Wystąpienie w Sejmie · 17 listopada 2026

Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw (druki nr 3004 i 3252)

Mówi: Poseł Sprawozdawca Katarzyna Kierzek-Koperska (KO) · 69. posiedzenie Sejmu, punkt 4. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 3004, druk nr 3252

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Zmiany wprowadzone do ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, KRS, w latach 2014-2018 usprawniły funkcjonowanie rejestru, w tym dzięki wykorzystaniu narzędzi informatycznych. Doświadczenia związane ze stosowaniem tych przepisów wykazały jednak, że część rozwiązań nie zapewnia wystarczającej skuteczności, a prowadzone na ich podstawie postępowania nadmiernie obciążają sądy rejestrowe. Dotyczy to przede wszystkim egzekwowania obowiązku składania dokumentów finansowych oraz rozwiązywania i wykreślania z KRS-u podmiotów, które nie prowadzą już działalności.

Projektowana ustawa ma poprawić aktualność i wiarygodność danych rejestrowych, ograniczyć zbędne czynności i koszty postępowań oraz zwiększyć bezpieczeństwo obrotu. Służą temu zmiany w postępowaniach przymuszających i procedurze rozwiązania podmiotów bez likwidacji. Projekt określa zasady przechowywania papierowych dokumentów dotyczących podmiotu przed jego pierwszym wpisem do KRS-u. Do czasu rejestracji będą one gromadzone w zbiorze dokumentów danej sprawy, a następnie dołączane do właściwego zbioru dokumentów podmiotu. Doprecyzowano też reguły wydawania kopii i odpisów oraz sposób ograniczenia dostępności dokumentów. Dla ochrony prywatności i zachowania ograniczeń wynikających z przepisów szczególnych wyłączona zostanie powszechna dostępność informacji otrzymanych z Krajowego Rejestru Karnego.

Dotychczasowe postępowania przymuszające są pracochłonne i często nieskuteczne. Grzywny bywają nieegzekwowalne, zwłaszcza wobec podmiotów bez majątku i faktycznej aktywności. Według danych przywołanych w projekcie sprawy dotyczące niezłożenia dokumentów finansowych stanowią ok. 80% wszystkich postępowań przymuszających oraz ok. 1/3 niezakończonych spraw w sądach rejestrowych. Jednocześnie brak w KRS wyraźnej informacji, że podmiot ignoruje wezwania sądu, utrudnia kontrahentom ocenę jego wiarygodności.

Projekt doprecyzowuje, że zobowiązanym do złożenia wniosku lub dokumentów, a tym samym adresatem grzywny jest podmiot podlegający wpisowi do KRS, nie zaś automatycznie członkowie jego organów. Istotną nowością będzie ujawnianie w dziale 1 KRS wzmianki, że podmiot nie złożył wymaganych dokumentów finansowych mimo wezwania. Tego do tej pory nie było. Jedno wezwanie wskaże zarówno możliwość nałożenia grzywny, jak i wpisania wzmianki. Informacja ta, co jest istotne, będzie ostrzegać uczestników obrotu, a jednocześnie motywować do wykonania obowiązków.

Utrzymana pozostanie odpowiedzialność karna za niewykonanie obowiązku sprawozdawczego. Jeżeli przez rok od wpisania wzmianki podmiot nadal nie złoży kompletu dokumentów, możliwe będzie wszczęcie postępowania o jego rozwiązanie bez likwidacji, chyba że z akt wynika, iż prowadzi działalność lub posiada zbywalny majątek.

Obecna procedura usuwania z KRS nieaktywnych podmiotów jest długotrwała, kosztowna i niejednolicie stosowana. Sądowi trudno bowiem mieć całkowitą pewność, że podmiot nie posiada majątku i nie prowadzi działalności, a informacje uzyskiwane od organów publicznych bywają niepełne.

Projekt porządkuje postępowanie dowodowe. Co do zasady sąd będzie występował o dane do właściwego naczelnika urzędu skarbowego i ZUS oraz sprawdzał KRS, księgi wieczyste, rejestr zastawów i centralną ewidencję pojazdów. Organy mają udzielać informacji i przekazywać dokumenty dotyczące majątku oraz faktycznej aktywności podmiotu. Przewiduje się domniemanie, że podmiot nie posiada zbywalnego majątku i nie prowadzi działalności, jeśli w ciągu 2 miesięcy od ogłoszenia o wszczęciu postępowania nie wykaże okoliczności przeciwnych, a nie wynikają one z zebranych danych ani informacji osób trzecich.

Wykorzystując istniejący moduł identyfikacji użytkowników systemów sądowych, projekt wprowadza też konta podmiotów podlegających wpisowi do KRS. Konto ma służyć zarówno do składania wniosków i pism, jak i odbioru korespondencji. Jeżeli podmiot nie ma konta, wraz z wnioskiem o wpis lub zmianę wpisu będzie musiał podać dane pozwalające je utworzyć. Postępowania dotyczące rejestru przedsiębiorców i rejestru stowarzyszeń, wszczynane zarówno na wniosek, jak i z urzędu, będą prowadzone w systemie teleinformatycznym. Aby ograniczyć rejestrowanie fikcyjnych siedzib, projekt nakłada obowiązek posiadania tytułu prawnego do korzystania z lokalu lub nieruchomości wskazanej jako adres podmiotu oraz dołączenia dokumentu potwierdzającego ten tytuł do wniosku o wpis lub zmianę adresu.

Projekt doprecyzowuje również oświadczenia dotyczące statusu cudzoziemca przy nabywaniu lub obejmowaniu udziałów, akcji bądź ogółu praw i obowiązków oraz praw spółki do nieruchomości w Polsce. Co do zasady, do postępowań wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy stosowane będą dotychczasowe regulacje z wyjątkiem trwających postępowań przymuszających. Dziękuję. (Oklaski)

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Katarzyna Kierzek-Koperska