Interpelacja w sprawie konieczności zmiany przepisów dotyczących obliczania nadwyżki dochodów z tytułu opłat i kar środowiskowych oraz wsparcia dla gm. Żukowice
Data wpływu: 2025-04-16
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Horbatowski pyta o możliwość zmiany przepisów dotyczących opłat środowiskowych, które są krzywdzące dla gminy Żukowice, sąsiadującej z Hutą Miedzi Głogów, i uniemożliwiają jej realne działania proekologiczne. Interpelacja dotyczy potencjalnej nowelizacji prawa i wsparcia finansowego dla gmin w trudnej sytuacji środowiskowej.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie konieczności zmiany przepisów dotyczących obliczania nadwyżki dochodów z tytułu opłat i kar środowiskowych oraz wsparcia dla gm. Żukowice Interpelacja nr 9288 do ministra klimatu i środowiska w sprawie konieczności zmiany przepisów dotyczących obliczania nadwyżki dochodów z tytułu opłat i kar środowiskowych oraz wsparcia dla gm. Żukowice Zgłaszający: Łukasz Horbatowski Data wpływu: 16-04-2025 Szanowny Panie Premierze, zwracam się z interpelacją dotyczącą trudnej sytuacji finansowej gminy Żukowice – niewielkiej gminy wiejskiej w powiecie głogowskim, województwie dolnośląskim, liczącej około 3,5 tys.
mieszkańców, z dochodami własnymi na poziomie zaledwie 11 mln zł rocznie. Gmina Żukowice sąsiaduje bezpośrednio z Hutą Miedzi Głogów I i II należącą do KGHM Polska Miedź SA. Do roku 1989 obie huty znajdowały się w granicach administracyjnych tej gminy, co stanowiło znaczące źródło wpływów do jej budżetu. W wyniku decyzji administracyjnych tereny przemysłowe zostały wyłączone z granic gminy Żukowice i włączone do miasta Głogowa. Gmina straciła tym samym dostęp do istotnych dochodów z podatków lokalnych.
Dodatkowo, w związku z dużą szkodliwością oddziaływania zakładów hutniczych na środowisko, z gminy wysiedlono dwie miejscowości, co pozbawiło ją około 25% mieszkańców i jeszcze bardziej ograniczyło jej wpływy. Obecnie podatki z tytułu działalności huty trafiają w całości do budżetu miasta Głogowa (około 70 mln zł rocznie), podczas gdy gmina Żukowice – mimo sąsiedztwa i ponoszenia skutków ekologicznych, komunikacyjnych i społecznych – otrzymuje z tego tytułu zaledwie kilkaset tysięcy złotych rocznie. Dodatkowo w 2020 roku na terenie gminy uruchomione zostało nowe składowisko odpadów niebezpiecznych pochodzących z produkcji miedzi.
W wyniku powyższego do budżetu gminy zaczęły trafiać środki z tytułu opłat i kar środowiskowych – jednak zgodnie z obowiązującymi przepisami (Prawo ochrony środowiska) zdecydowaną większość tych środków gmina musi w kolejnym roku budżetowym przekazywać do wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej. I tak: w 2022 roku z tytułu opłat środowiskowych gmina otrzymała 1,9 mln zł, z czego musiała zwrócić 1,4 mln zł, w 2023 roku otrzymała ponad 2,1 mln zł, z czego 1,7 mln zł musiała przekazać do WFOŚiGW, w 2024 roku z otrzymanych 1,5 mln zł gmina będzie mogła zatrzymać jedynie około 400–500 tys. zł.
Zasady rozliczania nadwyżek są szczególnie krzywdzące dla małych jednostek samorządu terytorialnego, ponieważ limit zatrzymywanych środków oparty jest m.in. na liczbie mieszkańców – co w przypadku gminy Żukowice, osłabionej demograficznie przez wcześniejsze wysiedlenia, działa na jej niekorzyść. Gmina Żukowice boryka się z poważnymi problemami infrastrukturalnymi, środowiskowymi i społecznymi – m.in. niskim poziomem skanalizowania (tylko 45%), niewystarczającą infrastrukturą wodno-ściekową czy potrzebą inwestycji w termomodernizację i ochronę środowiska.
Zatrzymywanie w budżecie pełnej kwoty opłat środowiskowych umożliwiłoby realne działania proekologiczne i poprawę jakości życia mieszkańców. W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami: Czy rząd planuje nowelizację przepisów Prawa ochrony środowiska w zakresie zasad przekazywania nadwyżek dochodów z opłat i kar środowiskowych przez jednostki samorządu terytorialnego?
