Wystąpienie w Sejmie · 18 listopada 2026

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia Mieczysława Jałowieckiego w 150. rocznicę urodzin (druki nr 3282 i 3330)

Mówi: Poseł Marcin Józefaciuk (tekst niewygłoszony) (niez.) · 69. posiedzenie Sejmu, punkt 22. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 3282, druk nr 3330

Stanowisko

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W 1919 r. do Gdańska przypływały statki z amerykańską pomocą żywnościową. Polskę po wojnie trzeba było nakarmić. Ktoś musiał dopilnować wyładunku i wysłać wagony w głąb kraju. Zajmował się tym Mieczysław Jałowiecki, pierwszy przedstawiciel odrodzonego państwa polskiego w Gdańsku. W mieście, którego przyszłość dopiero się rozstrzygała, zorganizował też biuro paszportowe, które wydawało wizy do Polski. Tak wyglądała codzienna praca przy odbudowie państwa.

Popieram upamiętnienie Mieczysława Jałowieckiego w 150. rocznicę jego urodzin. Proszę wnioskodawców o doprecyzowanie zdania o Westerplatte. W druku czytamy o wykupie strategicznych nieruchomości.

Historyk Janusz Dargacz sięgnął do aktu notarialnego z 1919 r. Kupiono zabudowania i wyposażenie dawnego kąpieliska. Grunt był dzierżawiony. W 1924 r. Rada Ligi Narodów zdecydowała o oddaniu półwyspu Polsce do użytkowania pod składnicę wojskową. Uchwała Sejmu powinna wytrzymać lekturę aktu notarialnego.

Jako nauczyciel widzę w tej historii gotową lekcję. Dajmy uczniom fragment wspomnień Jałowieckiego, fragment umowy i mapę portu. Niech sami ustalą, co kupiono i dlaczego Westerplatte było dla Polski tak ważne. Sięgnijmy też po akwarele, które Instytut Hoovera już udostępnia w Internecie. Jedna przedstawia dwór w Kamieniu pod Kaliszem. Dziś tamtejsza szkoła podstawowa nosi imię Jałowieckiego. Uczniowie z Kamienia mogą odnaleźć historię własnej miejscowości w archiwum na drugim końcu świata.

Proszę ministrów edukacji i kultury, żeby udostępnili te źródła wraz z bezpłatnym scenariuszem lekcji. Chciałbym, żeby po obchodach 2 grudnia nauczyciel w każdej polskiej szkole mógł otworzyć te materiały i od razu z nimi pracować. Dziękuję.

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Marcin Józefaciuk