Wystąpienie w Sejmie · 20 listopada 2025

Sprawozdanie Komisji Edukacji i Nauki o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1807 i 1917)

Mówi: Poseł Lidia Czechak (PiS) · 45. posiedzenie Sejmu, punkt 25. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 1807, druk nr 1917

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ja również mam kilka pytań odnośnie do rządowego projektu ustawy o NCBR oraz instytutów badawczych. Oczywiście pierwsze, dlaczego rząd proponuje zwiększenie wpływu ministra na powoływanie i odwoływanie kierownictwa instytutów badawczych oraz organów nadzorowanych przez NCBR, co oznacza pełne upaństwowienie nadzoru kosztem autonomii tego instytutu. Jakie zabezpieczenia przewidziano, aby przeciwdziałać ryzyku upolitycznienia NCBR i instytutów badawczych? Czy przewidziano jakiekolwiek mechanizmy kontroli społecznej, może środowiska naukowego? Z jakiego powodu rezygnuje się z konkursowego trybu wyboru dyrektorów lub go ogranicza? Czy nie stwarza to pola do mianowania osób bez doświadczenia naukowego lub wdrożeniowego? Jakie będą minimalne kwalifikacje, które będzie musiał spełniać dyrektor instytutu po wejściu w życie ustawy? Czy te wymogi nie są jednak paradoksalnie niższe odnośnie do tych, które dzisiaj musiały być spełnione? Jakie problemy funkcjonowania NCBR rząd chce rozwiązać tak naprawdę tą ustawą? Co takiego tam się wydarzyło, że nagle minister będzie musiał decydować o powoływaniu dyrektorów?

(Poseł Bożena Lisowska: 45 zarzutów się wydarzyło za waszych czasów.)

Mam pytanie: Czy projekty przewidują usprawnienie procesu grantowego i skrócenie procedur konkursowych? (Dzwonek) Jeśli nie, dlaczego zmiany koncentrują się wyłącznie na obsadzie stanowisk? (Oklaski)

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Lidia Czechak