Interpelacja w sprawie sytuacji prawnej absolwentów szkół branżowych I stopnia, którzy kończą edukację w wieku 17 lat
Data wpływu: 2025-03-26
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł interpeluje w sprawie niejasnej sytuacji prawnej absolwentów szkół branżowych I stopnia w wieku 17 lat, którzy podlegają obowiązkowi nauki, mimo posiadanych kwalifikacji zawodowych. Pyta o plany ministerstwa dotyczące rozwiązania tego problemu, w tym o możliwość uznania podjęcia pracy w wyuczonym zawodzie za formę realizacji obowiązku nauki i wprowadzenia "częściowej pełnoletności" w prawie pracy.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie sytuacji prawnej absolwentów szkół branżowych I stopnia, którzy kończą edukację w wieku 17 lat Interpelacja nr 8853 do ministra edukacji w sprawie sytuacji prawnej absolwentów szkół branżowych I stopnia, którzy kończą edukację w wieku 17 lat Zgłaszający: Marek Krząkała Data wpływu: 26-03-2025 Szanowna Pani Minister, zgodnie z art. 70 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 35 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe nauka w Polsce jest obowiązkowa do ukończenia 18. roku życia. Sytuacja prawna uczniów, którzy kończą szkołę branżową I stopnia w wieku 17 lat, uzyskując kwalifikacje zawodowe, pozostaje niejednoznaczna.
Nie mogą oni samodzielnie podjąć pełnoprawnej pracy, ponieważ nie mają pełnej zdolności do czynności prawnych, a zatrudnienie osób niepełnoletnich wiąże się z licznymi ograniczeniami (m.in. konieczność dostosowania stanowiska pracy do przepisów dotyczących pracowników młodocianych). W konsekwencji są zmuszeni do kontynuowania nauki w szkole branżowej II stopnia, liceum ogólnokształcącym dla dorosłych lub na kwalifikacyjnych kursach zawodowych – często wbrew własnym preferencjom i realnym potrzebom rynku pracy.
Przepisy, które miały chronić dostęp do edukacji, w tym przypadku generują sztuczne bariery, utrudniając absolwentom szybkie wejście na rynek pracy. Reforma z roku szkolnego 2014/2015, nakładająca obowiązek szkolny na sześciolatków, a następnie jej cofnięcie bez równoczesnej zmiany przepisów dotyczących obowiązku nauki, doprowadziła do sytuacji nierównego traktowania uczniów. Podczas gdy większość dzieci rozpoczyna edukację w wieku siedmiu lat i kończy szkołę zawodową po osiągnięciu pełnoletności, uczniowie, którzy rozpoczęli naukę jako sześciolatkowie, muszą formalnie kontynuować edukację, aby uniknąć konsekwencji administracyjnych.
Warto zauważyć, że polski system prawny dopuszcza już rozwiązania wprowadzające „częściową pełnoletność“ w określonych przypadkach. Przykładem może być możliwość zawarcia małżeństwa przez dziewczynę, która ukończyła 16 lat – za zgodą sądu. To pokazuje, że w wyjątkowych sytuacjach ustawodawca uznaje potrzebę wcześniejszego nadania określonych praw osobom niepełnoletnim. Podobne rozwiązanie mogłoby zostać zastosowane wobec absolwentów szkół branżowych I stopnia, którzy ukończyli 17 lat i chcą podjąć legalne zatrudnienie w wyuczonym zawodzie.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami dotyczącymi możliwych zmian prawnych: Ilu uczniów szkół branżowych I stopnia w Polsce, kończących edukację w latach 2025 i 2026, będzie nadal podlegało obowiązkowi nauki do ukończenia 18. roku życia? W jaki sposób ministerstwo planuje rozwiązać problem uczniów kończących szkołę branżową I stopnia w wieku 17 lat? Czy rozważa się możliwość uznania podjęcia pracy w wyuczonym zawodzie za formę realizacji obowiązku nauki?
Pozwoliłoby to 17-latkom legalnie pracować zgodnie z ich kwalifikacjami, eliminując konieczność podejmowania dalszej edukacji jedynie w celu spełnienia wymogów formalnych. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje podjęcie współpracy z Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w celu wprowadzenia instytucji „częściowej pełnoletności” w zakresie prawa pracy – wzorując się na rozwiązaniach funkcjonujących m.in. we Francji i USA? Można rozważyć mechanizm wcześniejszej emancypacji dla młodych ludzi, którzy ukończyli szkołę branżową I stopnia i chcą rozpocząć samodzielne życie zawodowe. Czy ministerstwo rozważa nowelizację art. 35 ust.
