Wystąpienie w Sejmie · 24 lipca 2024

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie uczczenia 119. rocznicy stracenia Stefana Okrzei (druki nr 568 i 572)

Mówi: Poseł Barbara Okuła (Centrum) · 16. posiedzenie Sejmu, punkt 40. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 568, druk nr 572

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przypomnijmy fakty, 26 marca 1905 r. oddział organizacji bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej dokonał próby zamachu na powszechnie znienawidzonego oberpolicmajstra Karla Nolkena. Zamach się nie udał, a jeden z jego wykonawców, młody 18-letni robotnik Stefan Okrzeja, został ranny, schwytany i postawiony przed rosyjskim sądem wojskowym. Został skazany na karę śmierci przez powieszenie. Wyrok wykonano na stokach Cytadeli Warszawskiej 21 lipca 1905 r. Okrzeję pochowano w nieznanym miejscu. Złowrogie miejsce, Warszawska Cytadela, zostało wybudowane na rozkaz cara Mikołaja I po upadku powstania listopadowego, by górując nad niepokornym miastem, straszyć i przypominać, że opór wobec potężnego okupanta jest bezcelowy. Cytadela pełniła także rolę więzienia śledczego, osławiony X pawilon, a na jej stokach wykonywano egzekucje polskich działaczy narodowych i rewolucjonistów. Tam zostali straceni, choć w różnym czasie: Romuald Traugutt, Marcin Kasprzak, Henryk Baron, Michał Ossowski. Groźny cień cytadeli nad Warszawą nie wystraszył bojowników o niepodległość. Polacy nieustannie prowadzili walkę o odzyskanie niepodległości. Śmierć Stefana Okrzei, jedna z wielu danin krwi na polskiej drodze ku niepodległości, przypomina nam, jak wiele trzeba było znieść i wycierpieć, by Polska się odrodziła, albo jak pisali romantycy, z martwych wstała. Rok 1905 to rok rewolucji, która choć zaczęła się w Rosji, to ogarnęła też Królestwo Polskie, choć zgoła pod innymi celami i żądaniami. Było to powszechne wystąpienie przeciw opresyjnemu systemowi politycznemu i ekonomicznemu, ale przede wszystkim wykrzyczano słowo: niepodległość.

Nazwisko i postać Stefana Okrzei jest symbolem kolejnej odsłony nieustającej walki o niepodległość toczonej od insurekcji kościuszkowskiej po wielką wojnę. Okrzeja to jeden z wielu kamieni na szańcu walki o wolność ojczyzny. Nie warto toczyć o nie wojny ideologicznej. Klub Parlamentarny Polska 2050 popiera uchwałę w sprawie uczczenia 119. rocznicy stracenia Stefana Okrzei. Dziękuję. (Oklaski)

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Barbara Okuła