Wystąpienie w Sejmie · 11 marca 2026

Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (druki nr 1651 i 2280)

Mówi: Poseł Dariusz Matecki (tekst niewygłoszony) (PiS) · 53. posiedzenie Sejmu, punkt 6. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 1651, druk nr 2280

Pytania

Zgodnie z opinią NSZZ ˝Solidarność˝ obecny kształt ustawy może być uznany za dyskryminujący wobec osób, które angażowały się w walkę o wolną Polskę przed ukończeniem 17. roku życia. Choć projekt rozszerza status na osoby, wobec których orzeczono środki poprawcze lub wychowawcze, rodzą się pytania o pozostałe formy represji. Dlaczego projekt ogranicza się wyłącznie do sformalizowanych rozstrzygnięć sądów dla nieletnich i rodzinnych, pomijając postulaty środowiskowe (m.in. Fundacji Młodzieży Walczącej) dotyczące uwzględnienia innych dotkliwych form szykan, takich jak rewizje, wielokrotne przesłuchania, pobicia czy zastraszanie, które również realnie wpływały na szanse życiowe młodych ludzi? W jaki sposób ministerstwo zamierza rozwiązać problem osób, które prowadziły aktywną działalność opozycyjną jako nieletni, ale ich sprawy - zgodnie z opisaną w dokumentacji ˝zasadą szybkich profilaktycznych rozwiązań˝ - kończyły się na rozmowach ostrzegawczych w obecności prokuratora lub organów szkolnych, co również stanowiło formę represji i inwigilacji?

Projekt zakłada przyznanie nowej grupie beneficjentów prawa do dodatkowego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 5 dni roboczych. NSZZ ˝Solidarność˝ wskazuje na potrzebę doprecyzowania tych przepisów. Czy proponowane brzmienie przepisów nie doprowadzi do naruszenia zasady równości w dostępie do świadczeń między pracownikami wewnątrz zakładów pracy? Jak przeprowadzono analizę skutków dla pracodawców, skoro - jak przyznano w opinii Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji - liczba takich pracodawców nie jest możliwa do oszacowania?

Związek zwraca uwagę na ryzyko przyjęcia niesprawiedliwych rozwiązań w zakresie opłat za domy pomocy społecznej. Dlaczego w projekcie utrzymuje się mechanizm uzależniający zwolnienie z opłat za pobyt w DPS od ˝możliwości i sytuacji finansowej gminy˝? Czy nie stworzy to rażących dysproporcji w traktowaniu osób represjonowanych w zależności od zamożności samorządu, na którego terenie mieszkają?

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Dariusz Matecki