Stanowisko
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rozpatrujemy dziś projekt ustawy dotyczący zarządzania kryzysowego, ochrony infrastruktury krytycznej oraz odporności państwa na współczesne zagrożenia. I trzeba uczciwie powiedzieć: to nie jest dziś temat abstrakcyjny. Ostatnie lata pokazały nam bardzo wyraźnie, że kryzysy nie wyglądają już tak jak kiedyś. To nie są wyłącznie powodzie czy awarie techniczne. To także cyberataki, sabotaż infrastruktury, zakłócenia dostaw energii, ataki na systemy komunikacji, zagrożenia hybrydowe, próby destabilizacji państwa bez użycia regularnej armii. Dlatego wzmocnienie odporności państwa, usług kluczowych oraz infrastruktury krytycznej jest konieczne.
Projekt wdraża przepisy unijne dotyczące odporności podmiotów krytycznych i tworzy nowe mechanizmy oceny ryzyka, planowania działań oraz reagowania kryzysowego. Pozytywnie należy ocenić próbę uporządkowania systemu. Tworzenie Krajowej Oceny Ryzyka, planów zarządzania ryzykiem czy nowych zasad współpracy między administracją a operatorami infrastruktury krytycznej to rozwiązania potrzebne.
Dobrze, że państwo zaczyna patrzeć na bezpieczeństwo szerzej niż tylko przez pryzmat reakcji po kryzysie. Bo nowoczesne państwo musi przede wszystkim umieć przewidywać zagrożenia i budować odporność wcześniej. Ale właśnie przy tak szerokich projektach pojawia się też największe ryzyko. Im większe uprawnienia państwa, tym większa odpowiedzialność za przejrzystość działania. Projekt bardzo mocno rozszerza pojęcie infrastruktury krytycznej oraz katalog podmiotów objętych nadzorem. Pojawiają się nowe obowiązki, procedury, systemy kontroli oraz obowiązki raportowania. I trzeba pilnować, aby bezpieczeństwo państwa nie stało się pretekstem do nadmiernej biurokracji, chaosu kompetencyjnego albo przerzucania kosztów na samorządy i przedsiębiorców bez odpowiedniego wsparcia.
Bo odporność państwa buduje się nie tylko ustawą. Buduje się ją sprawnym państwem, dobrze działającymi służbami, nowoczesną infrastrukturą i zaufaniem obywateli do instytucji. A tego nie da się osiągnąć wyłącznie kolejnymi dokumentami strategicznymi.