1 ustawy Prawo oświatowe, tak aby obowiązek nauki mógł być realizowany poprzez zatrudnienie w wyuczonym zawodzie? Czy ministerstwo rozważa nowelizację Kodeksu pracy, tak aby umożliwić zatrudnienie absolwentów szkół branżowych I stopnia na pełnoprawnych warunkach, co ograniczyłoby rozwój „szarej strefy“ i ułatwiło młodym ludziom wejście na rynek pracy? Obecna sytuacja prawna prowadzi do nieuzasadnionych trudności dla młodych ludzi, pracodawców oraz całego rynku pracy. Konieczność kontynuowania nauki wyłącznie w celu spełnienia wymogów formalnych jest nieefektywna i nieprzystająca do realiów społeczno-gospodarczych.
Wprowadzenie rozwiązań systemowych umożliwiłoby młodym ludziom wcześniejszy start zawodowy przy jednoczesnym zagwarantowaniu ich praw i bezpieczeństwa. Z wyrazami szacunku Marek Krząkała Poseł na Sejm RP
Poseł Marek Krząkała wyraża zaniepokojenie krytyczną sytuacją finansową JSW Koks SA i potencjalną restrukturyzacją, zwłaszcza zamknięciem Koksowni Jadwiga, pytając o przyczyny problemów, planowane działania naprawcze i ich wpływ na bezpieczeństwo energetyczne oraz rynek pracy. Podkreśla również potrzebę ochrony unijnego rynku węgla koksowego i koksu.
Poseł pyta o możliwość uwzględniania nadzwyczajnych okoliczności, takich jak warunki atmosferyczne lub procedury przetargowe, przy rozliczaniu inwestycji KPO przez samorządy oraz o elastyczne podejście w przypadkach obiektywnych trudności. Podkreśla, że zaniedbania poprzedniego rządu PiS skróciły czas na realizację tych inwestycji.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie nagłymi zmianami w Zarządzie Grupy Azoty, kwestionując ich sensowność w kontekście negocjacji z bankami i potencjalnego wpływu na sytuację finansową spółki. Pytają o przyczyny i konsekwencje tych decyzji, wzywając do wyjaśnień i zapewnienia stabilności Grupie Azoty.
Poseł pyta o analizę wpływu wzrostu płacy minimalnej na egzekucję należności publicznoprawnych oraz o rozważenie zmian w przepisach dotyczących kwoty wolnej od zajęcia. Podnosi argumenty za umożliwieniem częściowej egzekucji z minimalnego wynagrodzenia w przypadku długów wobec podmiotów publicznych.
Poseł pyta o działania Ministerstwa Infrastruktury w sprawie korków w rejonie węzła A1 Żory, spowodowanych brakiem połączenia z drogą Racibórz-Pszczyna. Wyraża zaniepokojenie brakiem zabezpieczonych środków na realizację inwestycji, mimo gotowych koncepcji i świadomości problemu.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Projekt uchwały dotyczy ustanowienia dnia 19 września Dniem Służby Bezpieczeństwa i Higieny Pracy w Polsce. Ma to na celu podkreślenie wkładu tej służby w zapewnianie bezpiecznych warunków pracy oraz jej fundamentalnego znaczenia dla ochrony zdrowia i życia pracowników. Uchwała nawiązuje do historycznych początków służby BHP w Polsce, sięgających lat 20. XX wieku i oficjalnego powołania służby 19 września 1953 roku. Ustanowienie tego dnia ma na celu uhonorowanie roli pracowników BHP w tworzeniu bezpiecznego środowiska pracy w Polsce.
Projekt ustawy ma na celu zmianę przepisów dotyczących Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) oraz innych ustaw związanych z prawem pracy. Najważniejsze zmiany obejmują wprowadzenie administracyjnych kar pieniężnych dla pracodawców naruszających przepisy dotyczące umów o pracę, doprecyzowanie uprawnień PIP w zakresie kontroli i stwierdzania istnienia stosunku pracy, oraz modyfikacje procedur odwoławczych od decyzji PIP. Celem jest zwiększenie skuteczności PIP w walce z nieprawidłowościami w zatrudnieniu oraz ochrona praw pracowniczych, w szczególności w obszarze umów cywilnoprawnych. Ustawa wprowadza kary finansowe zależne od obrotu firmy, co ma stanowić realną sankcję za łamanie prawa pracy.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy oraz w niektórych innych ustawach, mające na celu wzmocnienie pozycji Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) w zakresie ustalania istnienia stosunku pracy, zwalczania nadużywania umów cywilnoprawnych oraz poprawy efektywności kontroli. PIP zyskuje nowe uprawnienia, w tym możliwość wytaczania powództw w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy, a także wydawania decyzji o stwierdzeniu istnienia stosunku pracy. Ustawa wprowadza także nowe procedury dotyczące kontroli, interpretacji indywidualnych oraz wymiany informacji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), dążąc do uszczelnienia systemu i zapewnienia lepszej ochrony praw pracowniczych.