Dziękuję.
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Odpowiadając na pytania państwa posłów, chcę zacząć od tego, że ci, którzy najbardziej krytykowali projekt, jak myślę, mają najwięcej w tej sprawie na sumieniu. Po pierwsze, nie zrobili nic, a po drugie, nawet nie przeczytali ustawy ze zrozumieniem.
Widziałem, jak czytaliście z kartki. Podejrzewam, że pisze wam to ta sama sztuczna inteligencja, jak te wszystkie wpisy w Internecie, które rozszerzają fake newsy, kłamstwa na temat gospodarki morskiej.
(Wypowiedź poza mikrofonem)
Wynika to na pewno z tego, że ostatnie 8 lat waszych rządów było dla gospodarki morskiej pasmem katastrof i wstydu.
Rozpoczynając teraz od kwestii związanych z tym, dlaczego ustawa została zrobiona, chcę powiedzieć, że sprawa jest prosta. Podejmujemy działania, żeby uchronić polskie porty od potencjalnej i możliwej konieczności zwrotu pomocy publicznej.
(Poseł Czesław Hoc: Na stocznie...)
To jest 730 mln zł, które porty miałyby zwrócić, gdyby się okazało, że dotychczasowe zwolnienia zostałyby uznane za niedozwoloną pomoc publiczną. W państwa wystąpieniach było po prostu tyle argumentów, które nie mają nic wspólnego z rzeczywistością, że pozwolę sobie wytłumaczyć to państwu w sposób bardzo prosty, tak żebyście zrozumieli, nad czym w ogóle pracujecie, bo macie o tym bardzo małe pojęcie.
(Poseł Artur Jarosław Łącki: Łopatologicznie.)
Tak. Ale zacznę może od początku, od kwestii dotyczącej zysków portów.
Panie i Panowie Posłowie z PiS-u! Wystarczył rok, żeby zyski portów zwiększyć o 113 mln zł, o 26% w pierwszym roku. Można? Można. Niektórzy kiedyś mówili: wystarczy nie kraść. Dzisiaj porty mogą zmniejszać podstawy opodatkowania o wartość inwestycji, które realizują. Tak jest na podstawie tzw. rozporządzenia GBER. Proszę posłuchać. To jest rozporządzenie unijne, uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym. I to działa od 2014 r. To znaczy, że jeżeli port realizował inwestycje do wartości 143 mln euro, to właśnie o to, przez cały czas trwania projektu, przez kilka lat, mógł obniżać swoje dochody. Jeśli był to projekt w sieci TEN-T, to wartość wynosiła 165 mln zł. Rozporządzenie GBER, na podstawie którego realizowano obniżenia dochodów, działa od 2014 r. Tu się nic nie zmienia. Zatem, panie i panowie posłowie, nie ma tutaj żadnej różnicy. To po pierwsze. Jeżeli pan Gróbarczyk, który jest uznawany powszechnie za najgorszego ministra gospodarki morskiej w historii, mówi takie bzdury, że porty sobie odkładały pieniądze na inwestycje...
Nie wiem, panie pośle, czy pan wie, co pan mówi, bo tego nie można było robić. To było niedozwolone, więc jeżeli za pana czasów takie rzeczy się działy, to uważam, że pan bardzo ryzykuje, opowiadając o takich rzeczach. Jeżeli port realizuje inwestycję, to bez względu na to, czy ona trwa rok, 2 lata czy 5 lat, wartość tej inwestycji może odliczyć od podstawy opodatkowania. Tak było od 2014 r. i tak jest dzisiaj. Co robimy? Sprawiamy, że unikniemy ryzyka zwrotu niedozwolonej pomocy publicznej, gdyby weszła w życie.
I pan, panie pośle, mówi, że rząd PiS się sprzeciwiał. Minister finansów, podpisane: Artur Soboń, 18 sierpnia 2023 r. Cytuję: Biorąc pod uwagę zapadłe decyzje Komisji Europejskiej oraz wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, nie można wykluczyć, że ww. zwolnienie w podatku dochodowym od osób prawnych może zostać zakwestionowane jako pomoc niedozwolona i niezgodna z rynkiem wewnętrznym. Co to oznacza? To oznacza, że narażaliście polskie porty na zwrot 730 mln zł, i to jest podstawa tego problemu. A inwestycje? Szanowni politycy PiS, w budżecie państwa na 2027 r. wartość inwestycji przeznaczonych na gospodarkę morską wynosi ponad 3,7 mld zł. To jest 236% więcej niż w 2023 r., czyli w ostatnim roku, w którym rządziliście, co jest najlepszym dowodem na to, jakie inwestycje są realizowane.
