Dziękuję bardzo.
Panie Marszałku! Szanowni Państwo! Posłanki i Posłowie! Przede wszystkim chciałem podziękować za wywołanie tego tematu i za tę debatę, bo uznaję, że jest to poważna kwestia.
Myślę, że dobrze się stało, że może poza jedną lub dwoma wypowiedziami ustaliliśmy, jeśli chodzi o imponderabilia, polski interes narodowy, że tak, powinniśmy wspierać Ukrainę.
(Poseł Witold Tumanowicz: Niebezwarunkowo.)
O jednym z tych wyjątków będę za chwilę mówił. Po drugie, tak, zgadzamy się, że warunki tej pomocy powinny być określone i jasne. Natomiast za chwilę przedstawię państwu informacje i udowodnię, że przesadzacie państwo z kosztami, a zwłaszcza z rachunkiem kosztów i zysków.
(Poseł Witold Tumanowicz: Ale my ich nie znamy. Właśnie o to chodzi.)
Mogę, panie pośle? Dziękuję.
Otóż zacznę od tego, że z tych 90 mld przyznanych Ukrainie w zeszłym roku, które zaczęliśmy przyznawać Ukrainie w pierwszej połowie tego roku, na razie my jako Unia Europejska i Polska nie zapłaciliśmy nic. Co spłacamy? Chciałbym, żebyście państwo, zwłaszcza z dawnej koalicji rządzącej, z PiS-u, o tym mówili, a jeśli o tym nie wiecie, żebyście z tym się zapoznali. W roku 2022 Unia Europejska przyznała tzw. macro-financial assistance, czyli unijną pomoc makrofinansową, w wysokości 18 mld euro, z której to odsetki dla Polski w latach 2024-2027 wynoszą 115 mln euro, czyli spłacamy rocznie jeszcze w tym roku i w przyszłym roku 28 mln euro. To są na razie jedyne pieniądze, które ze wspólnych zobowiązań spłacamy.
Otóż chcę państwu powiedzieć, że prawdopodobnie dokładnie takie same zobowiązania proporcjonalnie będziemy spłacać z tych pożyczek, o których teraz mówimy. Z pożyczki udzielonej w zeszłym roku, czyli 90 mld, będziemy spłacać... Jak mówię, to jest szacowane, bo oczywiście szereg czynników nie jest jeszcze znanych, ta spłata zacznie się dopiero w 2028 r., ale na Polskę, jeśli chodzi o odsetki, przypadnie ok. 550 mln euro, czyli ok. 80 mln euro rocznie. Jeśli wszyscy się zgadzamy - albo prawie wszyscy, bo o tym jednym wyjątku zaraz chciałbym coś powiedzieć - że w naszym interesie jest to, żeby wojsko ukraińskie i państwo ukraińskie broniło się przed agresywną Rosją, to naprawdę nie jest to jakiś ogromny i przesadny koszt.
Jeszcze raz to powiem, bo kilkoro z państwa, zwłaszcza państwa posłów z PiS-u, mówiło, za co też dziękuję, że należy wykorzystać zamrożone rosyjskie aktywa. Pierwsza uwaga: tak samo należało je wykorzystywać, kiedy państwo rządziliście przez pierwsze prawie 2 lata pełnoskalowej rosyjskiej inwazji. I też to nie do końca się udawało. Teraz jesteśmy najbliżej tego, żeby taka decyzja została w Unii Europejskiej podjęta. Ci, którzy to hamują, to wcale nie są znowu wspomniani przez kilkoro pań i panów posłów Niemcy, tylko najbardziej oponuje, co nie jest wiedzą tajemną, tylko publicznie dostępną, Belgia, która ma proporcjonalnie największą część tych zagrożonych rosyjskich aktywów, a Rosja wprost grozi Belgii różnymi rzeczami, jeśli to zostanie użyte.
Chciałbym jednak bardzo jasno powiedzieć, że do tej pory część zysków z tych zamrożonych aktywów użyto w jednej z pożyczek dla Ukrainy, aczkolwiek nie unijnej, tylko pożyczki G7 w 2023 r. Jeśli chodzi o 50 mld zamrożonych rosyjskich aktywów w państwach G7, m.in. w USA, Kanadzie, Japonii czy Wielkiej Brytanii, odsetki wynikające z operowania tym kapitałem idą na wsparcie Ukrainy, co nas wszystkich, jak myślę, satysfakcjonuje. Do tego rozwiązania unijnego dążymy.
Znowu: nie wszyscy państwo musicie to wiedzieć, ale obecna, jak mówię, bardzo intensywna dyskusja w ramach Unii Europejskiej, żeby tych zamrożonych rosyjskich środków użyć, zaczęła się 2 miesiące temu od listu ministrów spraw zagranicznych Polski Radosława Sikorskiego oraz Niderlandów, Szwecji i Hiszpanii. I naprawdę w tej chwili jest to poważna dyskusja, żeby użyć tych rosyjskich środków.
