Wystąpienie w Sejmie · 22 października 2026

Sprawozdanie Komisji Obrony Narodowej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2869 i 3131)

Mówi: Poseł Marcin Skonieczka (Centrum) · 67. posiedzenie Sejmu, punkt 47. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 2869, druk nr 3131

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Centrum wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych oraz niektórych innych ustaw.

Bezpieczeństwo państwa to przede wszystkim nowoczesna armia, nowoczesny sprzęt, dobrze wykształceni żołnierze. Ale taka armia wymaga także sprawnej służby, która potrafi szybko reagować na zagrożenia, chronić żołnierzy i wojskowe mienie oraz skutecznie przeciwdziałać przestępczości. I temu właśnie służy przedstawiony projekt ustawy. Jego głównym celem jest dostosowanie uprawnień Żandarmerii Wojskowej do współczesnych wyzwań i usunięcie ograniczeń, które dziś utrudniają jej codzienną pracę.

Co konkretnie zmienia ta ustawa? Po pierwsze, projekt rozszerza możliwości działania Żandarmerii Wojskowej wobec osób cywilnych w sytuacjach związanych z bezpieczeństwem wojska. Żandarmi będą mogli m.in. ustalać tożsamość świadków zdarzeń, reagować na bezprawne noszenie mundurów wojskowych oraz podejmować działania wobec osób utrudniających im wykonywanie obowiązków. To ważne, ponieważ w sytuacji zagrożenia liczy się czas. Jeśli dochodzi do incydentu np. z udziałem drona, próby sabotażu czy naruszenia bezpieczeństwa jednostki wojskowej, żandarmeria powinna mieć możliwość natychmiastowej reakcji bez konieczności oczekiwania na przyjazd innej służby.

Po drugie, projekt wzmacnia możliwości wykrywania przestępstw związanych z wojskiem, w tym korupcji, oszustw i nieprawidłowości przy zamówieniach publicznych. Ten obszar jest dziś szczególnie istotny. Po agresji Rosji na Ukrainę Polska zwiększyła znacznie inwestycje zbrojeniowe, przeznaczając na ten cel rekordowe środki. W 2026 r., w roku bieżącym, wydatki na obronność zaplanowano na poziomie ponad 200 mld zł. Te ogromne nakłady oznaczają również ogromną odpowiedzialność za publiczne pieniądze. Musimy zadbać o przejrzystość procedur przetargowych, uczciwą konkurencję i skuteczne wykrywanie wszystkich nieprawidłowości w zamówieniach publicznych. Ta ustawa rozszerza kompetencje żandarmerii wobec osób cywilnych. Nie możemy dopuścić do sytuacji, w której pieniądze przeznaczone na bezpieczeństwo Polaków są marnotrawione wskutek zmów przetargowych, korupcji czy nieuczciwych praktyk.

Po trzecie, projekt usprawnia prowadzenie spraw o wykroczenia. Żandarmeria otrzyma szersze możliwości nakładania mandatów i samodzielnego prowadzenia takich spraw. Pozwoli to skrócić procedury i odciążyć policję.

Kolejne istotne zmiany dotyczą możliwości rejestrowania obrazu i dźwięku podczas interwencji oraz monitorowania pomieszczeń dla osób zatrzymanych.Takie nagrania mogą chronić zarówno osoby, wobec których podejmowane są czynności, jak i oczywiście samych żandarmów, a także pomagać w wyjaśnianiu sytuacji spornych.

Projekt porządkuje również zasady ochrony najważniejszych osób związanych z obronnością państwa oraz polskich placówek dyplomatycznych za granicą.

W ocenie Klubu Parlamentarnego Centrum kierunek tych zmian jest jak najbardziej uzasadniony. Mając na uwadze przedstawione argumenty, Klub Parlamentarny Centrum popiera dalsze prace nad projektem ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Marcin Skonieczka