Wystąpienie w Sejmie · 18 listopada 2026

Sprawozdanie Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy o referendum lokalnym (druki nr 2126 i 3277)

Mówi: Poseł Marcin Józefaciuk (tekst niewygłoszony) (niez.) · 69. posiedzenie Sejmu, punkt 24. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 2126, druk nr 3277

Stanowisko

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Państwo miało 15 lat na poprawienie jednego przepisu. Uprawniony mieszkaniec ma 7 dni od ogłoszenia wyniku w wojewódzkim dzienniku urzędowym, żeby wnieść protest. Wyobraźmy sobie, że liczbę głosów z jednego obwodu błędnie wpisano do zbiorczego protokołu i od tej różnicy zależy wynik. Mieszkaniec musi wiedzieć, gdzie złożyć pismo, jak opisać błąd i jakie dowody wskazać.

W 2011 r. ustawa zaczęła odsyłać do Kodeksu wyborczego, a w przepisie o protestach zostały numery artykułów dawnej ordynacji. Dziś prowadzą m.in. do przepisów o pełnomocnictwie. Rzecznik praw obywatelskich apelował do Sejmu o naprawę już w 2021 r. Dzięki petycji obywatela do Senatu mamy dziś projekt, który wskazuje właściwe przepisy o protestach. Państwowa Komisja Wyborcza poparła tę korektę i przypomniała, że cała ustawa wymaga gruntownego przeglądu. Jako poseł niezrzeszony popieram tę zmianę.

Zachęcam mieszkańców, żeby brali udział w referendach. Wezwania do bojkotu uważam za złą odpowiedź na spór o sprawy gminy. Po majowym referendum w Krakowie trzy z czterech protestów odpadły z przyczyn formalnych. Dlatego razem z wynikiem powinna się pojawić prosta informacja o tym, kiedy upływa termin, do którego sądu zanieść pismo i co w nim zawrzeć. Także na tablicy ogłoszeń w urzędzie gminy. To praktyczna lekcja edukacji obywatelskiej. Człowiek wie, co zrobić, gdy ma uzasadnione wątpliwości co do wyniku.

Przed głosowaniem oczekuję jeszcze jednej odpowiedzi. Jeśli sąd nakaże powtórzyć referendum, gmina musi wiedzieć, kto zarządzi głosowanie i w jakim terminie. Proszę wnioskodawców o wskazanie konkretnej podstawy prawnej. Dziękuję.

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Marcin Józefaciuk