Wystąpienie w Sejmie · 3 września 2026

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o pomocy beneficjentom - osobom fizycznym poszkodowanym w związku z realizacją Programu Priorytetowego ˝Czyste Powietrze˝ (druk nr 3007)

Mówi: Poseł Marcin Józefaciuk (tekst niewygłoszony) (niez.) · 64. posiedzenie Sejmu, punkt 19. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 3007

Stanowisko

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Program ˝Czyste powietrze˝ miał pomagać przede wszystkim ludziom, których nie stać na samodzielne sfinansowanie termomodernizacji. Państwo stworzyło więc prefinansowanie: pieniądze trafiały bezpośrednio do wykonawcy. Kiedy jednak wykonawca fałszował podpisy, zawyżał ceny, brał zaliczkę i znikał, rachunek trafiał do poszkodowanego właściciela domu. Ofiara stawała się dłużnikiem państwa.

To trzeba zmienić. Projekt pozwala zawiesić spłatę, wyłączyć odpowiedzialność po prawomocnym rozstrzygnięciu, udzielić ulg, rozłożyć należność na raty lub ją umorzyć. Obejmuje spadkobierców, zwalnia umorzoną kwotę z PIT i daje funduszowi prawo dochodzenia pieniędzy bezpośrednio od wykonawcy. To rozwiązania potrzebne. Jako poseł niezrzeszony popieram skierowanie projektu do dalszych prac.

Ale pomoc nie może być tylko pauzą w windykacji. Mamy ponad 8 tys. umów z nierozliczonymi zaliczkami na ok. 285 mln zł, a 634 zawiadomienia karne. Co z pozostałymi przypadkami? Postępowania mogą trwać latami, tymczasem projekt nakazuje nadal naliczać odsetki, a okresu zawieszenia nie wlicza do przedawnienia. Ofiara nie może płacić za tempo prokuratury.

Pełne wyłączenie odpowiedzialności jest co do zasady związane z wynikiem sprawy karnej. Gdy sprawcy nie ustalono, firma zniknęła albo mamy cywilne niewykonanie umowy, pozostaje uznaniowa decyzja zarządu funduszu, zależna także od trudnej sytuacji życiowej. Ustawa nie wyznacza terminu rozpatrzenia wniosku ani nie wskazuje trybu zakwestionowania odmowy. Nie może powstać 16 standardów sprawiedliwości.

I jeszcze jedno: umorzenie długu nie ogrzeje domu. Osoba pozostawiona z wadliwą instalacją, zerwanym ociepleniem albo niedokończonym remontem potrzebuje również mechanizmu naprawy lub dokończenia inwestycji.

Państwo stworzyło ten system i zbyt późno go uszczelniło. Nie może teraz zostawić człowieka z cudzym oszustwem, własnym długiem i zimnym domem. Poprzyjmy kierunek ustawy, ale poprawmy jej najważniejsze luki.

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Marcin Józefaciuk