Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pragnę dziś oddać hołd wybitnemu Polakowi romskiego pochodzenia - Edwardowi Dębickiemu z Gorzowa Wielkopolskiego. Ten niezwykły człowiek, urodzony w cygańskim taborze, poświęcił życie zachowaniu kultury romskiej w najpiękniejszy i najbardziej naturalny z wszystkich sposobów: poprzez żywe pielęgnowanie pamięci jako ˝kustosz cygańskiej tradycji˝.
Edward Dębicki to legenda kulturalnego życia Gorzowa, a jednocześnie osoba niezwykle skromna: honorowy obywatel miasta, honorowy obywatel województwa lubuskiego, za swoje zasługi odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Złotym Medalem ˝Zasłużony Kulturze Gloria Artis˝.
Wspominam tę postać z tego miejsca nie bez powodu. W roku obecnym obchodzi on wspaniały jubileusz 90. urodzin, zaś założony przez niego Cygański Teatr Muzyczny Terno świętuje 70-lecie swojej działalności.
Przez ponad te wszystkie lata Edward Dębicki z niezwykłą pasją ocalał od zapomnienia pieśni, tańce i tradycje swojego ludu. Jednocześnie budował mosty między społecznością romską a resztą Polski. Jego zespół koncertował na największych scenach świata, zyskując międzynarodowe uznanie i pokazując piękno romskiej kultury. Edward Dębicki udowodnił, że tożsamość romska może być powodem do dumy i źródłem kulturowego bogactwa Polski. Sam był kreatorem zjawiska daleko wykraczającego poza zamierzone ramy: corocznego festiwalu Romane Dyvesa w Gorzowie, wydarzenia w swojej kategorii rangi światowej.
Jego działalność to nie tylko sztuka, ale też lekcja tolerancji i wzajemnego szacunku. Pamiętajmy o jego spuściźnie i doceniajmy wkład społeczności romskiej w naszą wspólną kulturę. Dziękuję za uwagę.