Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Co do zasady popieramy ten projekt. Jest to zmiana wąska, konkretna i sensowna. Przenosi do sądów okręgowych w pierwszej instancji sprawy dotyczące najpoważniejszych postaci korupcji, w szczególności tej o wymiarze międzynarodowym, gdzie stawką jest nie tylko odpowiedzialność karna, ale także wiarygodność państwa, bezpieczeństwo obrotu gospodarczego i nasza pozycja w relacjach z partnerami. To są sprawy skomplikowane dowodowo, często transgraniczne, wymagające doświadczenia, stabilnego składu i dobrej organizacji procesu. I to uzasadnia właściwość sądu okręgowego jako sądu pierwszego kontaktu z taką materią.
Natomiast, Wysoka Izbo, trzeba powiedzieć uczciwie: sama zmiana właściwości rzeczowej, choć potrzebna, nie rozwiązuje problemu przewlekłości postępowań w Polsce. Bo największy ciężar zatorów sądowych nie rodzi się w tych sprawach o charakterze wyjątkowym, tylko w masie spraw drobnych i średnich, które blokują sądy rejonowe i wydziały karne. I tu przechodzę do elementu, który powinien być równolegle wdrażany jako reforma systemowa, czyli instytucji sędziów pokoju.
Jeżeli chcemy realnie odciążyć sądy, skrócić czas oczekiwania na wyroki i przywrócić obywatelowi poczucie, że państwo działa szybko i sprawnie, musimy stworzyć szybki, dostępny i prosty tor rozpoznawania spraw mniejszej wagi. Sędziowie pokoju z jasną właściwością, uproszczonym trybem, możliwością odwołania do sądu powszechnego mogą przejąć znaczną część spraw, które dziś rozlewają się po sądach rejonowych i tworzą kolejki. To nie jest konkurencja dla sądów. To jest filtr i odciążenie, które pozwala sędziom zawodowym skupić się na sprawach trudnych: gospodarczych, korupcyjnych, wielowątkowych, o skutkach społecznych i międzynarodowych.
Kilka tygodni temu minister Żurek z tej mównicy mówił, iż ministerstwo analizuje możliwość wprowadzenia sędziów pokoju. W związku z tym uprzejmie proszę o informację dotyczącą wyników analizy.
Podsumowując, ten projekt jest krokiem w dobrą stronę, podnosi rangę i jakość rozpoznawania najpoważniejszych spraw korupcyjnych. Ale jako państwo musimy równolegle zbudować system, który będzie szybki także dla zwykłego obywatela. I tu kluczową rolę spełniają sędziowie pokoju. Dziękuję. (Oklaski)