(Wypowiedź poza mikrofonem, dzwonek)
Jeszcze jedno. Państwo oczywiście macie rację, kiedy mówicie, że Polska pomoc w roku 2022 była zupełnie ekstraordynaryjna. To pomoc społeczeństwa. Wszyscy albo setki tysięcy Polaków, prawdopodobnie miliony, przyjmowaliśmy na krótszy lub dłuższy czas głównie ukraińskie kobiety z dziećmi w naszych domach. I też wtedy, za co publicznie dziękowaliśmy i dziękujemy, bo doceniamy to, rząd PiS-u podjął decyzję dotyczącą wsparcia wojskowego dla Ukrainy łączne w wysokości kilkunastu miliardów euro. Natomiast od tego czasu te proporcje się zmieniły i nie twórzcie państwo albo nie wierzcie we własną propagandę, że nadal finansujemy Ukrainę w większym stopniu niż Niemcy, Wielka Brytania, Francja czy Norwegia.
Króciutko: Polska przeznacza w tej chwili na wsparcie Ukrainy ok. kilkuset milionów euro rocznie, Niemcy przeznaczają 11 mld euro rocznie, Wielka Brytania - 10 mld euro rocznie w tym roku, Norwegia - 9 mld. I tak mógłbym wymieniać. Polski wkład nie jest już proporcjonalnie tak wielki, jak był na początku. Łącznie polska pomoc to jest do tej pory ponad 30 mld euro, z czego lwia część była wydana w latach 2020-2023.
Czy my równie mocno dbamy o polskie interesy gospodarcze, jak próbuje dbać o swoje interesy Ukraina? Panie pośle: skuteczniej. Jeśli chodzi o to, co wydajemy na pomoc Ukrainie, o czym mówiłem, te odsetki, to samo PKP Cargo i inni przewoźnicy polscy na eksporcie przez Polskę dalej, bo my też potrafiliśmy zagwarantować to, żeby zboże i inne towary ukraińskie nie zostawały w Polsce, w przeciwieństwie do poprzedników...
(Głos z sali: To nieprawda, panie ministrze.)
Sami polscy przewoźnicy kolejowi zarabiają na tym więcej, niż wynoszą te odsetki, które nas obciążają. To po pierwsze.
Po drugie, nie ma innego kraju w Europie i na świecie, który miałby taką nadwyżkę w handlu z Ukrainą. Ta nadwyżka w ubiegłym roku wyniosła 37 mld zł, czyli prawie 9 mld euro. Jesteśmy światowym rekordzistą w handlu z Ukrainą. Co więcej - w tym jest już duża rola państwa - jesteśmy jednym z liderów w inwestowaniu, nawet w tych trudnych warunkach wojennych, w Ukrainie. Przykład z ostatnich tygodni: PZU wykupiło największego ubezpieczyciela MetLife na Ukrainie. To też jest efekt działań tego rządu. Mówię to z pełną odpowiedzialnością, bo w tym uczestniczyłem. Ktoś to musiał kupić.
(Poseł Witold Tumanowicz: To ryzykowna inwestycja.)
Ale ona przynosi konkretne setki milionów rocznie.
Jeszcze jedno...
(Poseł Witold Tumanowicz: Żyła złota.)
To jest cała wasza logika. To, co wy robiliście kilka lat temu, było słuszne. My to robimy w mniejszym stopniu, to już jest niesłuszne. A jak wyście nie inwestowali w Ukrainie, to nie było to konieczne, a teraz nam zarzucacie, że nie inwestujemy. Jak wam pokazuję, że inwestujemy, to mówicie, że nie ma to sensu. Byle być na nie.
(Poseł Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk: Mówimy, że to gigantyczne...)
Wicemarszałek Szymon Hołownia:
Panie pośle Kuźmiuk, panie pośle Tumanowicz, była dyskusja.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Marcin Bosacki:
Przemysł obronny. Znowu: my o to dbamy, w przeciwieństwie do poprzedników. W ubiegłym roku wartość polskiego eksportu obronnego do Ukrainy wynosiła 1,7 mld euro. (Dzwonek)
Proszę o jeszcze trochę czasu, panie marszałku, bo sprawy, którymi się zajmujemy, są naprawdę fundamentalne, a pytań było kilkadziesiąt.
To jest ponad 2/3 całości naszego eksportu obronnego. My o to potrafimy zadbać. Inne korzyści, o które państwo pytaliście, to np. efekt ubiegłotygodniowych rozmów wiceministra obrony narodowej Cezarego Tomczyka w Kijowie, w wyniku których zagwarantowano transfer do Polski części dronowych technologii ukraińskich. To, o co się dobijaliśmy przez lata - jeszcze wy, mówię do przedstawicieli PiS-u, a potem my - wreszcie jest zagwarantowane.
