Stanowisko
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rozpatrujemy dziś projekt dotyczący ograniczania emisji gazów cieplarnianych w transporcie morskim oraz zwiększania wykorzystania paliw odnawialnych i niskoemisyjnych.
I trzeba powiedzieć jasno: transport morski przez lata pozostawał trochę na uboczu debaty klimatycznej, mimo że ma ogromny wpływ na środowisko i emisję gazów cieplarnianych. Dziś coraz więcej państw inwestuje w niskoemisyjną żeglugę, rozwój nowych paliw oraz elektryfikację infrastruktury portowej. Polska nie może zostać z tyłu.
Projekt wdraża przepisy unijne dotyczące monitorowania emisji oraz stosowania paliw odnawialnych i niskoemisyjnych w transporcie morskim. Pojawiają się nowe obowiązki dotyczące raportowania emisji, monitorowania zużycia energii, dokumentów zgodności FuelEU czy korzystania z infrastruktury zasilania energią elektryczną z lądu.
Sam kierunek tych zmian należy ocenić pozytywnie, bo nowoczesna gospodarka morska nie może opierać się wyłącznie na technologiach sprzed dekad. Musimy rozwijać bardziej ekologiczne rozwiązania i jednocześnie budować konkurencyjność polskich portów.
Jednocześnie projekt bardzo mocno zwiększa obowiązki administracyjne i finansowe nakładane na armatorów oraz podmioty funkcjonujące w gospodarce morskiej. Pojawiają się nowe systemy raportowania, obowiązki monitorowania emisji, kontrole oraz wysokie administracyjne kary pieniężne za brak zgodności z przepisami.
Właśnie tutaj pojawiają się istotne pytania. Bo transformacja energetyczna nie może polegać wyłącznie na nakładaniu kolejnych obowiązków i sankcji. Państwo musi równolegle tworzyć realne warunki do wdrażania nowych technologii - inwestować w infrastrukturę portową, wspierać modernizację oraz zapewniać przewidywalność przepisów. Inaczej istnieje ryzyko, że koszty zmian zostaną przerzucone na przedsiębiorców, pracowników i konsumentów. Transformacja musi być nie tylko ambitna. Musi być także sprawiedliwa i możliwa do realnego wdrożenia.