Odpowiadając na pytania, które zostały zadane przez państwa posłów, chcę jasno podkreślić, że to są rozwiązania, które chronią porty. Chronią je przed tym, że nie będą, gdyby taka okoliczność miała miejsce, zmuszone do zwrotu niedozwolonej pomocy publicznej. Taka sama wartość inwestycji, jaka do tej pory była przewidywana, będzie przewidywana teraz, a dochód, czyli podstawa opodatkowania, będzie mógł zostać pomniejszony o wartości tych inwestycji. Co więcej, tu nie chodzi tylko o inwestycje, które mają charakter gospodarczy, czyli inwestycje związane z nabrzeżami, drogami, torami podejściowymi, ale także o inwestycje, które mają charakter niegospodarczy, czyli są związane m.in. z kwestiami dotyczącymi zapewnienia bezpieczeństwa, takimi jak portowa straż pożarna. Różnego rodzaju systemy, które służą bezpieczeństwu, a nie działalności gospodarczej, też mogą obniżać tę podstawę opodatkowania, więc porty nic na tym nie tracą, a wręcz zyskują bezpieczeństwo w zakresie tego, aby sytuacja nie była gorsza.
Jeśli chodzi o konkretne pytania, to pan poseł Tumanowicz pytał o kwestie związane z biegłym rewidentem. Tutaj oczywiście jest wskazanie dotyczące prawidłowości uznawanych limitów udzielonej pomocy publicznej.
Pani posłanka Pępek pytała o to, czy inne inwestycje również mogą być odliczone. Jeżeli port realizuje inwestycje nawet poza granicami, to również może to wpływać na zmniejszenie tego limitu.
Pani posłanka Czechak mówiła, jakie będą kwoty zwrotu i ile porty będą musiały zwrócić. Właśnie chodzi o to, że nic nie będą musiały zwracać, jeśli będzie zapewnione prawo, dzięki któremu pomoc publiczna, która jest udzielana, zostaje uznana za dozwoloną, czym oddalamy ryzyko zwrotu tych środków.
Pan poseł Hoc pytał o implementację przepisów unijnych. Pan poseł Hoc jak zwykle wypowiada się tylko propagandowo, zero merytoryki. Tutaj nie ma żadnej implementacji przepisów unijnych, jest tylko i wyłącznie stwierdzenie przez urząd morski działań, które są realizowane w ramach inwestycji, więc nic tu się nie zmienia poza tym, że sankcjonujemy pomoc udzielaną portom, aby była uznawana za dozwoloną.
Pan poseł Szałabawka uznał, że gorset unijnych limitów pomocy publicznej jest zakładany na polskie porty. Panie pośle, znowu pan nie przeczytał. Pan nawet nie chce się do tego przyłożyć i zajrzeć do tej ustawy, tylko wygaduje pan z mównicy rzeczy, które są wzięte z kosmosu. Tutaj nie ma żadnych nowych limitów, bo one funkcjonują od 2014 r., od czasów rządów PiS. Jeżeli port realizował inwestycje, to mógł je odliczyć do kwoty w wysokości 143 mln zł w okresie 1 roku, 2 lat, 5 lat, w zależności od tego, ile ta inwestycja trwała. Nie ma tutaj zagrożenia, o którym państwo mówiliście, że przedłuży się moment płatności i port będzie musiał zapłacić większy podatek. Właśnie nie, dlatego że to port sam wskazuje, przez jak długi czas realizuje tę inwestycję. Każdego miesiąca sam przekazuje wszystkie zaliczki na podatek, więc doskonale zdaje sobie sprawę z tego, jak wygląda kwestia wydatków na realizację danych inwestycji w konkretnym roku. Tutaj nie ma żadnych, w cudzysłowie, tak jak pan mówi, gorsetów unijnych limitów pomocy publicznej, bo one funkcjonują od 2014 r. i respektowaliście je w dokładnie ten sposób, więc bardzo proszę, żeby pan nie powtarzał kwestii, które są nieprawdziwe, kłamliwe i nie mają nic wspólnego z rzeczywistością, tak jak wszystkie argumenty, które pan powiedział z tej mównicy.
(Poseł Artur Szałabawka: Padło pytanie.)
Odpowiedziałem na nie.
