Wystąpienie w Sejmie · 5 listopada 2026

Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy (druk nr 2705) (łączna debata nad 2 punktami)

Mówi: Poseł Lidia Czechak (tekst niewygłoszony) (PiS) · 68. posiedzenie Sejmu

Dotyczy: druk nr 2705

Pytania

Mam dwa pytania do projektu ustawy z druku nr 2705.

1. Panie Ministrze! Jednym z fundamentów demokratycznego państwa jest uczciwość wyborów i społeczna kontrola nad ich przebiegiem. W uzasadnieniu projektu wskazano na problem tzw. komitetów widm, które mimo niezarejestrowania kandydatów w danym okręgu mogą uczestniczyć w obsadzaniu komisji wyborczych. Projekt zakłada powiązanie prawa zgłaszania członków obwodowych komisji wyborczych z faktycznym udziałem komitetu w wyborach na danym obszarze.

Czy Państwowa Komisja Wyborcza dysponuje danymi, ile takich przypadków wystąpiło podczas ostatnich wyborów parlamentarnych, samorządowych i prezydenckich? Czy przeprowadzono analizę, w ilu komisjach osoby zgłoszone przez komitety nieuczestniczące w rywalizacji wyborczej stanowiły większość składu? Jakie konkretne mechanizmy mają zagwarantować, że nowe przepisy rzeczywiście zwiększą transparentność wyborów, a nie doprowadzą do ograniczenia możliwości społecznej kontroli procesu wyborczego?

2. Panie Ministrze! Projekt przewiduje zmianę zasad powoływania terytorialnych i obwodowych komisji wyborczych oraz publiczne losowanie w przypadku zgłoszenia większej liczby kandydatów niż liczba dostępnych miejsc. W uzasadnieniu podkreślono potrzebę odejścia od uprzywilejowania określonych komitetów partyjnych na rzecz rozwiązań związanych z faktycznym udziałem w wyborach.

Czy projekt zapewni rzeczywiście równe zasady uczestnictwa w komisjach wyborczych wszystkim komitetom, niezależnie od ich wielkości, zaplecza politycznego i wcześniejszych wyników wyborczych? W jaki sposób zostanie zagwarantowana pełna jawność losowania oraz możliwość jego kontroli przez przedstawicieli wszystkich zainteresowanych komitetów? Czy przewidziano skuteczną procedurę odwoławczą w przypadku nieprawidłowego pominięcia kandydata do komisji? Bo zaufanie obywateli do wyborów wymaga nie tylko uczciwego liczenia głosów, ale również bezstronnych i przejrzystych zasad powoływania osób odpowiedzialnych za ich liczenie.

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Lidia Czechak