiska Platformy Obywatelskiej i Koalicji Obywatelskiej w związku z aferą pedofilską i skandalem o charakterze zoofilskim w Kłodzku oraz standardów ochrony małoletnich w życiu publicznym

Poseł pyta Premiera o odpowiedzialność Platformy Obywatelskiej i Koalicji Obywatelskiej w związku z aferą pedofilską i zoofilską w Kłodzku, oraz o standardy ochrony małoletnich w życiu publicznym, zarzucając brak reakcji na niepokojące sygnały. Poseł kwestionuje również zaangażowanie prokuratora generalnego w sprawę.

Zobacz szczegóły →
Michał Woś
2026-04-01
Interpelacja nr 16317: Interpelacja w sprawie reakcji Prokuratury Krajowej na publiczne nawoływanie do przemocy wobec katolików na przykładzie Łódzkiego Marszu Antyrasistowskiego

Poseł pyta o reakcję Prokuratury Krajowej na doniesienia o nawoływaniu do przemocy wobec katolików podczas Łódzkiego Marszu Antyrasistowskiego, wyrażając obawę o nierówne traktowanie różnych grup wyznaniowych. Poseł kwestionuje brak reakcji organów ścigania i domaga się zapewnienia równej ochrony prawnej wszystkim wspólnotom religijnym.

Zobacz szczegóły →
Michał Woś
2026-03-29
Interpelacja nr 16262: Interpelacja w sprawie zniesienia akcyzy oraz wprowadzenia preferencji podatkowych dla samochodów typu van i busów przeznaczonych dla rodzin wielodzietnych (4+)

Poseł Michał Woś interpeluje w sprawie zniesienia akcyzy i wprowadzenia preferencji podatkowych dla samochodów typu van i busów dla rodzin wielodzietnych (4+), argumentując to pogłębiającym się kryzysem demograficznym. Pyta, czy Ministerstwo Finansów rozważa takie zmiany i jakie analizy przeprowadzono w tym zakresie.

Zobacz szczegóły →

Powiązane druki sejmowe

POSELSKI
2026-03-11
Druk nr 2324: Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 45. rocznicy wydarzeń Kryzysu Bydgoskiego 1981 roku.

Projekt uchwały dotyczy upamiętnienia 45. rocznicy wydarzeń Kryzysu Bydgoskiego 1981 roku. Projekt został skierowany do Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu przez Marszałka Sejmu. Komisja po rozpatrzeniu projektu wnioskuje o jego podjęcie przez Sejm. Celem jest uhonorowanie pamięci o Kryzysie Bydgoskim poprzez formalne upamiętnienie przez Sejm.

Zobacz szczegóły →
KOMISYJNY
2026-03-11
Druk nr 2323: Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej.

Projekt ustawy dotyczy zmian w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej. Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu rekomenduje przyjęcie poprawek Senatu do wspomnianej ustawy. Celem jest prawdopodobnie doprecyzowanie lub usprawnienie przepisów dotyczących ochrony zabytków oraz kwestii związanych z Krajową Administracją Skarbową w kontekście zabytków. Niestety, brak szczegółów odnośnie konkretnych zmian w tekście uniemożliwia głębszą analizę.

Zobacz szczegóły →
INNY
2026-03-05
Druk nr 2301: Uchwała Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw.

Projekt ustawy obejmuje zmiany w szeregu ustaw, w tym dotyczące niekarania obywateli walczących na Ukrainie, obrotu towarami strategicznymi, CEIDG, ochrony zabytków, prawa oświatowego, inwestycji przeciwpowodziowych, prawa energetycznego oraz wykonywania mandatu posła i senatora. Celem jest prawdopodobnie dostosowanie prawa do aktualnej sytuacji geopolitycznej i społeczno-gospodarczej oraz usprawnienie funkcjonowania różnych obszarów administracji publicznej i gospodarki. Senat przekazuje uchwały dotyczące tych ustaw do Sejmu. Projekt przewiduje także korekty redakcyjne w celu zachowania spójności numeracji i odesłań.

Zobacz szczegóły →
INNY
2026-03-05
Druk nr 2300: Uchwała Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej.

Przedłożony dokument to zbiór uchwał Senatu dotyczących zmian w różnych ustawach, przekazanych Marszałkowi Sejmu. Dotyczą one m.in. kwestii niekaralności obywateli walczących na Ukrainie, obrotu towarami strategicznymi, Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), ochrony zabytków, prawa oświatowego, inwestycji przeciwpowodziowych, prawa energetycznego oraz wykonywania mandatu posła i senatora. Przyjęcie poprawek Senatu może skutkować koniecznością zmian redakcyjnych w celu zachowania spójności. Celem zmian jest dostosowanie prawa do aktualnych potrzeb i wyzwań.

Zobacz szczegóły →
POSELSKI
2026-02-25
Druk nr 2262: Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 100. rocznicy urodzin Andrzeja Wajdy.

Projekt uchwały dotyczy upamiętnienia 100. rocznicy urodzin Andrzeja Wajdy. Komisja Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu rozpatrzyła projekt i wnosi o jego podjęcie przez Sejm. Celem uchwały jest uczczenie pamięci wybitnego polskiego reżysera.

Zobacz szczegóły →