Wystąpienie w Sejmie · 14 maja 2026

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 125. rocznicy strajku dzieci wrzesińskich (druki nr 2493 i 2564)

Mówi: Poseł Marcin Józefaciuk (niez.) · 57. posiedzenie Sejmu, punkt 30. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 2493, druk nr 2564

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo...

(Poseł Bartłomiej Wróblewski: Panie marszałku, mnie też proszę przywołać.)

Wicemarszałek Szymon Hołownia:

Panie pośle Wróblewski, pana nie ma po co przywoływać do porządku, pan jest samym wcielonym porządkiem. Pan naprawdę w bardzo kulturalny sposób przedstawił swój głos w dyskusji.

Bardzo proszę.

Poseł Marcin Józefaciuk:

Dziękuję.

Stoimy dzisiaj wobec projektu uchwały upamiętniającej 125. rocznicę strajku dzieci wrzesińskich. Protestu dzieci, które miały odwagę powiedzieć nie systemowi próbującemu odebrać im język, kulturę i tożsamość. Jako nauczyciel i były dyrektor szkoły chcę powiedzieć jasno: historia dzieci wrzesińskich to nie tylko piękna karta patriotyzmu, to również przypomnienie, że szkoła nigdy nie może być miejscem ideologicznego przymusu i łamania godności młodego człowieka. Te dzieci nie walczyły przeciw edukacji. One walczyły o prawo do bycia sobą, o prawo do własnego języka, własnej kultury, własnej tożsamości i właśnie dlatego ich historia jest dziś tak ważna.

W projekcie słusznie przypomniano, że uczniowie byli bici, karani aresztem szkolnym, a ich rodzice represjonowani przez państwo. To pokazuje, do czego prowadzi sytuacja, w której szkoła przestaje wychowywać, a zaczyna służyć polityce i narzucaniu jedynych słusznych wzorców. Dla mnie szczególnie ważne jest też to, że bohaterami tej całej historii były dzieci i młodzież. Młodzi ludzie, którzy pokazali więcej odwagi niż wielu dorosłych. To lekcja dla nas wszystkich, aby słuchać młodych, szanować ich podmiotowość i nie traktować szkoły jak laboratorium politycznych eksperymentów. Dlatego jako poseł niezrzeszony poprę tę uchwałę, bo pamięć o dzieciach wrzesińskich jest pamięcią o odwadze, godności i walce o prawo do własnej tożsamości. A Polska zawsze była silna wtedy, gdy potrafiła bronić swojej kultury, języka i wolności. Dziękuję. (Oklaski)

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Marcin Józefaciuk