Wystąpienie w Sejmie · 22 października 2026

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o portach i przystaniach morskich (druk nr 3138)

Mówi: Poseł Henryk Smolarz (tekst niewygłoszony) (PSL-TD) · 67. posiedzenie Sejmu, punkt 46. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 3138

Pytania

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedmiotem dzisiejszego pierwszego czytania jest rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o portach i przystaniach morskich zawarty w druku nr 3138.

Projekt dotyczy zasad korzystania ze zwolnienia z podatku dochodowego przez podmioty zarządzające portami i przystaniami morskimi. Jego celem jest dostosowanie obowiązujących przepisów do wymogów Unii Europejskiej w zakresie pomocy publicznej, przy jednoczesnym zachowaniu możliwości wspierania rozwoju infrastruktury portowej.

Wysoka Izbo! Polskie porty morskie mają strategiczne znaczenie dla gospodarki narodowej. Są ważnym elementem handlu zagranicznego, krajowej logistyki i bezpieczeństwa państwa. Ich rozwój ma również znaczenie dla transformacji energetycznej, w tym dla inwestycji związanych z morską energetyką wiatrową.

Infrastruktura portowa wymaga dużych nakładów finansowych, a realizacja inwestycji często rozłożona jest na wiele lat. Dlatego stabilne i przewidywalne zasady finansowania rozwoju portów mają bezpośredni wpływ na ich konkurencyjność wobec portów w innych państwach regionu Morza Bałtyckiego.

Dotychczasowe przepisy przewidywały zwolnienie z podatku dochodowego dla dochodów podmiotów zarządzających portami, przeznaczanych m.in. na budowę, rozbudowę i modernizację infrastruktury portowej. Komisja Europejska zakwestionowała jednak dotychczasowy kształt tego rozwiązania z punktu widzenia zasad pomocy publicznej.

Brak odpowiednich zmian oznaczałby ryzyko dalszego sporu z Komisją Europejską, a w skrajnym przypadku także obowiązku zwrotu uzyskanej pomocy. Projekt ma ograniczyć to ryzyko i stworzyć podstawy prawne do dalszego wspierania rozwoju portów zgodnie z regulacjami unijnymi.

Wysoka Izbo! Proponowane rozwiązania przewidują powiązanie zwolnienia podatkowego z konkretnymi rodzajami wydatków ponoszonych przez podmioty zarządzające portami i przystaniami morskimi.

Zwolnienie będzie mogło obejmować m.in. wydatki na budowę, wymianę i modernizację infrastruktury portowej, zapewnienie dostępu do portów od strony morza i lądu, pogłębianie oraz planowanie tych działań.

Przewidziano również możliwość uwzględnienia wydatków związanych z działalnością niegospodarczą, taką jak bezpieczeństwo ruchu morskiego, ochrona przeciwpożarowa czy ochrona portów, na warunkach określonych w ustawie.

Jednocześnie wsparcie związane z działalnością gospodarczą będzie podlegało limitom wynikającym z przepisów Unii Europejskiej o pomocy publicznej. Projekt wprowadza także obowiązek odpowiedniego dokumentowania wydatków, prowadzenia wyodrębnionej ewidencji w określonych przypadkach oraz weryfikacji spełnienia warunków korzystania ze zwolnienia przez właściwego dyrektora urzędu morskiego.

W przypadku stwierdzenia, że pomoc została przyznana niezgodnie z przepisami, możliwe będzie wydanie decyzji o jej zwrocie wraz z odsetkami.

Nowe zasady mają obowiązywać od 1 stycznia 2027 r., z uwzględnieniem przepisów przejściowych dla dochodów i lat podatkowych rozpoczętych wcześniej.

Wysoka Izbo! Przy ocenie tego projektu należy zwrócić uwagę na dwie kwestie. Po pierwsze, dostosowanie przepisów do wymogów unijnych jest konieczne, aby ograniczyć ryzyko prawne i zachować możliwość udzielania wsparcia na rozwój infrastruktury portowej. Po drugie, nowe procedury muszą być przejrzyste i możliwe do zastosowania w praktyce przez podmioty zarządzające portami.

Istotne będzie więc prawidłowe określenie kosztów kwalifikujących się do zwolnienia oraz sprawne stosowanie nowych zasad w praktyce. Nie powinny one prowadzić do niepotrzebnej niepewności przy planowaniu wieloletnich inwestycji.

Z perspektywy Polskiego Stronnictwa Ludowego - Trzeciej Drogi ważne jest, aby polskie porty mogły rozwijać się w oparciu o stabilne reguły, zgodne z prawem Unii Europejskiej. Bezpieczeństwo państwa, sprawna logistyka i konkurencyjność gospodarki wymagają inwestycji w infrastrukturę, a te potrzebują przewidywalnych warunków finansowania.

Dlatego nasz klub pozytywnie ocenia kierunek zmian, których celem jest uporządkowanie zasad pomocy publicznej przy jednoczesnym zachowaniu możliwości wspierania rozwoju polskich portów morskich. Dziękuję bardzo.

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Henryk Smolarz