Wystąpienie w Sejmie · 18 listopada 2026

Sprawozdanie Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących oraz niektórych innych ustaw (druki nr 3355 i 3357)

Mówi: Poseł Ireneusz Zyska (RozwojPlus) · 69. posiedzenie Sejmu, punkt 20. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 3355, druk nr 3357

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Rozwój Plus odnośnie do projektu ustawy o zmianie ustawy o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących, druki nr 3355 i 3357.

Szanowni Państwo! Debatujemy dziś nad bardzo ważnym projektem ustawy, dotyczącym strategicznej inwestycji w obszarze polskiej energetyki. Elektrownia jądrowa w Choczewie to zeroemisyjne źródło energii, stabilne w podstawie, bardzo potrzebne ze względu na polski przemysł, odbiorców końcowych, indywidualnych, ale także przedsiębiorców. To wreszcie źródło, które pozwoli zwiększyć konkurencyjność polskiej gospodarki, stabilność i bezpieczeństwo państwa polskiego jako takiego.

Panie Ministrze! Chcę zauważyć, że ta ustawa przynosi dobre rozwiązania i zmierza we właściwym kierunku. Moi przedmówcy szeroko omówili już te kwestie, więc powiem tylko, że w projekcie ustawy porządkuje się i upraszcza się procedury inwestycyjne, m.in. usuwa się ograniczenie czasowe decyzji lokalizacyjnych.

Po drugie, w projekcie ustawy upraszcza się uzyskiwanie tytułu prawnego do nieruchomości niezbędnych dla inwestycji. Wprowadza się rozwiązania ważne dla polskich przedsiębiorców dotyczące bezpośrednich płatności na rzecz podwykonawców i dalszych podwykonawców.

Wreszcie, w projekcie wprowadza się rozwiązania pozwalające na to, aby dokumenty o charakterze ściśle technicznym, o których mówił poseł sprawozdawca, nie musiały być tłumaczone na język polski. To są przeważnie dokumenty związane z regulacjami technicznymi, rysunki techniczne, dane techniczne dotyczące konkretnych rozwiązań technologicznych.

Myślę jednak, szanowni państwo, że kwestie, które wymagają przetłumaczenia, muszą być przetłumaczone na język polski, gdyż zwiększa to bezpieczeństwo obrotu prawnego, a także równoprawność stron objętych umową EPC, umową wykonawczą, która, mam nadzieję, niedługo zostanie zawarta i podpisana między stroną polską a stroną amerykańską.

Niepokoi mnie, panie ministrze, to, że zmniejszacie nakłady inwestycyjne w pierwszych 2 latach o 9 mld zł, do poziomu 8 mld zł, przenosząc wartość na rok 2029, będzie to 17 mld zł, chociaż z drugiej strony chcę powiedzieć, drodzy państwo, że skądinąd może to dobrze ze względu na wspomniany przez mojego przedmówcę fakt aresztowania przez Centralne Biuro Antykorupcyjne prezesa Westinghouse Polska pana Mirosława Kowalika. Brak tak ważnej inwestycji, strategicznej dla państwa polskiego, to sytuacja bez precedensu.

Proszę państwa, właściwie to nie jest zarzut adresowany do pana ministra energii, to jest zarzut adresowany do premiera czy do polskich służb specjalnych. Takie sprawy rozwiązuje się na drodze dyplomatycznej. Nie wiedziała o tym fakcie ani ambasada amerykańska, ani partner amerykański - Westinghouse w Stanach Zjednoczonych. Doszło nawet do strasznej wpadki, ponieważ w tym samym dniu w Polsce przebywał szef Westinghouse w USA pan Dan Lipman, który przyjechał do Polski po to, by podpisać umowę na zaliczkę w wysokości, uwaga, 1 mld zł. To niebagatelna kwota - 1 mld zł. Nie doszło do podpisania umowy właśnie ze względu na ten skandaliczny akt. Chwilę po interwencji ambasady amerykańskiej szef Westinghouse Polska został zwolniony za poręczeniem, ale - jak czasem opowiadamy anegdotycznie - niesmak pozostał.

To złe, z jednej strony, prowadzenie tej inwestycji bardzo mnie niepokoi. Wczoraj, proszę państwa, w programie Radia Zet można było wysłuchać rozmowy pani Dominiki Długosz i pana Mariusza Gierszewskiego, którzy alarmowali, że ta inwestycja jest prowadzona w sposób wręcz fatalny i niegospodarny. Wydajemy za amerykańską firmę Westinghouse ogromne pieniądze na utrzymywanie ich biura w Polsce: wynajęcie biura, zatrudnienie pracowników obsługi, pań sprzątających, pokrycie kosztów parkingu, zakup podstawowych sprzętów do biura. (Dzwonek)

Kończy się czas na wypowiedź, myślę, że jeszcze w ramach pytania będę mógł dokończyć, ale chciałbym zapytać pana ministra o bardzo ważną kwestię, fundamentalną z punktu widzenia realizacji budowy tej inwestycji. Czy umowa EPC zawarta z Amerykanami, z Westinghouse-Bechtel Consortium, będzie podpisana według polskiego prawa? Według informacji dostępnych na rynku jest duża obawa, że według prawa amerykańskiego i będziemy mieli później ogromne problemy z realizacją umowy i z dochodzeniem swoich praw jako strona tej umowy.

Wicemarszałek Szymon Hołownia:

Dziękuję.

Poseł Ireneusz Zyska:

Mimo wszystko Rozwój Plus popiera tę ustawę, bo to krok w dobrym kierunku. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

(Poseł Anna Kwiecień: Brawo!)

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Ireneusz Zyska