Interpelacja w sprawie rosnącej popularności usług odraczania płatności za artykuły pierwszej potrzeby i ich potencjalnego wpływu na stabilność finansową gospodarstw domowych
Data wpływu: 2025-04-18
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł wyraża zaniepokojenie rosnącą popularnością usług odraczania płatności za artykuły pierwszej potrzeby, w szczególności żywność, i pyta o działania Ministerstwa Finansów w zakresie monitoringu tego zjawiska, analizy zagrożeń oraz ochrony konsumentów. Interpelacja dotyczy potencjalnego wpływu tego trendu na stabilność finansową gospodarstw domowych i całego sektora finansowego.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie rosnącej popularności usług odraczania płatności za artykuły pierwszej potrzeby i ich potencjalnego wpływu na stabilność finansową gospodarstw domowych Interpelacja nr 9415 do ministra finansów w sprawie rosnącej popularności usług odraczania płatności za artykuły pierwszej potrzeby i ich potencjalnego wpływu na stabilność finansową gospodarstw domowych Zgłaszający: Janusz Cieszyński Data wpływu: 18-04-2025 Szanowny Panie Ministrze, w ostatnim czasie na polskim rynku obserwujemy niepokojący trend polegający na coraz powszechniejszym wykorzystywaniu mechanizmów odraczania płatności przy zamawianiu jedzenia online (BNPL).
Międzynarodowe platformy dostawcze nawiązują współpracę z firmami finansowymi, takimi jak Klarna czy PayPo, umożliwiając konsumentom płatność w ratach za posiłki i artykuły spożywcze. Praktyka ta, dotychczas kojarzona głównie z zakupem dóbr trwałych o wyższej wartości, przenosi się obecnie na obszar podstawowych potrzeb życiowych. Eksperci finansowi zwracają uwagę, że zjawisko to może być symptomem pogarszającej się kondycji ekonomicznej części polskich gospodarstw domowych, które zmuszone są sięgać po instrumenty kredytowe, aby zaspokoić swoje podstawowe potrzeby żywieniowe.
Jednocześnie dane GUS wskazują na spadek sprzedaży detalicznej żywności w pierwszej połowie 2024 roku o 0,8% w porównaniu do roku poprzedniego, a według Barometru Providenta aż 30,2% respondentów deklaruje ograniczenie codziennych wydatków na zakupy spożywcze w 2025 roku. Zjawisko odraczania płatności za podstawowe artykuły żywnościowe może sygnalizować głębsze problemy ekonomiczne dotykające polskie społeczeństwo.
Ponadto łatwość zaciągania tego typu zobowiązań, bez odpowiedniej świadomości konsekwencji i oceny zdolności do ich spłaty, niesie ryzyko zarówno dla indywidualnych gospodarstw domowych, jak i dla stabilności całego sektora finansowego. W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: Czy Ministerstwo Finansów monitoruje skalę zjawiska korzystania z mechanizmów odraczania płatności za artykuły pierwszej potrzeby, w szczególności żywność? Jeśli tak, jakie są dane dotyczące dynamiki wzrostu tego zjawiska w ostatnich latach?
Czy resort finansów analizuje potencjalne zagrożenia dla stabilności finansowej gospodarstw domowych oraz całego sektora finansowego wynikające z rosnącej popularności usług typu BNPL przy zakupie podstawowych produktów? Jakie działania nadzorcze podejmuje Komisja Nadzoru Finansowego wobec firm oferujących usługi odraczania płatności, szczególnie w kontekście oceny zdolności kredytowej klientów i transparentności warunków umów? Jakie działania edukacyjne w zakresie odpowiedzialnego zarządzania finansami osobistymi podejmuje lub planuje podjąć resort, aby przeciwdziałać narastającemu zadłużeniu wśród polskich konsumentów?
Czy ministerstwo współpracuje z innymi resortami w celu zidentyfikowania i wsparcia grup szczególnie narażonych na problemy z płynnością finansową, zwłaszcza seniorów, którzy - jak wynika z doniesień organizacji pomocowych - coraz częściej borykają się z brakami żywnościowymi? Jakie mechanizmy ochrony konsumentów funkcjonują obecnie w obszarze usług BNPL i czy, w opinii ministerstwa, są one wystarczające w kontekście rosnącej popularności tych usług przy zakupie podstawowych produktów spożywczych? Z wyrazami szacunku Janusz Cieszyński
Poseł pyta Ministra Finansów o kryteria blokowania reform w ochronie zdrowia, argumentując to stabilizacją finansową NFZ. Kwestionuje brak analizy długoterminowych oszczędności wynikających z cyfryzacji i pyta o plan naprawczy NFZ.
Poseł Janusz Cieszyński pyta ministra spraw zagranicznych o możliwość umieszczenia w paszportach kodu QR z informacjami konsularnymi, podobnie jak w paszportach amerykańskich, w celu ułatwienia dostępu do pomocy konsularnej w sytuacjach zagrożenia za granicą. Poseł wyraża zaniepokojenie niską świadomością systemu Odyseusz i pyta o działania MSZ w tym zakresie.
Poseł pyta o efektywność i koszty stacjonarnego leczenia uzależnień od narkotyków finansowanego przez NFZ, zwracając uwagę na długi czas terapii i wysoki wskaźnik nawrotów w porównaniu z leczeniem uzależnień od alkoholu. Domaga się przedstawienia danych dotyczących liczby pacjentów, skuteczności leczenia, kosztów oraz analizy porównawczej z leczeniem uzależnień od alkoholu.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o rachunkowości ma na celu wdrożenie opcji z dyrektywy UE, umożliwiającej zwolnienie niektórych przedsiębiorstw z obowiązku raportowania w zakresie zrównoważonego rozwoju (ESG) za lata 2025 i 2026. Zwolnienie to dotyczy jednostek, które nie przekraczają określonych progów zatrudnienia (1000 osób) i przychodów (1,9 mld zł). Celem jest zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla firm, które docelowo nie będą objęte szerszym zakresem raportowania ESG. Ustawa wprowadza przepis epizodyczny pozwalający na niewykonywanie obowiązków w zakresie sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju w okresie przejściowym.
Przedłożony dokument to sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Obrony Narodowej dotyczące uchwały Senatu w sprawie ustawy o Finansowym Instrumencie Zwiększania Bezpieczeństwa SAFE. Komisje po rozpatrzeniu uchwały Senatu wnoszą o przyjęcie wszystkich poprawek Senatu zawartych w punktach 1-4. Poprawka nr 1 ma być głosowana łącznie z poprawką nr 4. Dokument ten stanowi element procesu legislacyjnego, w którym Sejm rozpatruje poprawki Senatu do ustawy.
Projekt ustawy ma na celu usprawnienie i przyspieszenie postępowań sądowych dotyczących kredytów frankowych, których duża liczba znacząco obciąża sądy i wydłuża czas oczekiwania na rozpatrzenie spraw. Ustawa wprowadza szereg rozwiązań procesowych mających na celu odciążenie sądów i przyspieszenie rozpatrywania spraw frankowych, nie ingerując w sposób rozstrzygania tych spraw (nie zmieniając prawa materialnego). Wprowadza m.in. wstrzymanie obowiązku spłaty kredytu przez konsumenta w trakcie postępowania, możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym, oraz zmiany dotyczące powództw wzajemnych i zarzutów potrącenia. Dodatkowo ustawa przewiduje zwrot części opłat sądowych w przypadku szybkiego wycofania pozwu, apelacji lub skargi kasacyjnej.