Wystąpienie w Sejmie · 14 maja 2026

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 125. rocznicy strajku dzieci wrzesińskich (druki nr 2493 i 2564)

Mówi: Poseł Ewa Schädler (Polska2050) · 57. posiedzenie Sejmu, punkt 30. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 2493, druk nr 2564

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polska 2050 mam przyjemność zająć stanowisko w sprawie projektu uchwały dotyczącego upamiętnienia 125. rocznicy strajku dzieci wrzesińskich.

Strajk dzieci wrzesińskich jest jednym z tych wydarzeń w polskiej historii, które pokazują, że walka o tożsamość narodową i prawo do własnego języka nie zawsze była prowadzona przez polityków czy żołnierzy. Czasem jej symbolem stawały się dzieci, które miały odwagę powiedzieć: nie systemowi odbierającemu im prawo do bycia Polakami.

W maju 1901 r. uczennice i uczniowie szkoły we Wrześni zaprotestowali przeciw germanizacji i narzucaniu języka niemieckiego podczas lekcji religii. Odmówili przyjęcia niemieckich podręczników i nauki katechezy w języku obcym. Spotkały ich za to represje, chłosta, areszt szkolny i przemoc, która dziś budzi szczególne poruszenie, bo była wymierzona przeciwko dzieciom. Jednak protest uczniów z Wrześni stał się czymś znacznie większym niż lokalny konflikt szkolny. Stał się symbolem społecznej solidarności i odpowiedzialności za kulturę, język oraz wychowanie kolejnych pokoleń. W obronie dzieci stanęli rodzice i lokalna społeczność mimo grożących im kar więzienia i grzywien. To doświadczenie pokazało, jak wielką siłę ma wspólnota oparta na wartościach i wzajemnym wsparciu. Wydarzenia wrzesińskie odbiły się szerokim echem również poza granicami Polski. Stały się znakiem sprzeciwu wobec wynaradawiania i przypomnieniem, że prawa człowieka, prawo do języka i edukacji w duchu własnej kultury są fundamentem wolnego społeczeństwa.

Klub Polski 2050 uważa, że pamięć o strajku dzieci wrzesińskich pozostaje ważna także dzisiaj. W świecie pełnym podziałów i napięć warto przypominać, że patriotyzm może wyrażać się nie tylko w wielkich słowach, ale także w codziennej trosce o język, edukację i kulturę oraz odpowiedzialności za wspólnotę. Klub Parlamentarny Polska 2050 poprze tę uchwałę. Dziękuję. (Oklaski)

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Ewa Schädler