Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Długi należy spłacać. Pacta sunt servanda - umów należy dotrzymywać. Ta łacińska paremia, maksyma prawna towarzyszy nam już od ok. 2 tys. lat. Choć w kwestii konieczności spłaty zaciągniętych zobowiązań nic się nie zmieniło, to jednak na skutek rozwoju praktyki i doświadczenia trzeba w tym zakresie reformować i poprawiać prawo. Zmiany, które omawiamy, w moim przekonaniu zarówno idą z duchem czasu, jak i upraszczają procedury.
Po pierwsze, po zakończeniu okresu planu spłaty i upływie dodatkowych 3 miesięcy pozostałe długi, które mogą zostać umorzone, będą wygasały z mocy prawa, o ile złożony w terminie wniosek nie doprowadzi do prawomocnej zmiany albo uchylenia planu. Sama data zostanie uprzednio podana w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Będzie można ją sprawdzić i zaznaczyć w kalendarzu bez zastanawiania się, kiedy sąd zajmie się jeszcze tą finalną formalnością. Za celowe należy uznać również uporządkowanie kwestii terminu sprawozdania. Mamy dziś bowiem sytuację, w której dłużnik spłaca zobowiązanie, środki docierają do wierzycieli, a ze względu na brak wpływu rocznego sprawozdania istnieje możliwość uchylenia planu spłaty. Bywa, swego czasu bywało nierzadko, że obywatel nie ze swojej winy nie mógł uzupełnić i wysłać odpowiedniego formularza. Przekleślenie z tego tytułu kilku lat rzetelnego spłacania długu wydaje się zbyt daleko idącą sankcją. Zgodnie z projektem sprawozdanie nadal trzeba będzie składać, ale sam jego brak nie będzie już podstawą uchylenia planu spłaty. Uważam, że to rozsądna zmiana.
Oczywiście zrozumiałe są zastrzeżenia drugiej strony, wierzycieli, że po zmianach zwiększy się na nich nacisk, jeśli chodzi o weryfikację spłaty należności przez dłużnika. Z tego powodu utrzymane zostają roczne sprawozdania z kopią zeznania podatkowego i możliwość wystąpienia do sądu o zmianę bądź uchylenie planu. Wierzyciel będzie miał na reakcję także dodatkowe 3 miesiące po zakończeniu okresu spłaty.
Jako szczególnie potrzebne należy ocenić dopuszczenie skrócenia planu, gdy dłużnik przed terminem spłaci wszystko, co w nim przewidziano. Trudno się dziwić, że dłużnik, który uregulował całość zobowiązania, chciałby mieć, kolokwialnie mówiąc, temat z głowy. Co ważne, sąd będzie mógł skrócić plan najwyżej o połowę, jeżeli nie ucierpią na tym wierzyciele i będzie to uzasadnione względami słuszności. Warto wspomnieć, iż w toku prac nad projektem pojawiły się zastrzeżenia co do rezygnacji ze skargi kasacyjnej w sprawach oddłużenia. Dlatego ważne jest to, że zgodnie z wersją projektu po pracach komisji zażalenia dotyczące m.in. planów spłaty mają trafić do sądu drugiej instancji w składzie trzech sędziów zawodowych. Pozostawienie możliwości weryfikacji rozstrzygnięcia i realizacji zasady dwuinstancyjności na pewno nie zaszkodzi.
Z powyższych względów Klub Parlamentarny Polska 2050 popiera procedowany projekt i będzie głosował za jego przyjęciem. Dziękuję.