Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Podczas pierwszego czytania projektu nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o portach i przystaniach morskich zwracaliśmy uwagę na zagrożenia związane ze zmianą zasad finansowania inwestycji w polskich portach morskich. Chciałbym zatem skoncentrować się na kilku kwestiach, które z punktu widzenia interesu polskiej gospodarki morskiej mają zasadnicze znaczenie.
Pierwsza kwestia to rzeczywiste skutki ekonomiczne tej nowelizacji. Dotychczasowy mechanizm zwolnienia podatkowego umożliwiał zarządom portów akumulowanie kapitału na potrzeby przyszłych inwestycji. Projektowana ustawa wiąże natomiast wysokość zwolnienia podatkowego z wydatkami poniesionymi w konkretnym roku podatkowym. Musimy pamiętać, że procesy inwestycyjne w portach morskich charakteryzują się zarówno ogromną kapitałochłonnością, jak i wieloletnim okresem przygotowania oraz realizacji. Wysokość dochodów osiąganych przez zarządy portów w poszczególnych latach nie musi zatem odpowiadać harmonogramowi ponoszenia wydatków inwestycyjnych. Może dojść do sytuacji, w której zarząd portu osiągnie wysokie dochody w roku przygotowywania inwestycji, ale będzie musiał zapłacić od nich podatek, ponieważ zasadnicze wydatki inwestycyjne przypadną dopiero na kolejne lata. Czy w takim przypadku nie dojdzie do uszczuplenia kapitału, który mógłby zostać przeznaczony na realizację tej inwestycji?
Panie Ministrze! Podczas pierwszego czytania zapewnił pan, że w wyniku tej nowelizacji polskie porty nie stracą środków na inwestycje. Chcielibyśmy, aby to zapewnienie znalazło potwierdzenie w konkretnych danych. Czy ministerstwo przeprowadziło symulację wysokości zwolnienia podatkowego według nowych zasad na podstawie rzeczywistych wyników finansowych i wydatków inwestycyjnych poszczególnych zarządów portów z ostatnich kilku lat? Jeśli tak, oczekujemy przedstawienia wyników tych symulacji.
Druga kwestia dotyczy uzgodnień z Komisją Europejską. Jako Konfederacja konsekwentnie opowiadamy się za zachowaniem możliwie szerokiej autonomii państwa polskiego w kształtowaniu własnej polityki gospodarczej i podatkowej. Nie uważamy za właściwy kierunek, w którym państwo polskie ma coraz mniej swobody w doborze instrumentów wspierających rozwój własnej strategicznej infrastruktury. Polskie porty funkcjonują w warunkach międzynarodowej konkurencji. Państwo polskie powinno dysponować instrumentami pozwalającymi im skutecznie konkurować z największymi portami europejskimi. Skoro jednak rząd zdecydował się na zmianę krajowych przepisów w następstwie zastrzeżeń Komisji Europejskiej, to oczekujemy, że w zamian uzyska rzeczywiste bezpieczeństwo prawne dla polskich portów.
Z uzasadnienia projektu ustawy wynika, że istnieje ryzyko dochodzenia zwrotu korzyści podatkowych uzyskanych przez zarządy portów nawet od 2007 r. Mówimy zatem o potencjalnie bardzo poważnych zobowiązaniach finansowych. Czy poczynione uzgodnienia gwarantują nie tylko zgodność przyszłych zwolnień podatkowych z prawem unijnym, ale również odstąpienie przez Komisję Europejską od dochodzenia zwrotu korzyści podatkowych uzyskanych przez polskie porty w latach ubiegłych? Czy ministerstwo dysponuje pisemnym stanowiskiem Komisji Europejskiej w tej sprawie? Dostosowanie polskiego prawa do oczekiwań Komisji Europejskiej przy jednoczesnym pozostawieniu ryzyka zwrotu historycznych zwolnień podatkowych byłoby bowiem rozwiązaniem dalece niesatysfakcjonującym.
Wreszcie ostatnia kwestia, czyli ocena skuteczności tej nowelizacji. Panie ministrze, według jakich mierników ministerstwo zamierza oceniać efekty funkcjonowania nowych przepisów? Czy będzie to wysokość uzyskanych zwolnień podatkowych, wartość nakładów inwestycyjnych czy zdolność zarządów portów do finansowania inwestycji ze środków własnych? Oczekujemy, że Ministerstwo Infrastruktury dokona oceny rzeczywistych skutków finansowych tej nowelizacji po pierwszym pełnym roku jej obowiązywania i przedstawi wyniki tej oceny Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej. Chcemy bowiem mieć pewność, że dostosowując polskie prawo do oczekiwań Komisji Europejskiej, nie osłabiamy potencjału rozwojowego polskiej gospodarki morskiej. Miarą sukcesu tej nowelizacji nie będzie bowiem zadowolenie Komisji Europejskiej, lecz będzie nią zdolność polskich portów (Dzwonek) do finansowania swojego rozwoju i skutecznego konkurowania na europejskim rynku. Dziękuję. (Oklaski)