Interpelacja w sprawie kontroli na granicy polsko-niemieckiej w kontekście wyroku Sądu Administracyjnego w Monachium

Szanowny Panie Ministrze,

w marcu 2025 roku Wyższy Sąd Administracyjny w Monachium orzekł, iż kontrole na niemieckich granicach, w tym na granicy z Austrią, są niezgodne z prawem. Wyrok ten został wydany w odpowiedzi na pozew obywatela Austrii, a podobną sprawę w Dreźnie prowadzi mieszkaniec Zgorzelca, pan Jakub, który kwestionuje legalność kontroli na granicy polsko-niemieckiej. W odpowiedzi na zapytanie medialne MSWiA wskazało, że wyrok monachijskiego sądu „wymaga pogłębionej analizy z uwzględnieniem opisanych okoliczności“ i „może być przydatny w formułowaniu argumentacji na rzecz zniesienia kontroli na granicach wewnętrznych“. Jednocześnie resort zaznaczył, że kontrole na granicy polsko-niemieckiej, wprowadzone od 16 października 2023 roku, mają inne uzasadnienie niż te na granicy z Austrią, a nowelizacja Kodeksu granicznego Schengen w 2024 roku wprowadziła dodatkowe wymogi dotyczące przywracania kontroli.

Mieszkańcy przygranicznych miejscowości, takich jak Zgorzelec, od miesięcy zmagają się z utrudnieniami wynikającymi z niemieckich kontroli granicznych, które znacząco wpływają na codzienne życie, transgraniczne relacje społeczne i gospodarcze. Wyrok monachijskiego sądu stanowi istotny sygnał, że obecna praktyka może naruszać przepisy prawa unijnego, co powinno skłonić polski rząd do bardziej zdecydowanych działań na rzecz zniesienia tych kontroli. Odpowiedź MSWiA, choć wskazuje na potencjalne wykorzystanie wyroku w argumentacji, nie precyzuje, jakie konkretne kroki resort zamierza podjąć, aby przyspieszyć proces likwidacji kontroli, szczególnie w obliczu zapowiadanego rozpoczęcia działań nowego rządu Niemiec na początku maja 2025 roku.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

Jakie działania MSWiA podjęło lub planuje podjąć w celu przeprowadzenia „pogłębionej analizy“ wyroku monachijskiego sądu w kontekście zniesienia kontroli na granicy polsko-niemieckiej?

Czy resort prowadzi aktywne rozmowy z rządem Niemiec lub instytucjami unijnymi, aby wykorzystać wyrok monachijskiego sądu jako podstawę do przyspieszenia zniesienia kontroli granicznych, szczególnie w perspektywie zmiany rządu w Niemczech w maju 2025 roku?

Jakie kroki MSWiA zamierza podjąć, aby wspierać mieszkańców przygranicznych miejscowości, takich jak Zgorzelec, w ich staraniach o zniesienie uciążliwych kontroli, w tym w kontekście sprawy pana Jakuba toczącej się w Dreźnie?

Czy MSWiA rozważa zgłoszenie sprawy niemieckich kontroli granicznych do Komisji Europejskiej jako potencjalnego naruszenia prawa unijnego, w świetle wyroku monachijskiego sądu?

Z wyrazami szacunku Janusz Cieszyński