Jeszcze jedno. Wpływ uchodźców z Ukrainy na polskie PKB to jest 2,4%. To jest bardzo dużo i to jest korzystne. W ubiegłym roku na całe polskie PKB to było 94 mld zł. To też trzeba docenić.
Dziękuję tym paniom i panom posłom, panu Rząsie, ale też panu Sachajce i niektórym z posłów PiS-u, którzy mówią, że większe byłyby koszty tego, gdyby Ukraina padła. Już państwu mówię, o ile większe. Otóż jest jedno obliczenie, nie jest specyficzne dla Polski, tylko dla całego regionu. Norweski Instytut Stosunków Międzynarodowych rok temu, w listopadzie 2025 r., szacował, policzył, że porażka Ukrainy, jeśli chodzi o koszty dotyczące uchodźców, koszty załamania gospodarek i koszty zwiększenia budżetów obronnych, bo oczywiście, gdyby Ukraina padła, trzeba by było jeszcze bardziej zwiększyć budżety obronne, kosztowałaby nasz region Europy 1,5 bln - nie 1,5 mld, ale 1,5 bln euro. Z tego oczywiście lwia część by przypadła na Polskę.
Wreszcie ostatnia sprawa.
Panie marszałku, dziękuję bardzo za pana łaskawą cierpliwość.
Argument, którego użyła część panów posłów, zwłaszcza z PiS-u, ale też mówił o tym pan Zapałowski... To jest właściwie jedyny głos, który mówił, że kredytujemy przyszły problem. Nie, my zmniejszamy koszty dla Polski, dając teraz Ukrainie pieniądze, zwłaszcza w większych formatach europejskich czy międzynarodowych. Zmniejszamy potencjalne koszty ryzyka Polski, a zwiększamy polskie bezpieczeństwo. To chciałem panu posłowi Zapałowskiemu wprost powiedzieć. (Oklaski)
Niestety kilkoro z państwa z PiS-u powiedziało, że finansujemy banderyzm. To też jest fundamentalna sprawa i chciałbym bardzo poważnie o tym powiedzieć. Tak, istnieją bardzo duże różnice w ocenie UPA, Bandery, Szuchewycza między nami a obowiązującym, nie całościowo, ale obowiązującym nurtem w Ukrainie - nie od dzisiaj, nie od 2022 r., nawet nie od 2014 r. Kto dał tytuł bohatera Ukrainy Szuchewyczowi, postaci szczególnie podłej, nie tylko tak naprawdę odpowiedzialnej za rzeź wołyńską, ale też tej, która w batalionie SS Nachtigall zabijała cywilów akurat na Białorusi? Kto go wprowadził do Panteonu Narodowego? Juszczenko w 2007 r., za waszych pierwszych rządów. Nie mam o to do was pretensji, tylko pokazuję, jak długi, poważny mamy z Ukraińcami pod tym względem problem.
Co nam się udało zrobić? To, że poprzez asertywną, ale też angażującą politykę z prezydentem Zełenskim i tą ekipą odmroziliśmy proces ekshumacji polskich ofiar rzezi wołyńskiej po wielu latach. Za waszych czasów, za waszych rządów i za różnych rządów w Ukrainie to było zamrożone. Już w tej chwili przeprowadzono lub przeprowadza się ekshumację w sześciu miejscach, w tym w tak ważnych jak Huta Pieniacka, Lwów czy Ostrówki. Przypominam, że za rządów poprzedników liczba miejsc ekshumacji to było zero, w tej chwili jest ich sześć, a będzie więcej.
Jeszcze jedno, już naprawdę kończę. To jest uchwała nie Lwowa, jak jedna z posłanek PiS powiedziała, tylko Lwowskiej Rady Obwodowej, czyli czegoś w rodzaju województwa lwowskiego. Obiecywałem państwu, że ona nie wejdzie w życie, i ona nie weszła w życie. Nie podpisał jej pełniący obowiązki przewodniczącego Lwowskiej Rady Obwodowej pan Jurij Chołod. To był efekt naszych interwencji i ustaleń z najważniejszymi, najwyższymi czynnikami w Kijowie. Ona formalnie i faktycznie nie weszła w życie. Mamy nadzieję i trzymamy za słowo władze ukraińskie, że nigdy nie wejdzie w życie. Tak, my potrafimy rozmawiać z Ukraińcami w sposób asertywny, po to, żeby realizować - jeszcze raz to podkreślam, panie pośle - polski interes narodowy, zarówno interes bezpieczeństwa, jak i interes prawdy historycznej. Bardzo wszystkim państwu dziękuję. (Oklaski)