Szanowny Panie Marszałku! Panie Pośle! Wysoka Izbo! 11 listopada polska bandera wróciła. Bursztyn, czyli największy i najnowszy polski prom, pływa już pod biało-czerwoną. Jego portem macierzystym jest Szczecin i razem z nim wypływa na Bałtyk, będąc powodem do dumy nie tylko dla miasta, całego regionu, lecz także po prostu dla polskiej gospodarki morskiej.
Rzeczywiście 22 lata temu zdjęto polską banderę z ostatniego statku należącego do największego polskiego armatora, czyli Polskiej Żeglugi Morskiej. Ten proces przeflagowywania rozpoczął się ponad 30 lat temu.
Wielokrotnie pytano, dlaczego tak się dzieje, że statki należące do polskich armatorów pływają pod obcymi banderami: Cypru, Malty, Bahamów czy Madery. Odpowiedź była bardzo prosta. Było to po prostu bardziej ekonomiczne, tańsze i bardziej opłacalne. Bo jeśli nasi armatorzy konkurują w żegludze globalnej, to szukają takich miejsc do prowadzenia działalności, w których jest po prostu tanio. W innym przypadku mieliby wysokie koszty prowadzenia tej działalności, więc musieliby podnosić cenę frachtu, czyli cenę świadczonych usług, a to wiązałoby się po prostu z utratą konkurencyjności i tym, że klienci nie chcieliby z ich usług korzystać, bo byliby za drodzy.
1,5 roku temu pan premier Donald Tusk podczas kongresu morskiego w Szczecinie wskazał jasno, że podejmujemy działania po to, aby polską bandery przywrócić, ale nie tylko po to, żeby ją przywrócić, lecz także po prostu po to, aby stworzyć warunki do tego, aby prowadzenie działalności żeglugowej w Polsce było opłacalne. Podjęliśmy szereg działań, które pozwoliły na to, aby polska bandera wróciła. To był bardzo kompleksowy program, który dotyczył wielu kwestii zarówno podatkowych, jak i dotyczących spraw związanych ze sprawami socjalnymi, a nawet, mówiąc wprost, z kwestiami dotyczącymi leków.
Zacznę od spraw podatkowych. Zamiast podatku CIT wprowadziliśmy niski podatek tonażowy. Co to oznacza? Oznacza to, że podatek jest płacony od wielkości statku i nie tylko przez firmę, która posiada statki, lecz także przez firmę, która zajmuje się ich managementem, czyli zarządza flotą, co w dzisiejszych realiach światowej żeglugi jest czymś naturalnym i powszechnie dostrzeganym.
A więc nasz największy armator - znowu skupię się na PŻM-ie - za duży masowiec, gdyby dzisiaj ta firma miała płacić podatek CIT na starych zasadach, musiałby płacić ok. 0,5 mln zł rocznie za statek. Dzięki opłatom, które wprowadziliśmy, będzie to zaledwie 15 tys. zł, czyli 96% mniej niż obecnie.
Niektórzy pytali: Ale jak to się dzieje, że pozwalacie na realizację takich obniżek podatków? Przecież to uszczupli przychody do budżetu państwa. Nie, to nie uszczupli żadnych przychodów, wręcz zwiększy. Z prostego powodu: dzisiaj tych wysokich podatków nikt nie płaci, bo nikt nie rejestruje statków w Polsce, więc one są praktycznie zerowe. Lepiej, żeby były one niskie i zapłacone, ale żeby były, więc to jest z korzyścią dla budżetu państwa.
Drugi element, który decydował o tym, że polska bandera może znowu być atrakcyjna, to kwestie podatkowe dla marynarzy. Dzisiaj marynarze, którzy pływają pod obcymi banderami, np. Polacy pływający na statkach pod banderą Cypru albo Malty, są zwolnieni z podatku PIT bez względu na to, ile dni na morzu przepracują. A więc dzisiaj i tak polscy marynarze nie płacą podatku PIT. W Polsce obowiązywał do tej pory zapis, który mówił, że marynarz może być zwolniony z podatku PIT, ale tylko w przypadku, kiedy przepracuje na morzu przynajmniej 183 dni w roku. Co to oznaczało? Oznaczało to, że marynarze, kiedy mieli podjąć decyzję o tym, czy zgodzić się na pracę pod polską banderą, mieli takie obawy: A co się stanie, jeśli zacznę kontrakt w drugiej połowie roku i nie wyrobię tych 183 dni albo zabraknie mi tygodnia do wypełnienia tego limitu i też będę musiał zapłacić duży podatek? Lepiej pod tą banderą nie pływać. Zresztą armatorzy, jak prowadzili negocjacje z instytucjami finansującymi budowę nowych jednostek, wielokrotnie zwracali uwagę na to, że chociażby przez instytucje finansowe polska bandera przez ostatnie lata była niestety uznawana za tę egzotyczną, bo po prostu jej nie było, a warunki do prowadzenia działalności żeglugowej w Polsce były bardzo złe.
I trzeci element to jest pozycja konkurencyjna polskich armatorów, na którą bardzo duży wpływ mają koszty pracy. Przyjęliśmy ustawę, która już funkcjonuje, o ubezpieczeniu społecznym marynarzy na preferencyjnych warunkach. Oznacza to, że ci, którzy pracują na statkach pod polską banderą, nie będą płacić ani nie płacą ubezpieczenia społecznego od podstawy, którą jest to, co zarobią, ale od minimalnego wynagrodzenia. To sprawia, że koszty pracy są niższe i również wpływają na pozycję konkurencyjną armatorów.
W ramach tych działań zostały zmienione chociażby przepisy, które wydawałyby się nie do końca związane ze sprawami żeglugi. To chociażby kwestia związana z zaopatrywaniem statków w leki. W 2018 r. została przyjęta ustawa, która zakazywała wywozu leków za granicę. Choć cel był szczytny, to wówczas rządzący zapomnieli, że jest coś takiego jak żegluga, przez co np. nie można było kupić w Polsce lekarstw na statki, a jest niezbędne, aby jednostki były w nie wyposażone.
A więc pierwszy statek jest już przeflagowany po 22 latach przerwy. Od początku 2027 r. będą realizowane kolejne zmiany. (Dzwonek) Jest to proces, który jest wymagający i trudny, ale rozpoczęliśmy go.
A na koniec chciałem pozdrowić uczniów ze szkoły z Dobrej...
(Poseł Jarosław Rzepa: Już ich nie ma.)
...ale widzę, że już zwiedzają Sejm. Dziękuję. (Oklaski)