Wystąpienie w Sejmie · 8 stycznia 2026

Sprawozdanie Komisji Mniejszości Narodowych i Etnicznych o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1346 i 1988)

Mówi: Poseł Lidia Czechak (PiS) · 49. posiedzenie Sejmu, punkt 3. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 1346, druk nr 1988

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam również trzy pytania dotyczące tego projektu ustawy. One wynikają typowo z uzasadnienia tej ustawy. W uzasadnieniu wprost pada teza, że językiem regionalnym staje się lekt, który za takowy uzna władza ustawodawcza, a narzędzia językoznawcze są tylko pomocnicze.

Jakie obiektywne, sprawdzalne kryteria, np. stopień kodyfikacji, standard edukacyjny, stabilność normy oraz zasięg użycia, projekt przyjmuje wprost w ustawie, aby decyzja nie była precedensem czysto politycznym i nie otworzyła drogi do arbitralnych wniosków kolejnych grup? Po co wyróżniać śląski ustawą, jeśli uzasadnienie sprowadza się głównie do prestiżu i dobrostanu? Czy to wystarcza do tworzenia uprawnień publicznych? Jak projektodawcy uzasadniają, że motywy prestiżowo-tożsamościowe są wystarczającą podstawą do zmian systemowych w prawie w komisji wspólnej zamiast rozwiązań neutralnych i równych dla wszystkich regionów? I trzecie, ostatnie pytanie: Jak państwo ma działać praktycznie, jak norma śląskiego będzie podstawą w edukacji i administracji, skoro sami w uzasadnieniu (Dzwonek) mówicie o ciągłej weryfikacji i kodyfikacji? W uzasadnieniu przyznajecie państwo, że kodyfikacja podlega dalszym regulacjom, a standardyzacja ma się nasilić dopiero po nadaniu statusu.

Wicemarszałek Dorota Niedziela:

Dziękuję, pani poseł.

Poseł Lidia Czechak:

Jakie mechanizmy przewiduje projekt, aby uniknąć chaosu? Kto i w jakim trybie zatwierdza normę?

Wicemarszałek Dorota Niedziela:

Dziękuję bardzo, pani poseł.

Poseł Lidia Czechak:

Jak zapewnić jednolitość w szkołach i urzędach przy istniejących...

(Wicemarszałek wyłącza mikrofon, poseł przemawia przy wyłączonym mikrofonie, oklaski)

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Lidia Czechak