Pan poseł Lorek mówił o suwnicach i porcie w Darłowie. Panie pośle, chcę panu powiedzieć, że w porcie w Darłowie właśnie zakończyliśmy największą w historii inwestycję, na którą przeznaczono 170 mln zł: budowę nowego falochronu zachodniego, a do tego nowych nabrzeży ciężkich.
(Poseł Grzegorz Lorek: I co dalej?)
Wszystko to jest bezzwrotną dotacją z Krajowego Planu Odbudowy, który nasz rząd odblokował. Dzięki temu port w Darłowie stał się portem, który może obsługiwać statki związane z m.in. obsługą farm wiatrowych...
(Poseł Grzegorz Lorek: Ale co dalej?)
...co jest największym skokiem gospodarczym w historii tego portu. Pytał pan też o suwnice. Nie bardzo zrozumiałem, o co panu chodziło z tymi suwnicami, dlatego że suwnice i ta suprastruktura należą do operatorów, którzy w portach funkcjonują, więc jeżeli takie działania mają miejsce, to oczywiście jest to związane z inwestycjami.
Pan poseł Głowski pytał wprost, co zrobił rząd PiS, aby od 2015 r. stworzyć przepisy, które będą gwarantować, że unikniemy takiego zagrożenia. Nie zrobił nic.
(Poseł Piotr Głowski: Tak myślałem.)
(Poseł Piotr Kaleta: Ale kompletnie nic?)
Co jeszcze tutaj było...?
(Poseł Grzegorz Lorek: Zawiesił się.)
(Poseł Jarosław Wałęsa: To jest nasza ustawa.)
(Poseł Piotr Kaleta: Czyli nic.)
Pan poseł Szymański pytał o kwestie związane z Komisją Europejską. Tak, my te kwestie realizujemy na bieżąco i oczywiście w pełni współpracujemy z Komisją Europejską. Już w 2023 r. to wezwanie do rozpoczęcia prac zostało wskazane przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Ministerstwo Finansów również to wskazało, więc podjęliśmy pełny dialog z Komisją Europejską po to, aby wskazać, że te przepisy zapewniają konkretne gwarancje bezpieczeństwa, tak mogę powiedzieć.
Pani posłanka Arciszewska mówiła o tym, że nastąpi zahamowanie rozwoju portu w Gdyni. Nie wiem, skąd pani to wzięła. Rozumiem, że polityka na tej sali, często kłamliwa, z tej strony może się pojawiać, ale wytłumaczyłem to już. Wszystkie zasady, które obowiązywały i pokazywały jasno, że można inwestycje realizowane realizować dalej, a wartość tych inwestycji obniża podstawę opodatkowania - przecież to cały czas funkcjonuje, tu się nic nie zmienia, więc nie wiem, o jakim hamulcu dla Gdyni pani mówi. Może mówi pani o tym hamulcu, że np. kilka miesięcy temu port w Gdyni wszedł na zupełnie inny poziom, dlatego że dzięki zakończeniu inwestycji w przebudowę nowych nabrzeży, zakupowi nowych suwnic ze środków KPO, które odprowadziliśmy, zakończeniu pogłębiania toru wodnego i budowie obrotnicy do portu w Gdyni pierwszy raz w historii wszedł 400-metrowy kontenerowiec, największy statek, jaki mógł do tej pory wpłynąć do tego portu. Port Gdynia w ubiegłym roku przeładował największą w historii liczbę kontenerów, ponad 1 mln TEU. Co więcej, rozpoczynamy działania związane z budową portu zewnętrznego, bo należąca do największego światowego armatora spółka złożyła ofertę na budowę portu zewnętrznego w Gdyni. To są inwestycje, które mają kluczowe znaczenie - po wielu latach żadnych efektów z waszej strony. A więc jeżeli pani mówi o jakimś hamulcu...
(Wypowiedź poza mikrofonem)
...to chcę powiedzieć jasno, że ja biorę w dół ten hamulec, który był zaciągnięty przez was...
(Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Proszę nie przypisywać...)
Wicemarszałek Szymon Hołownia:
Pani poseł, proszę nie krzyczeć.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Arkadiusz Marchewka:
...i mam z tego osobiście pełną satysfakcję.
(Wypowiedź poza mikrofonem)
Wicemarszałek Szymon Hołownia:
Pani poseł Arciszewska-Mielewczyk, proszę nie krzyczeć.
(Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Postaram się.)
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Arkadiusz Marchewka:
Dziękuję, panie marszałku.
(Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Niech nie przypisuje sobie cudzych zasług...)
