Wystąpienie w Sejmie · 9 lipca 2025

Sprawozdanie Komisji Edukacji i Nauki o rządowym projekcie ustawy o likwidacji Akademii Kopernikańskiej i Szkoły Głównej Mikołaja Kopernika (druki nr 1284 i 1400)

Mówi: Poseł Ewa Szymanowska (Centrum) · 38. posiedzenie Sejmu, punkt 16. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 1284, druk nr 1400

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polska 2050 - Trzecia Droga wyrażam poparcie dla projektu ustawy o likwidacji Akademii Kopernikańskiej i Szkoły Głównej Mikołaja Kopernika.

Zasadniczym obowiązkiem państwa odpowiedzialnego za system szkolnictwa wyższego i nauki jest racjonalne gospodarowanie środkami publicznymi oraz zapewnienie spójności instytucjonalnej. Niestety obie te zasady zostały naruszone w przypadku instytucji, o których dziś debatujemy.

Akademia Kopernikańska, powołana zaledwie 3 lata temu, od początku budziła kontrowersje. Jej działalność w dużym zakresie dublowała kompetencje istniejących instytucji, takich jak Narodowe Centrum Nauki, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju czy Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej. Polityka stypendialna i grantowa powinna być oparta na kryteriach merytorycznych, na przejrzystości i ciągłości, a nie na tworzeniu nowych bytów instytucjonalnych bez jasnych podstaw i bez wykazanej efektywności.

Jeszcze bardziej rażący jest przypadek Szkoły Głównej Mikołaja Kopernika, która mimo formalnego powołania nie podjęła działalności dydaktycznej: nie przyjęła studentów, nie uruchomiła kierunków studiów, nie spełniła podstawowych warunków istnienia uczelni. To sytuacja bez precedensu, która trwale podważyła wiarygodność tej instytucji.

Dlatego z pełnym przekonaniem popieramy przedstawiony projekt ustawy. Jego zapisy zapewniają przejrzysty i uporządkowany proces likwidacji. Co więcej, przewidują zabezpieczenie interesów doktorantów i ewentualnych studentów, a także umożliwiają przekierowanie środków publicznych na realnie działające instytucje naukowe - tam gdzie służą nauce, rozwojowi i innowacyjności. Wierzymy, że przyszłość polskiej nauki leży nie w powoływaniu symbolicznych instytucji, lecz we wzmacnianiu tych, które rzeczywiście budują potencjał intelektualny naszego kraju. Musimy wspierać instytucje, które funkcjonują w oparciu o transparentne kryteria, umiędzynarodowienie, otwartą konkurencję i doskonałość naukową.

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedstawiony projekt to krok w stronę uczciwości systemowej, oszczędności budżetowej i odbudowy zaufania do instytucji publicznych w obszarze nauki i edukacji wyższej. Klub Polska 2050 będzie głosował za przyjęciem ustawy. Dziękuję. (Oklaski)

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Ewa Szymanowska