Pani Marszałkini! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Koalicji Obywatelskiej przedstawić stanowisko dotyczące zmiany zapisów Kodeksu postępowania karnego, druk nr 2372.
Projektowana zmiana ma na celu wprowadzenie do ustawy - Kodeks postępowania karnego sądowej kontroli decyzji prokuratora w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu pełnomocnika osoby niebędącej stroną. Obecnie zgodnie z brzmieniem art. 87 § 2 osoba niebędąca stroną może ustanowić pełnomocnika w toczącym się postępowaniu, jeżeli wymaga tego jej interes prawny. Art. 87 § 3 pozwala, aby prokurator w postępowaniu przygotowawczym mógł odmówić wyrażenia zgody na udział pełnomocnika, jeśli uzna, że nie wymaga tego interes prawny osoby niebędącej stroną. Zażalenie na decyzję prokuratora, o której mowa w art. 87 § 3, podlega zaskarżeniu do prokuratora będącego jego zwierzchnikiem. To budziło bardzo poważne zastrzeżenia rzecznika praw obywatelskich, a Naczelna Rada Adwokacka nawet wnioskowała o wycofanie tego zapisu.
Z posiadanych danych wynika, że prokuratorzy sporadycznie korzystają z tego przepisu, w związku z czym rezygnacja z tego przepisu nie jest konieczna, natomiast zasadne jest wprowadzenie sądowej kontroli decyzji prokuratora. Przeciwko całkowitej rezygnacji z zapisu dopuszczającego odmowę udziału pełnomocnika przemawia fakt, że w aktach sprawy mogą znajdować się informacje tajne bądź ściśle tajne, co wymaga ograniczenia liczby osób uczestniczących w postępowaniu. Mogą to być również ograniczenia wynikające z postępowań prowadzonych w sprawach zagrożenia bezpieczeństwa państwa czy obywateli.
W związku z tym projekt zakłada w pierwszej kolejności rozpoznanie zażalenia przez sąd, następnie zakreślenie sądowi 7-dniowego terminu rozpoznania zażalenia, a także aby postanowienie prokuratora wydane na podstawie art. 87 § 3 wykonane było po jego uprawomocnieniu z wyjątkiem dotyczącym czynności niecierpiących złoki albo ważnego interesu śledztwa. W ustawie z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy w art. 2 przewidziano zmianę wynikową, która w art. 122 ust. 1 pkt 1 odsyła do pojęcia ˝prokurator˝, przez którego na gruncie tej ustawy rozumie się finansowy organ postępowania przygotowawczego. Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska popiera wprowadzenie zaproponowanych zmian.