(Głos z sali: Panie marszałku, nie słucha się.)
Wicemarszałek Szymon Hołownia:
Pani poseł, bo za chwilę zacznę panią upominać i zaczniemy rozmowę o pieniądzach. Pani się, już nie chcę powiedzieć, wydziera na sali, kiedy można powiedzieć normalnie, jeżeli się chce coś powiedzieć. Kultury trochę. (Oklaski)
(Poseł Andrzej Adamczyk: Nie wypada...)
Bardzo proszę.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Arkadiusz Marchewka:
Tak, zgadzam się, że tutaj kwestie związane z kulturą są kluczowe.
Jeszcze odpowiem, jeśli chodzi o sprawy związane z tym, co podniósł pan poseł Jaskulski, co oznacza ta zmiana dla portów.
(Poseł Andrzej Adamczyk: Pan z Poznania albo z Krakowa?)
Nie oznacza z punktu widzenia gospodarczego nic więcej niż to, że gwarantujemy, że 730 mln zł nie będzie musiało zostać zwrócone. Pan poseł mówił o porcie w Świnoujściu. To prawda. Ja tylko chcę państwu przypomnieć, że tuż przed wyborami w 2023 r. w sposób bardzo spektakularny podpisano umowę z katarskim inwestorem, który miał wybudować polski port w Świnoujściu. Od 2023 r. ten inwestor miał mieć 2 lata na przedstawienie finansowania dla tego projektu. I co się okazało? Okazało się, że tam nie ma w ogóle pieniędzy, a firma...
(Poseł Czesław Hoc: Wyjechali do Kataru.)
...jest zarejestrowana gdzieś w kamienicy, gdzie jest tylko skrzynka, gdzie się odbiera listy. Taka jest prawda o prowadzeniu inwestycji przez rząd Prawa i Sprawiedliwości.
(Poseł Czesław Hoc: A pamięta pan o stoczni?)
Co więcej, zaplanowali podwładni pana Gróbarczyka, może on sam, budowę portu, dla którego przewidziano nabrzeże o głębokości 14,5 m. Co to oznacza? To oznacza, że do tego portu nie wpłynęłyby największe kontenerowce.
(Wypowiedź poza mikrofonem)
Wicemarszałek Szymon Hołownia:
Panie pośle Szałabawka...
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Arkadiusz Marchewka:
Przypomnę państwu, że największe statki kontenerowe, które wchodzą na Bałtyk, potrzebują ok. 17 m zanurzenia, bo mają 15,5 m zanurzenia, więc nie mogą szorować po dnie, musi być trochę przestrzeni. A wy chcieliście wybudować tor podejściowy na 17 m, a nabrzeża na 14,5 m. Jest taka decyzja środowiskowa wydana na wasz wniosek. To jest trochę tak, jakby wybudować autostradę, która kończyłaby się w polu, albo taki przekop Mierzei bis, bo ten też nie prowadził do portu. Co więcej, wszystkie analizy wskazały, że ta inwestycja, którą zaproponowaliście, nie zwróciłaby się portowi nawet przez 150 lat. Co więcej...
(Poseł Artur Szałabawka: 10 mld zysku.)
10 mld zysku i pan mówi np. o cle. Posłuchajcie państwo, jest generalnie taka sytuacja (Dzwonek)...
Już kończę, ostatnie pół minuty.
...że jak statek płynie np. z Azji, to płaci cło zazwyczaj - zazwyczaj, podkreślam - w tym miejscu, gdzie po raz pierwszy dobija do portu. A więc jeżeli największy kontenerowiec płynąłby do Polski, a nie mógłby wpłynąć, bo by miał za płytkie nabrzeża, to wyładowałby najpierw kontenery w niemieckim porcie, a potem małymi statkami filerowymi zostałyby dostarczone takie kontenery do Polski. No i gdzie byłoby zapłacone cło? Panie pośle, na pewno nie w Polsce.
A więc to, co wy chcieliście zrobić, to była jedna wielka przedwyborcza ściema. Dzisiaj prace na lądzie już trwają, trwa budowa infrastruktury dostępowej, zostało oczyszczone dno morskie w miejscu realizacji inwestycji...
(Poseł Artur Szałabawka: Wejść nie ma.)
...trwa postępowanie przetargowe na 2,5 mld zł na usypanie 186 ha nowego lądu. Te prace idą zgodnie z planem. Możecie opowiadać o swoich zapowiedziach, które skończyły się na slajdach, a my będziemy robić swoje. Dziękuję. (Oklaski)