Bardzo dziękuję.
Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Rozwój Plus przedstawiam stanowisko wobec rządowego projektu nowelizacji ustawy refundacyjnej. Zacznę od tego, co w tym projekcie dobre, bo jest kilka zapisów, które są naprawdę dobre.
To ustawa, która odpowiada na postulaty zgłaszane od lat przez pacjentów i przez krajowych producentów leków. I to trzeba ocenić pozytywnie. Po pierwsze, pacjenci dostaną nowy lek od pierwszego dnia obowiązywania decyzji refundacyjnej. Dziś zdarza się, że lek jest już na liście, a chory wciąż czeka, aż szpital podpisze umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia na nowy program. Projekt ma tę lukę zamknąć. Po drugie, minister będzie mógł wezwać firmę do złożenia wniosku refundacyjnego, gdy na rynku brakuje odpowiedników. To narzędzie, o które upominały się organizacje pacjentów. Po trzecie, leki sieroce stosowane w chorobach rzadkich będą oceniane wielokrotnie, a nie wyłącznie przez pryzmat kosztów. Po czwarte, bezpieczeństwo lekowe. Za lek wytwarzany w Polsce z polskiej substancji czynnej pacjenci zapłacą o 30% mniej, a nie jak dzisiaj o 15% mniej. Różnice pokryje Narodowy Fundusz zdrowia. Lista leków krytycznych. Wyższa minimalna marża hurtowa dla tanich leków, które dziś znikają z aptek, bo ich dystrybucja się nie opłaca. Krajowi producenci od dawna o to zabiegali i dziś ten projekt popierają.
Wysoka Izbo! Projekt budzi też wątpliwości. Zgłaszają je przede wszystkim zagraniczne firmy innowacyjne. Dotyczą dwóch mechanizmów dodawanych już po konsultacjach publicznych. Pierwszy to katalog równoważnych technologii terapeutycznych, w których Narodowy Fundusz Zdrowia ma premiować szpitale stosujące tańszą z porównywalnych terapii. Drugi to obowiązkowe ograniczenie wydatków na leki, które nie mają odpowiednika. Resort tłumaczy, że to rozwiązania pozytywne, że żaden lek nie zostanie wykreślony z refundacji, że chodzi o promowanie terapii tańszych dla płatnika i o zachęcenie szpitali do udziału w programach lekowych. Przyjmujemy to wyjaśnienie trochę za dobrą monetę, ale czy tak naprawdę jest? Mam pewne wątpliwości. Ale mówię to wyraźnie. Będziemy bardzo wnikliwie monitorować, jak te przepisy działają w praktyce. Firmy ostrzegają, że lek może pozostać refundowany tylko na papierze. Nie przesądzamy, czy mają rację. Wiemy natomiast, że jeśli ktoś na tych zmianach ma stracić, to nie mogą być to pacjenci.
Wysoka Izbo! Tę ustawę trzeba jednak ocenić w szerszym kontekście, a kontekst jest taki, że dziś w całej Polsce brakuje pieniędzy na programy lekowe. W Bydgoszczy w Szpitalu Uniwersyteckim nr 2 im. dr. Biziela limit na reumatologiczne programy lekowe skończył się już w lutym, proszę państwa, w lutym. 31 osób zakwalifikowanych do leczenia czekało na pierwszą dawkę leku. Narodowy Fundusz Zdrowia odpowiedział, że zwiększenie limitu nie jest możliwe. Szpital Kliniczny nr 1 Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie miał na końcu czerwca blisko 37 mln zł nierozliczonych świadczeń w programach lekowych. Chodzi m.in. o raka piersi, raka jajnika, białaczkę i chłoniaki. Szpital sam przyznaje, że włączenie nowych pacjentów może się wydłużyć. Narodowy Instytut Onkologii czekał na ponad 25 mln zł za nadwykonania, a Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku - na ponad 15 mln zł za ubiegły rok. W Otwocku Europejskie Centrum Zdrowia na początku października zawiesiło część programów lekowych. Szpital napisał wprost, cytuję: konieczny staje się wybór, którym z dotychczas leczonych pacjentów można zapewnić kontynuację terapii. Programy wznowiono dopiero po przyznaniu nowych limitów na IV kwartał. Szpital zastrzega, że nie gwarantuje ich realizacji do końca roku. W reumatologii według Narodowego Instytutu Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji w całym 2024 r. do programów włączono ponad 7 tys. chorych, a w pierwszym półroczu - tylko 2 tys., szanowni państwo.
Pani Minister! Resort mówi, że na programy lekowe zabezpieczono w tym roku 16,8 mld zł wobec 15,9 mld zł rok wcześniej i że nie ma decyzji o wstrzymaniu jakiegokolwiek programu. Zgoda, decyzji nie ma, ale jest limit w umowie (Dzwonek), który kończy się w lutym. Są nadwykonania, które spłaca kwartał po kwartale. 23 października Narodowy Fundusz Zdrowia przeznaczył 3,3 mld zł na rozliczenie II kwartału, ale nie powiedział, kiedy zapłaci za III kwartał.
Wicemarszałek Dorota Niedziela:
Dziękuję bardzo, pani poseł. Bardzo dziękuję.
Poseł Anna Kwiecień:
Szanowni Państwo! Dlatego pytam: Kiedy szpitale dostaną pieniądze za III kwartał? Czy w przyszłym roku pacjent zakwalifikowany do programu dostanie lek, czy usłyszy, że limit się skończył? Póki co...
(Wicemarszałek wyłącza mikrofon, poseł przemawia przy wyłączonym mikrofonie, oklaski)
...będziemy prawdopodobnie popierać tę ustawę, ale mamy te pytania.