Wystąpienie w Sejmie · 17 listopada 2026

Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo upadłościowe, ustawy - Prawo restrukturyzacyjne oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (druki nr 3085 i 3280)

Mówi: Poseł Krzysztof Szczucki (tekst niewygłoszony) (RozwojPlus) · 69. posiedzenie Sejmu, punkt 3. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 3085, druk nr 3280

Stanowisko

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Rozwój Plus przedstawiam stanowisko wobec sprawozdania Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo upadłościowe, ustawy - Prawo restrukturyzacyjne oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Zadłużonych.

Upadłość konsumencka nie jest już w Polsce instytucją niszową. Korzystają z niej co roku dziesiątki tysięcy ludzi, a sądy upadłościowe mają coraz więcej spraw. Dobrze więc, że projekt upraszcza procedurę. Wiele zaproponowanych w nim rozwiązań popieramy.

Po pierwsze, zobowiązania będą umarzane z mocy prawa po wykonaniu planu spłaty. Sąd nie będzie już wydawał kolejnego postanowienia. Zamiast tego w obwieszczeniu pojawi się konkretna data umorzenia, a do tego dnia nie będzie można wszcząć egzekucji. Dłużnik zyskuje pewność, a sądy mają mniej pracy.

Po drugie, projekt nagradza uczciwość. Kto spłaci wierzycieli wcześniej, będzie mógł skrócić plan nawet o połowę. Jeżeli ktoś trwale i nie z własnej winy nie jest w stanie spłacać długów, sąd będzie mógł uchylić plan i umorzyć zobowiązania.

Po trzecie, koszty postępowania staną się przewidywalne. Wynagrodzenie syndyka w upadłości konsumenckiej zostaje powiązane z przeciętnym wynagrodzeniem. Sąd będzie mógł je obniżyć albo podwyższyć, zależnie od tego, ile syndyk rzeczywiście pracował.

Po czwarte, czynności techniczne, takie jak obwieszczenia i informacje o prawomocności, przejmą asystenci i sekretariat. Sędzia ma sądzić, a nie zajmować się obsługą systemu.

Mamy jednak także zastrzeżenia i chcemy je wyraźnie nazwać. Pierwsze dotyczy tego, że ciężar kontroli przesuwa się na wierzycieli. Sąd nie będzie już uchylał planu z urzędu ani sprawdzał z urzędu sprawozdań upadłego. Samo niezłożenie sprawozdania w terminie przestaje być podstawą uchylenia planu. Oddłużenie ma być drugą szansą dla uczciwego dłużnika, a nie sposobem na pozbycie się długów. Wierzycielem często jest drobny przedsiębiorca albo osoba prywatna, która nie ma możliwości, by przez lata pilnować akt sprawy. Obciążenie upadłego kosztami w razie oddalenia wniosku wierzyciela to sankcja zbyt słaba. Dlatego zgłaszamy poprawkę: sąd powinien móc działać z urzędu przynajmniej wtedy, gdy upadły nie złożył sprawozdania.

Drugie zastrzeżenie dotyczy likwidacji skargi kasacyjnej w sprawach planu spłaty. Rozumiemy, że chodzi o szybkość, i doceniamy, że zażalenia będzie rozpoznawał skład trzech sędziów sądu drugiej instancji. Orzecznictwo w tej dziedzinie wciąż jednak bywa rozbieżne. Bez Sądu Najwyższego grozi nam sytuacja, w której standardy będą zależały od tego, w jakim mieście toczy się sprawa. Oczekujemy od rządu odpowiedzi, jak zapewni jednolitość orzecznictwa.

Trzecie zastrzeżenie dotyczy finansów publicznych. Zaliczki na koszty postępowania i część wynagrodzeń syndyków będą tymczasowo wypłacane ze Skarbu Państwa. Chcemy wiedzieć, ile to będzie kosztować i w jaki sposób te pieniądze będą odzyskiwane.

Wysoka Izbo! Państwo powinno pomagać uczciwemu dłużnikowi wyjść z pętli zadłużenia. Nie może jednak tracić z oczu wierzyciela, bo wierzyciel też jest obywatelem, a często przedsiębiorcą, który sam ma zobowiązania. Klub Rozwój Plus popiera kierunek tej nowelizacji i co do zasady poprze projekt. Liczymy, że nasze uwagi zostaną potraktowane poważnie. Dziękuję bardzo.

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Krzysztof Szczucki