Wystąpienie w Sejmie · 11 marca 2026

Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (druki nr 1651 i 2280)

Mówi: Poseł Marcin Józefaciuk (tekst niewygłoszony) (niez.) · 53. posiedzenie Sejmu, punkt 6. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 1651, druk nr 2280

Pytania

Rozmawiamy dziś o ustawie, która dotyka ludzi mających ogromne zasługi dla wolnej Polski. Dlatego w tej dyskusji szczególnie ważne jest, aby poza formalną stroną przepisów zobaczyć także realne doświadczenia tych osób i sposób, w jaki państwo traktuje swoich bohaterów.

1. Jakie są konkretne problemy w obecnym systemie przyznawania statusu działacza?

2. W jaki sposób nowe przepisy wpłyną na czas rozpatrywania spraw i procedurę przyznawania statusu?

3. Czy projekt przewiduje rozwiązania ułatwiające udowodnienie działalności opozycyjnej w sytuacji, gdy dokumentacja z okresu PRL jest niepełna lub zniszczona?

4. Jak państwo zamierza zagwarantować, że osoby faktycznie represjonowane nie będą ponownie zmuszone do wielokrotnego udowadniania swojej historii w kolejnych postępowaniach?

5. Czy analizowano skutki społeczne proponowanych zmian - w szczególności to, czy nie doprowadzą one do wykluczenia części osób, które dotychczas korzystały z przysługujących im uprawnień?

6. W jaki sposób państwo planuje zapewnić realne wsparcie tym osobom poza samym statusem prawnym, np. w zakresie opieki zdrowotnej, pomocy społecznej czy wsparcia dla osób starszych?

Pamięć o osobach walczących o wolność Polski powinna być czymś więcej niż tylko elementem narracji historycznej. Powinna przekładać się na konkretne rozwiązania prawne, które gwarantują szacunek, bezpieczeństwo i godne traktowanie tych ludzi. Dlatego tak ważne jest, aby każda zmiana w tej ustawie była przemyślana, sprawiedliwa i przede wszystkim oparta na realnych potrzebach osób, których dotyczy.

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Marcin Józefaciuk