Wystąpienie w Sejmie · 17 listopada 2026

Sprawozdanie Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o rejestracji jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 m oraz ustawy o bezpieczeństwie morskim (druki nr 2995 i 3220)

Mówi: Poseł Krzysztof Szymański (Konfederacja) · 69. posiedzenie Sejmu, punkt 10. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 2995, druk nr 3220

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Przyjęta niecałą dekadę temu ustawa doprowadziła do powstania jednego z najbardziej atrakcyjnych rejestrów jachtów na świecie. Pod polską banderą pływa dziś ponad 112 tys. jednostek zarejestrowanych w systemie REJA24. Sam fakt, że zagraniczni armatorzy chętnie wybierają polską banderę, nie jest zjawiskiem negatywnym. Mam nadzieję, że wszyscy się co do tego zgadzamy. Problem pojawia się wówczas, gdy państwo polskie nie jest w stanie skutecznie wywiązywać się z obowiązków państwa bandery.

W toku prac komisji otrzymaliśmy od ministerstwa informacje dotyczące wykorzystywania jednostek pod polską banderą do przemytu narkotyków. Od 2022 r. potwierdzono udział w tym procederze co najmniej 30 jednostek ze 112 tys. W zaledwie jednym przypadku zidentyfikowano polskiego właściciela lub armatora. Z kolei spośród 159 jednostek odnotowanych w sprawach międzynarodowego centrum zwalczania przemytu narkotyków drogą morską tylko trzy miały polskich właścicieli. Na żadnej z 17 zajętych jednostek nie znajdował się obywatel Polski. Nie bagatelizuję tego zagrożenia. Natomiast państwo polskie nie może pozwolić, aby jego bandera stanowiła narzędzie ułatwiające działalność międzynarodowych grup przestępczych.

Panie Ministrze! Czym innym jest uszczelnienie rejestru, a czym innym zwiększanie obciążeń finansowych polskich obywateli. Dotychczasowa opłata rejestracyjna wynosiła 80 zł. Zgodnie z zapowiedziami ministerstwa dla polskich właścicieli ma ona wzrosnąć do 200 zł lub 400 zł. Dodatkowo pojawi się obowiązek odpłatnego potwierdzania ważności dokumentu rejestracyjnego co 5 lat. W przypadku problemu generowanego w zdecydowanej większości przez podmioty zagraniczne dodatkowe koszty poniosą również polscy żeglarze. Rozumiem potrzebę utrzymywania aktualności danych w rejestrze. Dlaczego jednak polski obywatel ma płacić państwu za potwierdzenie, że dane, które państwo już posiada, nie uległy zmianie? Co więcej, zapowiadane przez ministerstwo wysokości opłat nie zostały zagwarantowane w tej ustawie. Ustawowy limit jest wielokrotnie wyższy. Opłata administracyjna nie powinna stawać się instrumentem fiskalnym państwa.

Wysoka Izbo! W toku prac komisji Biuro Legislacyjne przedstawiło wiele istotnych zastrzeżeń prawnych, które nie zostały w pełni uwzględnione. Pomimo przyjęcia poprawki określającej przesłanki negatywnego wyniku przeglądu wstępnego nadal nie przewidziano odrębnego trybu jego zakwestionowania. Nie ustanowiono również szczegółowych zasad ustalania wysokości opłat za przeglądy ani obowiązku publikowania ich cenników. Jeżeli państwo nakłada na obywatela lub przedsiębiorcę obowiązek nabycia określonej usługi, to powinno zapewnić przejrzystość jej kosztów oraz odpowiednie gwarancje proceduralne. Ponadto każda regulacja nakładająca na obywateli nowe obowiązki powinna służyć osiągnięciu jasno określonych i mierzalnych celów. Dlatego już na etapie stanowienia prawa powinniśmy wiedzieć, jakie rezultaty zamierzamy osiągnąć i w jaki sposób będziemy je weryfikować.

Panie Ministrze! Według jakich mierników będziecie oceniać skuteczność tej nowelizacji? Czy będzie to spadek liczby przestępstw, poprawa aktualności danych czy może po prostu spadek liczby zagranicznych jednostek pod polską banderą? Oczekuję, że ministerstwo dokona oceny rzeczywistych skutków tej ustawy. Samo zwiększenie liczby obowiązków, kontroli i opłat nie jest bowiem miarą skuteczności państwa.

Wysoka Izbo! Konfederacja opowiada się za państwem, które skutecznie egzekwuje swoje prawa, dba o bezpieczeństwo narodowe i chroni reputację polskiej bandery, ale jednocześnie nie nakłada na własnych obywateli nieuzasadnionych ciężarów administracyjnych i finansowych. Powinniśmy dążyć do tego, aby polska bandera była jednocześnie bezpieczna i wiarygodna, ale również konkurencyjna. Nie likwidujmy atutów polskiego rejestru, ale wyeliminujmy jego słabości. Dziękuję.

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Krzysztof Szymański