Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Z pełnym przekonaniem popieram projekt uchwały w sprawie upamiętnienia 45. rocznicy wydarzeń Kryzysu Bydgoskiego 1981 roku.
To jest uchwała potrzebna, godna i sprawiedliwa. Potrzebna, bo przypomina jedno z kluczowych wydarzeń w najnowszej historii Polski. Godna, bo oddaje hołd ludziom, którzy w chwili próby nie cofnęli się przed przemocą władzy. Sprawiedliwa, bo przywraca należne miejsce tym, którzy bronili wolności, godności i prawa do zrzeszania się.
Kryzys bydgoski nie był tylko lokalnym incydentem. Był momentem, w którym cała Polska zobaczyła prawdziwe oblicze systemu komunistycznego. Władza nie dopuściła do głosu przedstawicieli rodzącej się rolniczej ˝Solidarności˝, a potem odpowiedziała siłą. Pobici zostali działacze; wśród nich byli Jan Rulewski, Michał Bartoszcze i Mariusz Łabentowicz. To była przemoc wymierzona nie tylko w konkretne osoby, ale też w prawa obywatelskie i w nadzieje milionów Polaków.
Ta uchwała ma jeszcze jedną wielką wartość: pokazuje, że ˝Solidarność˝ była wspólnotą miasta i wsi. Pokazuje, że o wolność upominali się nie tylko robotnicy, lecz także rolnicy indywidualni, którzy domagali się prawa do własnej, niezależnej organizacji. Strajk chłopski w siedzibie ZSL w Bydgoszczy, determinacja protestujących i masowe poparcie społeczne doprowadziły ostatecznie do rejestracji NSZZ Rolników Indywidualnych ˝Solidarność˝. To ważna część naszej historii i dobrze, że dziś Sejm wyraźnie ją podkreśla.
To także uchwała ważna wychowawczo. Przypomina, że wolność nie jest dana raz na zawsze, że władza bez kontroli może sięgać po przemoc, a solidarność obywatelska może tę przemoc zatrzymać. Pamięć o bohaterach Bydgoszczy 1981 r. powinna być przekazywana kolejnym pokoleniom nie tylko jako wspomnienie, ale także jako lekcja odpowiedzialności za państwo i wspólnotę.
Dlatego ten projekt należy poprzeć. To hołd dla odwagi, dla niezłomności i dla tych wszystkich, którzy mieli odwagę powiedzieć przemocy: nie. Dziękuję. (Oklaski)