Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Prawa i Sprawiedliwości prezentować stanowisko w sprawie projektu ustawy z druku sejmowego nr 3035, który dotyka materii niezwykle wrażliwej, bowiem funkcjonowania polskich służb specjalnych, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego, a po zmianie dokonanej na posiedzeniu komisji przez wnioskodawców projekt ten został rozszerzony także o Policję i Straż Graniczną.
Projekt niesie ze sobą istotne zmiany w dwóch obszarach - proceduralnych, inwestycyjno-budowlanych na terenach zamkniętych oraz w strefach ochronnych, które są zarządzane przez właściwe służby, zrównując je z rozwiązaniami przysługującymi dotychczas Ministerstwu Obrony Narodowej, oraz w systemie ochrony osobistej, zarówno dla kierownictw w tych służb i formacji, jak i w uzasadnionych przypadkach - dla funkcjonariuszy i pracowników.
Cel przyświecający autorom jest zrozumiały: podniesienie poziomu bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej służb oraz zapewnienie adekwatnej ochrony ludziom, którzy na co dzień narażają zdrowie i życie, chroniąc Rzeczpospolitą. Jako świadomy i racjonalny prawodawca musimy jednak patrzeć na te przepisy przez pryzmat dwóch fundamentalnych wartości: skuteczności operacyjnej oraz transparentności i praworządności. Po pierwsze, kwestie inwestycji i środowiska. Ustawa zwalnia inwestycje na terenach zamkniętych służb z wybranych rygorów Prawa budowlanego, a także z obowiązku publikacji w Biuletynie Informacji Publicznej oraz z części procedur środowiskowych. To zrozumiałe ze względów tajności, ale stawia przed nami pytanie o nadzór. Czy potrafimy zagwarantować, że obiekty te będą powstawać bezpiecznie dla otoczenia i lokalnych społeczności?
Po drugie, kwestia dotycząca ochrony osobistej. Projekt wprowadza uprawnienie do organizacji ochrony własnej kierownictw oraz funkcjonariuszy służb. Dotychczas systemowo za ochronę najważniejszych osób w państwie odpowiadała Służba Ochrony Państwa. Dublowanie tych funkcji wymaga koordynacji, a sama decyzja o przyznaniu ochrony funkcjonariuszom nie może opierać się na całkowicie uznaniowym i nieostrym pojęciu uzasadnionych przypadków.
Wysoka Izbo! Aby ustawa była bezpieczna ustrojowo i nie budziła wątpliwości konstytucyjnych, zgłosiliśmy do niej pakiet konkretnych i konstruktywnych poprawek. Jedna część poprawek wprowadza kryterium merytoryczne. Chcemy, aby ochrona osobista dla funkcjonariusza, pracownika lub żołnierza była uruchamiana wyłącznie w sytuacji wystąpienia realnego i bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia wynikającego z wykonywanych czynności służbowych. Chodzi o to, aby nie była ona całkowicie uznaniowa. Druga grupa poprawek dotyczy kontroli parlamentarnej. Wydatkowanie publicznych pieniędzy na ochronę oraz skala jej stosowania powinny podlegać cywilnemu nadzorowi. Zaproponowaliśmy obowiązek składania corocznego, niejawnego sprawozdania sejmowej Komisji do Spraw Służb Specjalnych, a w przypadku Policji oraz Straży Granicznej takie sprawozdanie ma być przedstawiane na posiedzeniu Komisji Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Bezpieczeństwo państwa i jawność procedur nie muszą być wartościami wykluczającymi się. Mogą i powinny iść w parze. Dlatego projekt z druku nr 3035 zawiera dobre i potrzebne rozwiązania modernizacyjne dla polskich służb. Jednak dopiero z przyjęciem poprawek precyzujących przesłanki ochronne oraz gwarantujących kontrolę parlamentarną ustawa ta stanie się w pełni optymalnym aktem prawnym, a poparcie tej ustawy klub Prawa i Sprawiedliwości uzależnia od przyjęcia zgłoszonych poprawek. Dziękuję bardzo. (Oklaski)