Wystąpienie w Sejmie · 17 listopada 2026

Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw

Mówi: Poseł Katarzyna Ueberhan (tekst niewygłoszony) (Lewica) · 69. posiedzenie Sejmu, punkt 4. porządku obrad

Stanowisko

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu Lewicy wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw z druku sejmowego nr 3004 i sprawozdania komisji z druku nr 3252.

Pozytywnie należy ocenić rozwiązania wzmacniające wiarygodność Krajowego Rejestru Sądowego. Szczególnie potrzebna jest czytelna informacja, że dany podmiot nie złożył dokumentów finansowych mimo wezwania sądu. Taka wzmianka pomoże ocenić rzetelność potencjalnego kontrahenta. Przejrzystość obrotu służy również pracownikom, konsumentom i drobnym przedsiębiorcom. Co ważne, wpis będzie poprzedzony wezwaniem do wykonania obowiązku, a po uzupełnieniu wszystkich zaległości wzmianka ma być wykreślana z urzędu. Łączy to przejrzystość z możliwością naprawienia uchybienia.

Pozytywnie należy też ocenić ograniczenie powtarzających się bezskutecznych postępowań przymuszających. Odstąpienie od nakładania grzywien, których wyegzekwowanie może okazać się niemożliwe, powinno pozwolić lepiej wykorzystać pracę sądów. Odpowiedzialność za niezłożenie dokumentów finansowych pozostaje zachowana. Po wpisaniu wzmianki sąd będzie zawiadamiał właściwy organ o podejrzeniu popełnienia czynu zabronionego. Uproszczenie procedury powinno zwiększać skuteczność egzekwowania obowiązków oraz ograniczać niecelowe wydatki publiczne.

Na poparcie zasługuje też uporządkowanie procedury rozwiązywania podmiotów, które nie prowadzą działalności i nie mają zbywalnego majątku. Zastosowanie domniemania wymaga jednak rzeczywistego sprawdzenia dostępnych informacji, w tym danych urzędów skarbowych, ZUS i rejestrów publicznych. Za właściwe uznać należy wprowadzone zabezpieczenie w sprawach już trwających: zastosowanie nowego domniemania powiązano z ponownym wezwaniem podmiotu i pouczeniem o jego skutkach. To ważne dla zapewnienia zainteresowanym możliwości przedstawienia swojego stanowiska i ochrony praw wierzycieli.

Szczególnej uwagi wymaga praktyczna dostępność elektronicznej komunikacji z sądem. Zasady dotyczące kont podmiotów i doręczeń obejmują także stowarzyszenia i fundacje. W załączonych uwagach Sądu Apelacyjnego w Poznaniu wskazano na ograniczone środki tych organizacji i trudności ich przedstawicieli w korzystaniu z systemów informatycznych. Sprawne dopełnienie obowiązków rejestrowych powinno być możliwe również bez opłacania profesjonalnej obsługi. Potrzebne są bezpłatne szkolenia, pomoc techniczna i proste instrukcje. Ma to szczególne znaczenie wobec możliwości pozostawienia pisma w aktach ze skutkiem doręczenia, jeżeli prawidłowo pouczony podmiot nie założy konta.

Poprzeć należy rozwiązania wspierające ochronę prywatności osób, których dane trafiają do akt rejestrowych. Słuszne jest wyłączenie powszechnego dostępu do informacji otrzymanych z Krajowego Rejestru Karnego. Jednocześnie obowiązek przygotowywania wyciągów dokumentów z pominięciem danych chronionych musi być zrozumiały dla wnioskodawców. Uwagi zgłoszone podczas opiniowania wskazują na ryzyko rozbieżnych praktyk sądów. Potrzebne są jednolite wskazówki i przykłady, które pomogą prawidłowo chronić dane przy zachowaniu dostępu do informacji niezbędnych dla bezpieczeństwa obrotu.

Za uzasadniony uznać należy też obowiązek wykazania tytułu prawnego do lokalu wskazanego jako siedziba, co wyeliminuje ryzyko rejestrowania spółek pod cudzym adresem, choć, co do zasady, wystarczy elektroniczna kopia dokumentu, bez konieczności dosyłania papierowego oryginału, co jest rozwiązaniem słusznym, bo wymóg służący rzetelności rejestru powinien być możliwie prosty do wykonania.

Większość przepisów ma obowiązywać od dnia 1 października 2027 r., a nowe wzmianki dotyczące niezłożenia dokumentów finansowych - od dnia 1 października 2028 r. To czas do wykorzystania na sprawdzenie systemów i przygotowanie użytkowników. Przewidziana w dokumentacji możliwość oceny efektów to czas na zbadanie liczby zwracanych wniosków oraz trudności zgłaszanych przez organizacje społeczne. O skuteczności zmian powinny świadczyć zarówno krótsze postępowania, jak i rzeczywista możliwość samodzielnego załatwienia sprawy przez obywateli.

Z uwagi na powyższe i na to, że są to dobre, słuszne i oczekiwane zmiany, klub Lewicy popiera niniejsze przedłożenie. Dziękuję.

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Katarzyna Ueberhan