Interpelacja w sprawie konieczności zmiany przepisów dotyczących obliczania nadwyżki dochodów z tytułu opłat i kar środowiskowych oraz wsparcia dla gm. Żukowice

Szanowny Panie Premierze,

zwracam się z interpelacją dotyczącą trudnej sytuacji finansowej gminy Żukowice – niewielkiej gminy wiejskiej w powiecie głogowskim, województwie dolnośląskim, liczącej około 3,5 tys. mieszkańców, z dochodami własnymi na poziomie zaledwie 11 mln zł rocznie.

Gmina Żukowice sąsiaduje bezpośrednio z Hutą Miedzi Głogów I i II należącą do KGHM Polska Miedź SA. Do roku 1989 obie huty znajdowały się w granicach administracyjnych tej gminy, co stanowiło znaczące źródło wpływów do jej budżetu. W wyniku decyzji administracyjnych tereny przemysłowe zostały wyłączone z granic gminy Żukowice i włączone do miasta Głogowa. Gmina straciła tym samym dostęp do istotnych dochodów z podatków lokalnych. Dodatkowo, w związku z dużą szkodliwością oddziaływania zakładów hutniczych na środowisko, z gminy wysiedlono dwie miejscowości, co pozbawiło ją około 25% mieszkańców i jeszcze bardziej ograniczyło jej wpływy.

Obecnie podatki z tytułu działalności huty trafiają w całości do budżetu miasta Głogowa (około 70 mln zł rocznie), podczas gdy gmina Żukowice – mimo sąsiedztwa i ponoszenia skutków ekologicznych, komunikacyjnych i społecznych – otrzymuje z tego tytułu zaledwie kilkaset tysięcy złotych rocznie. Dodatkowo w 2020 roku na terenie gminy uruchomione zostało nowe składowisko odpadów niebezpiecznych pochodzących z produkcji miedzi.

W wyniku powyższego do budżetu gminy zaczęły trafiać środki z tytułu opłat i kar środowiskowych – jednak zgodnie z obowiązującymi przepisami (Prawo ochrony środowiska) zdecydowaną większość tych środków gmina musi w kolejnym roku budżetowym przekazywać do wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej.

I tak:

Zasady rozliczania nadwyżek są szczególnie krzywdzące dla małych jednostek samorządu terytorialnego, ponieważ limit zatrzymywanych środków oparty jest m.in. na liczbie mieszkańców – co w przypadku gminy Żukowice, osłabionej demograficznie przez wcześniejsze wysiedlenia, działa na jej niekorzyść.

Gmina Żukowice boryka się z poważnymi problemami infrastrukturalnymi, środowiskowymi i społecznymi – m.in. niskim poziomem skanalizowania (tylko 45%), niewystarczającą infrastrukturą wodno-ściekową czy potrzebą inwestycji w termomodernizację i ochronę środowiska. Zatrzymywanie w budżecie pełnej kwoty opłat środowiskowych umożliwiłoby realne działania proekologiczne i poprawę jakości życia mieszkańców.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:

Uprzejmie proszę o odniesienie się do powyższych pytań oraz o informację, czy rząd planuje działania legislacyjne lub organizacyjne w celu zmiany obecnej niesprawiedliwej sytuacji gminy Żukowice oraz innych gmin w podobnym położeniu.

Z poważaniem Łukasz Horbatowski Poseł na Sejm RP