Wystąpienie w Sejmie · 18 listopada 2026

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia Mieczysława Jałowieckiego w 150. rocznicę urodzin (druki nr 3282 i 3330)

Mówi: Poseł Dominika Chorosińska (PiS) · 69. posiedzenie Sejmu, punkt 22. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 3282, druk nr 3330

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Prawo i Sprawiedliwość w sprawie upamiętnienia Mieczysława Jałowieckiego.

Mieczysław Jałowiecki urodził się 2 grudnia 1876 r. w rodzinnym dworze Sylgudyszki w powiecie święciańskim na Wileńszczyźnie w granicach ówczesnego imperium rosyjskiego. Był synem Anieli Tekli z Witkiewiczów oraz Bolesława Perejasławskiego-Jałowieckiego z ziemiańskiego rodu o tradycjach kniaziowskich, wywodzącego się z ruskiej dynastii Rurykowiczów.

We wspomnieniach później napisał: Nasza rodzina należała do domu Rurykowiczów, a to w Rosji znaczyło bardzo dużo. Czuliśmy się jednak Polakami, a to w Rosji bardzo przeszkadzało.

Jego dziadek Antoni Jałowiecki brał udział w powstaniu styczniowym. Babcia pochodziła ze szkockiego klanu Macdonaldów. Był blisko spokrewniony z Gabrielem Narutowiczem, Józefem Piłsudskim, Witkacym czy Melchiorem Wańkowiczem. Dzięki wszechstronnemu wykształceniu karierę zrobił błyskawicznie. Po krótkiej służbie w rosyjskiej dyplomacji został pracownikiem Wileńskiego Banku Ziemskiego. Dokonywał ocen majątków ziemskich na północno-wschodnich kresach dawnej Rzeczypospolitej. W tym charakterze docierał do dworów polskich i dzięki jego zapiskom możemy poznać ich historię, kulturę, panujące tam zwyczaje.

Był świadkiem i często aktywnym uczestnikiem wydarzeń burzących otaczające go społeczeństwa i państwa. W 1917 r. w Petersburgu widział z bliska rewolucję rosyjską i bolszewicki terror. W styczniu 1919 r. został pierwszym przedstawicielem odrodzonego państwa polskiego w Gdańsku. To on, rozumiejąc strategiczne znaczenie dla odradzającej się Polski, zorganizował wykup Westerplatte, a także innych nieruchomości, takich jak składy, spichlerze.

W 1922 r. ożenił się po raz wtóry z Zofią z Romickich, dziedziczką majątku Kamień w ziemi kaliskiej. I do wyjazdu, do roku 1939, gospodarował jako ziemianin w Kaliskiem.

We wrześniu 1939 r. przedostał się do Wielkiej Brytanii. Zmarł 10 marca 1962 r. w domu starców w Beckenham pod Londynem w hrabstwie Kent. W 2022 r. jego prochy sprowadzono do Polski i pochowano z honorami na cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku. Tego samego dnia również jego imieniem został nazwany Dworzec Gdańsk Główny.

Klub Prawo i Sprawiedliwość oczywiście poprze ten projekt uchwały w sprawie upamiętnienia wybitnego, wielkiego człowieka, jakim był (Dzwonek) Mieczysław Jałowiecki. Dziękuję. (Oklaski)

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Dominika Chorosińska