Panie Marszałku! Panowie Ministrowie! Wysoka Izbo! Stajemy dziś wobec już trzeciego projektu nowelizacji Kodeksu postępowania karnego, który dotyka jednej z najbardziej wrażliwych sfer funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości: tymczasowego aresztowania.
To środek wyjątkowy, który powinien być stosowany w ostateczności, a nie jako rutynowe narzędzie prowadzenia śledztwa. Projekt odpowiada na istniejące od wielu lat zarzuty Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wobec Polski, zarzuty systemowego nadużywania aresztowania tymczasowego, ograniczania praw do obrony, a nawet dyskryminacji obywateli Unii Europejskiej, którzy nie mają stałego miejsca pobytu w Polsce. Proponowane przepisy przywracają równowagę procesową, wymuszają na prokuraturze rzetelność postępowania, wzmacniają dostęp obrońcy do dowodów i eliminują możliwość izolowania człowieka wyłącznie z powodu przewidywanej surowej kary. Jednocześnie znikają przepisy wprowadzone w trybie pandemicznym, które umożliwiały zdalne posiedzenia aresztowe i osłabiały kontakt podejrzanego z sądem. To ważny krok w stronę odbudowy zaufania obywatela do państwa prawa.
Owszem, reforma ta niesie wyzwania: dla prokuratury, sądów, organizacji pracy, ale jej cel jest jasny - ograniczyć arbitrażowość, przywrócić proporcjonalność i zabezpieczyć podstawowe wolności. Popieram projekt zgodnie z konstytucyjną zasadą, że wolność osobista nie może być ograniczana bez wyraźnej, konkretnej i rzetelnie uzasadnionej potrzeby. Dziś robimy krok ku bardziej sprawiedliwemu wymiarowi sprawiedliwości.
Tylko, Wysoka Izbo, apeluję, aby nie czekać dłużej. Już od pół roku w zamrażalce komisyjnej jest projekt Trzeciej Drogi, podobnie jak projekt Konfederacji. Należy skończyć już w Polsce z aresztami wydobywczymi koalicji 13 grudnia. Nie może być w Polsce kolejnych przypadków znęcania się nad kobietami, nad urzędniczkami. Powinniśmy zakończyć ten spektakl aresztów wydobywczych. Dziękuję.