Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 60. rocznicy orędzia pojednania, wystosowanego przez polski episkopat do episkopatu Niemiec (druki nr 2008 i 2022)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! List biskupów zaistniał z okazji milenium chrztu Polski. Prócz znanych słów o przebaczeniu biskupi wskazali cierpienia, których doznaliśmy od Niemców. Polska ręka spotkała się wtedy z chłodem po stronie niemieckiej. W uchwale to pomijacie, pisząc ją z pozycji klęczącej. Rozczarowani niemiecką reakcją byli i autor listu bp Kominek, i kard. Wyszyński. Parę lat temu biskupów niemieckich naszła refleksja o winie, o wstydzie, o milczeniu, które trwało zbyt długo. To ważne, ale o tym też nie piszecie. Szokujące dla mnie było wystąpienie PO. Prawdziwe pojednanie narodów, państwo posłowie, nie rodzi się z uznania, że to było dawno, więc po co do tego wracać, wymaga prawdy. To była niemiecka agresja i cierpienie Polaków, które przez dziesięciolecia nie znalazło należytego zainteresowania po stronie Niemców. Nie ma miejsca na widzianą w wykonaniu obecnego rządu 13 grudnia uległość. Bez wezwania Niemców do rozliczenia się z tych krzywd, również finansowego, będzie tylko zakłamanie i lekceważenie. Tylko prawda rodzi skruchę. Skrucha rodzi chęć naprawienia win, a zadośćuczynienie (Dzwonek) otwiera drogę do prawdziwego pojednania i uczciwych relacji, z godnością. (Oklaski)