Panie i Panowie Posłowie! Panie Marszałku! Zafundowaliśmy dzieciom jako dorośli życie w strefie cienia. Tą strefą cienia jest świat wirtualny, który zorganizowaliśmy, nie stwarzając jednocześnie żadnych obowiązujących w nim zasad. Doprowadziliśmy do sytuacji, w której dziecko tak naprawdę jest zagrożone, mimo że jest tuż obok, w sąsiednim pokoju. Dziecko jest zagrożone przestępstwami seksualnymi, przemocą, która jest oparta na hejcie, tym, że będzie prześladowane przez inne dzieci, nawet kiedy siedzi koło nas, czasami nawet na tej samej kanapie, ale jest zatopione w swoim telefonie albo tablecie. Dlatego tak ważne jest, żeby w tej strefie cienia budować zasady.
Dzisiaj pani prezydentowa, pierwsza dama, ma konferencję dotyczącą bezpieczeństwa dzieci. To ciekawe, bo okazało się, że bezpieczeństwo dzieci jest drugorzędne wobec tego, że - jak powiedziała - gdyby była taka ustawa jak DSA, to jej mąż by nie wygrał. W związku z tym, jak rozumiem, interes wyborczy był ważniejszy niż bezpieczeństwo dzieci i stąd weto prezydenta w sprawie DSA.
Również w obszarze edukacji robimy wiele, żeby zwiększyć bezpieczeństwo dzieci w strefie cienia. Niestety muszę powiedzieć, że część tych rozwiązań jest o tyle nieskuteczna, o ile nie jesteśmy w stanie realnie dyscyplinować platform cyfrowych, tego, co nazywa się social mediami, mediami społecznościowymi, chociaż społecznościowymi nie są. W związku z tym co robimy my jako odpowiedzialni dorośli w obszarze edukacji, żeby zwiększyć bezpieczeństwo dzieci? Po pierwsze, edukujemy je w kwestii tego, co jest, a co nie jest dla nich bezpieczne. Jest też edukacja zdrowotna, podczas której uczą się o zdrowiu psychicznym, o tym, gdzie szukać pomocy, jak unikać uzależnień, jakie niebezpieczeństwa i przestępstwa czekają na nich w Internecie, czym jest grooming, sexting, w jaki sposób unikać zjawisk, które mogą spowodować, że w przyszłości zostaną ofiarami takiego przestępstwa jak np. szantaż seksualny w Internecie. To jest pierwsze działanie.
Kolejnym działaniem jest uczenie ostrożności w kwestii deepfake’ów i dezinformacji, które mamy w edukacji medialnej. To jest moduł edukacji medialnej z elementem kilku przedmiotów, m.in. języka polskiego, informatyki, geografii. W ramach tej edukacji dzieci uczą się, jak odróżniać prawdziwe informacje od fałszywych, jak patrzeć na media, które są w Internecie, które często posługują się nieprawdziwymi informacjami. To jest drugi obszar. To jest ten obszar, który jest zbudowany na wiedzy.
Kolejny obszar łączy się ze sferą zakazów. Od 1 września br. mamy zakaz używania telefonów komórkowych w szkołach i w przedszkolach. Do przedszkoli dzieci mają nawet nie przynosić tych telefonów, bo nie ma powodu, żeby je tam posiadały, ponieważ zawsze przychodzą pod opieką dorosłych: albo rodziców, albo opiekunów. W związku z tym tutaj akurat nawet nie ma z powodu, żeby ten telefon znalazł się w placówce. W przypadku szkół to jest zakaz korzystania. W przypadku szkół ponadpodstawowych są zasady w statucie, który musi bardzo jasno określać zasady korzystania z takiego typu sprzętu. I to jest kolejny sposób działania.
W ramach Kompasu Jutra w przedszkolach zakazaliśmy również wykorzystywania małych ekranów, czyli telefonów czy tabletów, do realizacji podstawy programowej. Naprawdę musimy opóźniać ten etap cyfrowej, nazwijmy to, inicjacji u dzieci, ponieważ naprawdę za wcześnie dostają ten pierwszy telefon do ręki. Czasami widzimy nawet dzieci w wózkach, które już mają ekran, na którym oglądają filmiki. Nie wolno tego robić. Realnie rzecz biorąc, szkodzimy w ten sposób.
Kolejnym elementem jest edukacja obywatelska. Pani poseł zadawała pytanie o radykalizację dzieci i młodzieży. Tam wspominamy o zagadnieniu radykalizacji. Myślę, że będziemy te zagadnienia jeszcze wzmacniać pod wpływem również tego, co ostatnio się wydarzyło.
Kolejnym elementem jest kwestia zdrowia psychicznego. W ciągu ostatnich kilku lat liczba psychologów i pedagogów w polskich szkołach wzrosła dwuipółkrotnie, o 154%. Co to nam daje? To powoduje, że młody człowiek przynajmniej wie, że na terenie szkoły jest osoba, u której może szukać pomocy. To też jest jeden z elementów.
Pracujemy też nad rozwiązaniami, które są o szerszym charakterze. Można powiedzieć, że jedno rozwiązanie nigdy nie pomoże. To jest duża sieć, to są, można powiedzieć, takie puzzle, które razem składane budują kwestię bezpieczeństwa. Jednym z tych puzzli miała być ustawa o DSA przygotowana przez Ministerstwo Cyfryzacji. Jednym z tych puzzli jest zakaz używania telefonów komórkowych w szkołach. Jednym z tych puzzli jest edukacja zdrowotna, edukacja medialna czy kwestia związana z radykalizmami na edukacji obywatelskiej. Kolejnym puzzlem w tej układance będzie ustawa o ograniczeniu dostępu do social mediów dzieciom do 15. roku życia.
Nad tym projektem wspólnie pracują Ministerstwo Cyfryzacji i Ministerstwo Edukacji Narodowej. Projekt już jest na takim etapie, że w najbliższym czasie trafi do konsultacji publicznych. Tak, uważamy, że media społecznościowe do 15. roku życia powinny być zakazane dla dzieci i młodzieży, bo po prostu to jest przestrzeń, w której nie ma żadnych zasad, w której algorytmy prowadzą dzieci do takich treści, z którymi nigdy nie powinny się spotkać.
Kolejnym elementem, który będziemy wprowadzać, jest kwestia ochrony wizerunku dzieci w przedszkolach i szkołach podstawowych. To rozwiązanie również jest już przygotowane prawnie, czeka na Zespół do spraw Programowania Prac Rządu.
Dla nas bezpieczeństwo dzieci jest najważniejsze. Szkoda, że nie dla wszystkich. Szkoda, że weto prezydenta Nawrockiego spowodowało, że nasze dzieci są jeszcze w dalszym ciągu bardzo zagrożone w Internecie przez treści, które powinny natychmiast z tego Internetu (Dzwonek) zniknąć. (Oklaski)