Czy możliwe jest wprowadzenie rozwiązań dedykowanych małym gminom, które umożliwiałyby im zatrzymywanie całości środków z tytułu opłat środowiskowych w sytuacjach, gdy na ich terenie znajdują się składowiska odpadów niebezpiecznych lub zakłady przemysłowe o znacznym oddziaływaniu na środowisko? Czy rząd rozważa możliwość zawieszenia obowiązku przekazywania nadwyżki tych opłat do WFOŚiGW przez gminy znajdujące się w szczególnej sytuacji środowiskowej, demograficznej lub ekonomicznej – takich jak gmina Żukowice? Czy planowane są działania zmierzające do zrekompensowania gminie Żukowice utraconych w wyniku zmian administracyjnych dochodów – np.
poprzez dodatkowe subwencje, dotacje celowe lub inne mechanizmy wsparcia? Czy możliwe jest stworzenie specjalnego programu wsparcia dla gmin sąsiadujących z dużymi zakładami przemysłowymi, które mimo braku wpływów z podatków ponoszą realne koszty środowiskowe, społeczne i infrastrukturalne ich działalności? Uprzejmie proszę o odniesienie się do powyższych pytań oraz o informację, czy rząd planuje działania legislacyjne lub organizacyjne w celu zmiany obecnej niesprawiedliwej sytuacji gminy Żukowice oraz innych gmin w podobnym położeniu. Z poważaniem Łukasz Horbatowski Poseł na Sejm RP
Posłowie wyrażają zaniepokojenie ograniczeniem dostępności interwencyjnych procedur leczenia bólu w szpitalach, pomimo rekomendacji o zwiększeniu ich dostępności. Pytają Ministerstwo Zdrowia o spójność polityki zdrowotnej i wpływ zmian w finansowaniu na dostępność i jakość leczenia bólu.
Poseł pyta o dostępność kartuszy gazowych dla turystów i organizacji społecznych w kontekście obecnych przepisów koncesyjnych, które są obciążeniem dla małych przedsiębiorstw. Sugeruje się zmianę przepisów w celu zwiększenia dostępności tych produktów, szczególnie w sytuacjach kryzysowych.
Posłowie pytają Ministra Obrony Narodowej o możliwość wprowadzenia dodatkowego urlopu wypoczynkowego dla żołnierzy WOT pracujących w sektorze cywilnym, argumentując to ich zwiększonym obciążeniem. Chcą wiedzieć, czy ministerstwo prowadziło analizy w tym zakresie i czy planuje inicjatywy legislacyjne wspierające żołnierzy WOT.
Posłowie pytają o interpretację przepisów dotyczących formy egzaminów klasyfikacyjnych w edukacji domowej, szczególnie w kontekście różnic w podejściu kuratoriów oświaty. Wyrażają zaniepokojenie potencjalnym zawężeniem możliwości przeprowadzania egzaminów zdalnie.
Posłowie wyrażają sprzeciw wobec uznania złoża skalenia Proszowa-Kwieciszowice za strategiczne, argumentując to zagrożeniem dla środowiska, sprzeciwem samorządów i potencjalną niekonstytucyjnością przepisów. Pytają ministerstwo o analizy wpływu kopalni na środowisko, zasoby wodne, zabytki i o rozważenie wycofania się z procedury.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Projekt ustawy ma na celu deregulację i scentralizowanie publikacji interpretacji indywidualnych prawa podatkowego, w szczególności tych wydawanych przez organy samorządowe (wójtów, burmistrzów, prezydentów miast) w zakresie podatków i opłat lokalnych. Obecnie interpretacje te są rozproszone w wielu Biuletynach Informacji Publicznej. Ustawa zakłada, że interpretacje samorządowe będą publikowane w jednym, ogólnodostępnym Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych (system EUREKA). Ma to ułatwić dostęp do informacji, poprawić jednolitość stosowania prawa i wyeliminować nieprawidłowe interpretacje.
Projekt ustawy ma na celu uproszczenie procedur administracyjnych poprzez wprowadzenie mechanizmu milczącej zgody w różnych obszarach prawa. Wprowadza się terminy, po których upływie brak decyzji administracyjnej będzie traktowany jako zgoda na wniosek. Dotyczy to m.in. opinii gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, ulg w podatku rolnym, umorzeń zaległości podatkowych, wpisów do rejestrów działalności gospodarczej, pozwoleń na imprezy masowe oraz przedłużania zezwoleń na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Ma to przyspieszyć procesy decyzyjne i zmniejszyć obciążenie administracyjne dla obywateli i przedsiębiorców.
Projekt ustawy ma na celu implementację prawa Unii Europejskiej dotyczącego zapobiegania zanieczyszczaniu morza przez statki, ze szczególnym uwzględnieniem rozporządzenia 2023/1805 w sprawie stosowania paliw odnawialnych i niskoemisyjnych w transporcie morskim. Wprowadza zmiany w ustawie o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki oraz w ustawie Prawo ochrony środowiska. Nowelizacja dotyczy m.in. definicji, obowiązków armatorów i dyrektorów urzędów morskich, monitorowania emisji gazów cieplarnianych, kar pieniężnych za niezgodność z przepisami oraz zasilania statków energią elektryczną z lądu. Celem jest zmniejszenie wpływu transportu morskiego na środowisko poprzez promowanie stosowania paliw alternatywnych i ograniczenie emisji.
Projekt ustawy ma na celu wdrożenie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2405 (ReFuelEU Aviation) dotyczącego zrównoważonego transportu lotniczego. Wprowadza zmiany w ustawie Prawo lotnicze oraz innych ustawach (Prawo energetyczne, Prawo ochrony środowiska, ustawa o biokomponentach i biopaliwach ciekłych), aby zapewnić nadzór nad stosowaniem zharmonizowanych przepisów dotyczących upowszechniania i dostaw zrównoważonych paliw lotniczych (SAF). Określa obowiązki i kary dla operatorów statków powietrznych, zarządzających lotniskami i dostawców paliw lotniczych w zakresie SAF oraz tworzy mechanizmy wsparcia finansowego dla produkcji i rozwoju SAF.